ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΣ ΧΡΥΣΑΝΘΟΣ-Ο ΕΘΝΑΡΧΗΣ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΥ

.

.

Γράφει ο
κ. ΣΤΑΘΗΣ ΠΕΛΑΓΙΔΗΣ
Καθηγητής Πανεπιστημίου Δ. Μακεδονίας

.

Περιεχόμενα : Α ) Ο Χρύσανθος ως Αρχιδιάκονος στην Μητρόπολη Τραπεζούντος (1903-1907) Β ) Ως Αρχειοφύλακας και Αρχισυντάκτης τής «Εκκλησιαστικής Αλήθειας» (1911-1913) Γ ) Ιεράρχης και Εθνάρχης τού Ποντιακού Ελληνισμού στον Πόντο και στις Παρευξείνιες περιοχές (1913-1918) Δ ) Ιεράρχης και Εθνάρχης τού Αλύτρωτου Ελληνισμού τής Ανατολής (1919-1923)  Ε ) Αρχιεπίσκοπος Αθηνών και Πάσης Ελλάδος (1938-Ιούλιος 1941),

……….Ο τίτλος φαίνεται ευρύτερος τού πραγματικού. Διότι ο Μητροπολίτης Τραπεζούντος και μετέπειτα Αρχιεπίσκοπος Αθηνών και Πάσης Ελλάδος ΧΡΥΣΑΝΘΟΣ, συνήθως είναι γνωστός ως Ιεράρχης και Εθνάρχης των Ποντίων, όχι όλων των Ελλήνων.

……….Με την παρούσα εισήγηση θα επιχειρήσω να δείξω και να τεκμηριώσω τη λαμπρή ιεραρχική και εθναρχική του δραστηριότητα (αυτά τα δύο δεν ξεχωρίζουν) πολύ πέραν των ορίων τού Πόντου και τής κυρίως Ελλάδος, σε χρονικό διάστημα που ξεπερνά το μισό αιώνα.

……….Είναι δύσκολο να ξεχωρίσει κανείς την εκκλησιαστική από την εθνική δραστηριότητα ενός Ιεράρχη. Στην περίπτωση όμως τού Χρύσανθου θα λέγαμε άνετα ότι οι δύο ιδιότητες λειτουργούν ως παράλληλες και παραπληρωματικές εκλάμψεις μιάς χαρισματικής και ταλαντούχου προσωπικότητας, κατά τρόπο που η εθνική εξαγιάζεται διά τής εκκλησιαστικής, ενώ η εκκλησιαστική ενεργοποιείται διά τής εθνικής.

……….Ασφαλώς, η μεγαλειώδης και θαυματουργή αυτή συλλειτουργία τού άξιου ιεράρχη και τού λαμπρού εθνικού ηγέτη δεν είναι τυχαία και ανερμήνευτη. Νέος, σπουδαστής ακόμη στη Θεολογική Σχολή τής Χάλκης (1897-1903), πέρα από τη θεολογική παιδεία που καρπώθηκε, είχε επιδοθεί και στην εκμάθηση δύο ξένων γλωσσών, Γαλλικής και Γερμανικής, θυσιάζοντας ακόμη και τις θερινές διακοπές.

……….Ως κάτοχος και γνώστης των δύο αυτών ευρωπαϊκών γλωσσών, κατόρθωσε να προσεγγίσει, από τη νεαρή εκείνη ηλικία των 18-20 χρόνων (γεννήθηκε το 1881 στην Κομοτηνή), τα περίφημα φιλοσοφικά και φιλολογικά έργα τής γαλλικής και γερμανικής διανόησης (Wecklein, Meyer, Wundt κ.ά.) και να μυηθεί στην ευρύτερη ευρωπαϊκή κουλτούρα. Όμως, με τη δυναμική των δύο ξένων γλωσσών, ο Χρύσανθος περνά στην πραγματική υπέρβαση 4 χρόνια μετά τις βασικές θεολογικές σπουδές του στη Θεολογική Σχολή τής Χάλκης.

……….Πράγματι, οι ανώτερες σπουδές του στα Πανεπιστήμια τής Λειψίας και τής Λωζάνης (1908-1911), με την οικονομική στήριξη των Τραπεζουντίων Τραπεζιτών Φωστηρόπουλου και Θεοφύλακτου, προσέφεραν στον 27χρονο επιστήμονα ιερωμένο (από το 1903) σπάνιες ευκαιρίες και δυνατότητες ευρύτερης πνευματικής και κοινωνικής καλλιέργειας, μέσω τής διδασκαλίας μεγάλων καθηγητών τής εποχής (Zoon, Mitteisg, Both, Bruggemann, Paretto, Siruen), αλλά και μέσω των πολιτιστικών δρώμενων, τα οποία παρακολουθούσε στις δύο αυτές ευρωπαϊκές πόλεις.

Ολόκληρο το κείμενο μπορείτε να διαβάσετε στο :  www.e-istoria.com

Πηγή εικόνας: “ Πῶς καὶ διατὶ ἐματαιώθη ἡ Δημοκρατία τοῦ Πόντου”, Παυλίδη Ελευθέριου. Έτος 1920, φωτογραφικό πορτραίτο τού Μητροπολίτου Χρύσανθου.

***

Αφήστε μια απάντηση