ΤΟ ΔΙΛΗΜΜΑ ΤΟΥ ΠΑΠΑ-ΠΟΛΥΖΩΗ ΚΟΥΤΟΥΜΑΝΟΥ (1-2 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 1825)

,

.

Το δίλημμα τού παπά-Πολυζώη Κουτουμάνου (1-2 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 1825)

.

……….Όταν οι μάχες τού αγώνα τής παλιγγενεσίας σταμάτησαν, πολλοί ιερωμένοι άρχισαν να διερωτώνται αν είχαν δικαίωμα να συνεχίσουν το λειτούργημά τους, επειδή είχαν σκοτώσει τούρκους. Σε αυτή την θέσι βρέθηκε και ο έξοχος παπά-Πολυζώης Κουτουμάνος, από την Σίτσοβα τής Μεσσηνίας, ο οποίος στην διήμερη μάχη των Βερβένων (20-21 Μαΐου 1821) «ἰδίαις χερσὶν ἐφόνευσε τούρκους». Γιά τον λόγο αυτόν έστειλε στο «ὑπουργεῖο τῆς Θρησκείας» την παρακάτω αναφορά :

……….«Πρὸς  τὸ ἔξοχον ὑπουργεῖον τῆς Θρησκείας. Διὰ ταπεινῆς ἀναφορᾶς, ἀναφέρομαι πρὸς αὐτὸ τὸ ἔξοχον ὑπουργεῖον. Εὑρεθεὶς εἰς Βέρβενα ἐν καιρῷ ὁποὺ οἱ ἐχθροὶ εἰσόδευσαν καὶ ἐδιάλυσαν τὸ στρατόπεδον, ἐκλείσθηκα μέσα εἰς τὸν πύργον, ὁμοῦ μὲ ἄλλους δώδεκα στρατιώτας καὶ ἐκεῖ  ἔφθασα κἀγώ, ὡς κλεισμένος, νὰ θανατώσω τούρκους, ἐπάνω εἰς τὸν πόλεμον. Ὡς ἱερεύς, εἰς τὸ ἑξῆς πλέον δὲν ἐτόλμησα νὰ λειτουργήσῳ.

……….Ἐπειδὴ ὅμως καὶ ἄλλοι μὲ λέγουν πὼς δὲν βλάπτομαι ἐκ τούτου, ἄλλοι δὲ ὅτι βλάπτομαι, ἐγὼ ἐρωτῶ τὸ ἔξοχον ὑπουργεῖον τοῦτο, καὶ ἄν οἱ θεῖοι καὶ ἱεροὶ κανόνες μοὶ ἐμποδίζουν, νὰ μοὶ τὸ δώσῃ ἐγγράφως νὰ ἀπέχω εἰς τὸ νὰ ὑπηρετῶ τῶν θείων Μυστηρίων. Ὄχι καὶ νὰ ἐμποδίζομαι πάλιν, παρακαλῶ θερμῶς διὰ νὰ μοὶ δώσῃ ἐγγράφως. Μένω μὲ ὅλον τὸ ἀνῆκον σέβας.

……….Τῇ 1 Δεκεμβρίου 1825 ἐν Ναυπλίῳ, ὁ ταπεινὸς δοῦλος σας παπᾶ-Πολυζώνης Κουτουμᾶνος».

……….Το υπουργείο Θρησκείας (υπουργός τότε ήταν ο επίσκοπος Δαμαλών Ιωνάς) προέβη, με έγγραφό του, στην εξής ενέργεια :

……….«Πρὸς τὸν πανοσιολογιώτατον πρωτοσύγγελον καὶ ἐπιστάτην τῆς ἐπαρχίας Μονεμβασίας κύριον Γεράσιμον καὶ πρὸς τοὺς προκρίτους καὶ ἐπιστατοδημογέροντας τοῦ χωρίου Σίτζοβα. Ὁ παπᾶ-Πολυζώης Κουτουμάνος, ἀπὸ χωρίου Σιτζόβης, δι’ἀναφορᾶς του, ἐζήτησε πληροφορίαν ἀπὸ τὸ ὑπουργεῖον τοῦτο, ἄν πρέπει νὰ ἱεροπράττη εἰς τὸ ἑξῆς, ἐπειδὴ καὶ προλαβόντως κατ’ ε ὐ θ ε ῖ α ν  καὶ ἰδίαις χερσὶν ἐφόνευσε τούρκους.

……….Τὸ ὑπουργεῖον ἐπειδὴ καὶ ἔχει καὶ ἄλλα πολλὰ τοιαῦτα παραδείγματα, καὶ ἐπειδὴ ἀπαιτεῖται νὰ γίνῃ, ἐν καιρῷ τῷ δέοντι, ἡ ἀνήκουσα τῶν τοιούτων ἐκκλησιαστικὴ ἐπίκρισις, δι’ αὐτὰ ταῦτα ἐσυγχώρησεν εἰς αὐτὸν ὅλας τὰς λοιπὰς ἱεροπραξίας, ἐκτὸς τῆς θείας καὶ ἱερᾶς μυσταγωγίας, τοῦ στεφανώματος καὶ τοῦ βαπτίσματος καὶ λαμβάνη ὅλα τὰ ἐνοριακὰ του δικαιώματα. Κατ’ αὐτὸν λοιπὸν τὸν τρόπον προσκαλεῖται ἡ πανοσιολογιότης σου, ὡς ἐπιστάτης τῆς ἐπαρχίας αὐτῆς, ν’ ἀκολουθήσῃς τὴν αὐτὴν πρὸς αὐτὸν ὁδὸν καὶ νὰ διατάξῃς τοὺς χωριανοὺς καὶ ἑνορίτας του νὰ τὸν γνωρίζουν ὡς καὶ πρότερον καὶ νὰ νέμηται καὶ αὐτός, ἐπίσης μὲ τοὺς ἄλλους ἱερεῖς, τὰ δικαιώματά του.

……….Τῇ 2 Δεκεμβρίου 1825 ἐν Ναυπλίῳ. Ὁ ὑπουργὸς ὁ Δαμαλῶν Ἰωνᾶς. Ὁ Γεν. Γραμματεὺς Ἰωάσαφ Βυζάντιος».

……….Έτσι με την απάντηση αυτή και οι αγωνιστές κατά κάποιον τρόπο ικανοποιούνται, τιμάται «το ματωμένο ράσο» και τηρούνται και οι ιεροί κανόνες, γιά τούς οποίους πολέμησαν και οι οποίοι γιά την τέλεση τής «αναιμάκτου» θείας μυσταγωγίας, θέλουν ψυχές και χέρια άσπιλα.

Ηλίας Παπαθανασόπουλος, ανέκδοτα έγγραφα των Γενικών Αρχείων τού Κράτους.

Αφήστε μια απάντηση