ΜΑΚΕΔΟΝΙΚΟ ΖΗΤΗΜΑ – ΟΙ ΑΝΑΦΟΡΕΣ ΤΡΙΩΝ ΓΑΛΛΩΝ ΠΡΕΣΒΕΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΗ , ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ ΤΟ 1907 ΚΑΙ ΤΙΣ ΠΡΟΘΕΣΕΙΣ ΤΩΝ Μ. ΔΥΝΑΜΕΩΝ

,

Παλαιότερη γελοιογραφία, η οποία απεικονίζει τον ρόλο των Μεγάλων Δυνάμεων στο Ανατολικό Ζήτημα, συνέχεια τού οποίου ήταν και το Μακεδονικό.
Παλαιότερη γελοιογραφία, η οποία  «περιγράφει» τον ρόλο των Μεγάλων Δυνάμεων στο Ανατολικό Ζήτημα, συνέχεια τού οποίου ήταν και το Μακεδονικό.

 

Απόσπασμα από το βιβλίο τού Χάρη Τσιρκινίδη,

«Σύννεφα στη Μακεδονία – Το Μακεδονικό μέσα από τα Γαλλικά αρχείαεκδόσεων   Ερωδιός.

.

            (…) Ο Γάλλος πρωθυπουργός, πριν αποφασίσει, ζήτησε σχετικές προτάσεις και από τους πρέσβεις του στο Λονδίνο, στην Κωνσταντινούπολη και στην Πετρούπολη. Οι απαντήσεις που έστειλαν είναι φανερές των προθέσεων των Μεγάλων, αλλά και ταυτόχρονα δείχνουν την υψηλή επαγγελματική ικανότητα των Γάλλων διπλωματών (έστω κι αν το περιεχόμενό τους δεν ήταν καθόλου φιλελληνικό).

          Η απάντηση του Γάλλου πρέσβυ στο Λονδίνο

            Ο Γάλλος πρέσβυς από το Λονδίνο κ. Σαμπό (Cambon), με ημερομηνία 17 Ιουλίου 1907, δίνει την άποψή του:

            “… Ο Κύριος Θεοτόκης, αντιμετωπίζοντας την απομόνωση τής χώρας του σε περίπτωση ευρωπαϊκής σύγκρουσης, έκανε υπαινιγμό γιά διάφορες συμφωνίες που έγιναν μεταξύ των Δυνάμεων και παρακάλεσε τον πρέσβυ μας στην Αθήνα να προτείνει στην κυβέρνησή μας μία πολιτική συμφωνία… Ο Κύριος Θεοτόκης δεν ξεχνά παρά μόνον ένα πράγμα και αυτό είναι η εγγύηση που δόθηκε στην Ελλάδα από την Γαλλία, την Αγγλία και την Ρωσία, τότε που σχηματίστηκε το ελληνικό βασίλειο. Αυτή η εγγύηση, γραμμένη στην Συνθήκη τής 7ης Μαΐου 1832, επαναλήφθηκε εκ νέου στην Συνθήκη τής 13ης Ιουλίου 1863, με την άνοδο στον θρόνο τού τωρινού βασιλιά. Οι τρεις Δυνάμεις δεν απόκλιναν ποτέ απ’ αυτήν κι όταν τον Απρίλιο τού 1897, τα νικηφόρα οθωμανικά στρατεύματα κατέλαβαν τα Φάρσαλα κι ήταν καθ’ οδόν προς την Αθήνα, στους αντιπροσώπους τους (τους πρέσβεις Γαλλίας, Αγγλίας, Ρωσίας) απευθύνθηκε ο Έλληνας υπουργός Εξωτερικών, γιά να επιτύχει ανακωχή και να τους προτείνει να διαμεσολαβήσουν. Η κυβέρνηση (η γαλλική) έκρινε ότι πρέπει να λάβουν μέρος σ’ αυτήν την διαμεσολάβηση η Γερμανία, η Αυστρία και η Ιταλία κι είναι αυτές οι έξι Δυνάμεις οι οποίες διαπραγματεύτηκαν τα προκαταρκτικά μιάς ειρήνης, μη αναμενομένης μετά την καταστροφή… Δεν είναι λοιπόν ακριβές ότι η Ελλάδα είναι απομονωμένη και ότι η εδαφική της ακεραιότητα απειλείται…  Σε κάθε περίπτωση, η Γαλλία, συνδεδεμένη με την Ρωσία και την Αγγλία με εποικοδομητικές Συνθήκες που αφορούν την ελληνική μοναρχία, δεν μπορεί να διαπραγματευτεί μιά ξεχωριστή Συμφωνία με την Ελλάδα… Μπορεί εξάλλου, να φανταστεί κανείς σοβαρά ότι μιά μυστική πολιτική, θα μπορούσε να κρατηθεί μέσα σε μία βασιλική αυλή που έχει συγγένειες με όλες τις ευρωπαϊκές Αυλές και τής οποίας ο διάδοχος έχει πάρει ως σύζυγό του, την αδελφή τού Γερμανού αυτοκράτορα;

Ο βασιλεύς Γεώργιος Α΄-δεξιά-, με τον Γουλιέλμο Β΄ επί του πλοίου πριν φτάσει στην Κέρκυρα. Αριστερά η αυτοκράτειρα Αυγούστα Βικτωρία. Πηγή της εικόνας, http://www.gettyimages.co.uk
Ο βασιλεύς Γεώργιος Α΄-δεξιά-, με τον Γουλιέλμο Β΄ επί τού πλοίου πριν φτάσει στην Κέρκυρα.(Μάϊος 1907) Αριστερά η αυτοκράτειρα Αυγούστα Βικτωρία. Πηγή τής εικόνας, http://www.gettyimages.co.uk

Ο θόρυβος μιάς τέτοιας συμφωνίας, έχει ήδη κυκλοφορήσει και με το τηλεγράφημά τής 14ης τρέχοντος μ’ επιφορτίσατε να το διαψεύσω. Όμως, είχε ήδη σαν συνέπεια να εγείρει την προσοχή τής κυβέρνησης τού Βερολίνου και να δώσει λαβή γιά κινήσεις κακών διαθέσεων. Στην Πετρούπολη και στο Λονδίνο θα εκπλήσσονταν κανείς, αν μας έβλεπε να μπαίνουμε σε ιδιαίτερη συνομιλία η οποία δεν θα οδηγούσε πουθενά και επειδή η Εξοχότητά σας (τον Γάλλο υπουργό Εξωτερικών) ζήτησε την άποψή μου επί των ανοιγμάτων τού κυρίου Θεοτόκη, θα μου επιτραπεί να την εκφράσω· Ταιριάζει να τα απορρίψετε με τις απαραίτητες προφυλάξεις”.

          Η απάντηση τού Γάλλου πρέσβυ στην Πετρούπολη

            Ιδού, τώρα και η απάντηση τού Γάλλου πρέσβυ κ. Μπομπάρ (Bompard)  από την Πετρούπολη, με ημερομηνία 26 Ιουλίου 1907 : 

          “Τα ανοίγματα τού κυρίου Θεοτόκη είναι απ’ αυτά που αξίζουν να ενθαρρυνθούν. Στην πραγματικότητα, η Γαλλία δεν θα μπορούσε να δει διαφορετικά, παρά με καλό μάτι, την Ελλάδα να συμπαρατάσσεται στο πλευρό των Δυτικών Δυνάμεων και θα ήταν βαθειά λυπηρό, αν αυτή (η Ελλάδα), ελλείψει εγκάρδιας υποδοχής των προτάσεών της, ξανοιχτεί προς την Γερμανία, σαν μία προωθημένη φρουρά στη Μεσόγειο… Αλλά παίρνοντας κατά γράμμα τα λόγια τού κυρίου Θεοτόκη, δεν πρόκειται γιά τίποτε λιγότερο από το να δεχτούμε την Ελλάδα μέσα στο κονσέρτο των Μεγάλων Δυνάμεων τής Μεσογείου. Έτσι, θα εγείρονται πολλές αντιρρήσεις, όχι τόσο γιά το γεγονός ότι η Ελλάδα αυτή καθ’ εαυτή δεν είναι μία δύναμη Πρώτης τάξεως, αλλά κυρίως διότι αυτή αποτελεί μέρος ενός συνόλου μικρών Κρατών που έχουν μεταξύ τους ένα κατάλληλο σύστημα ισορροπίας, το οποίο δεν πρέπει να αγνοούμε, όταν πρόκειται να συνδιαλλαγούμε με ένα απ’ αυτά. Η Ελλάδα είναι πριν απ’ όλα μία βαλκανική δύναμη. Συνεταιρίζοντάς την απλά και καθαρά στην γενική πολιτική των δυτικών δυνάμεων στην Ανατολή, θα κινδυνεύαμε να ρίξουμε ανεπανόρθωτα προς την πλευρά τής Γερμανίας την Σερβία, την Ρουμανία και προπάντων την Βουλγαρία, στην οποία εν συντομία φαίνεται να ανήκει το μέλλον στα Βαλκάνια. Εξασφαλίζοντας στην Ελλάδα την ασφάλεια των τωρινών της κτήσεων, με την προϋπόθεση να απαρνηθεί αυτή μία τυχοδιωκτική πολιτική και να εγγυηθούμε εν απολύτω ανάγκη την εξάπλωσή της μέσα στο Αρχιπέλαγος εναντίον αδικαιολόγητων συναγωνισμών, αυτά φαίνονται ότι είναι το μέγιστο των υποχρεώσεων που επιτρέπεται να ληφθούν προς την πλευρά της… Αφήνω στον συνάδελφό μου στην Κωνσταντινούπολη… την φροντίδα να υποδείξει τις προφυλάξεις που πρέπει να ληφθούν, ώστε να μη βλαφθούν τα συμφέροντά μας με την Τουρκία, σε περίπτωση διακανονισμού με την Ελλάδα. Αλλά οφείλω να επισημάνω, σ’ ό,τι αφορά την Ρωσία, την ανάγκη να μην αιφνιδιασθεί σ’ αυτήν την περίπτωση… Οι κυβερνήσεις Ρωσίας και Αυστρο-Ουγγαρίας, εδώ και δέκα χρόνια είναι απόλυτα συνδεδεμένες σ’ ότι αγγίζει τα Βαλκάνια. Πρέπει πάντοτε να ανησυχούμε μήπως η γερμανική κυβέρνηση εισέλθει σαν τρίτη μέσα στην συμφωνία τους. Εμποδίστηκε μέχρι τώρα από τις διαφορετικές πολιτικές τους στα Βαλκάνια. Το Αυστρο-Ρωσικό κονσόρτσιουμ, ανέλαβε την προστασία των χριστιανικών πληθυσμών, ενώ η κυβέρνηση τού Βερολίνου ανησυχεί πάνω απ’ όλα γιά την Κωνσταντινούπολη. Αν ένας κοινός κίνδυνος έλθει να ενώσει Τουρκία, Βουλγαρία και Σερβία, η συμφωνία μεταξύ των τριών αυτοκρατοριών (εννοεί τής Αυστρίας, τής Ρωσίας και τής Γερμανίας) στην Ανατολή, θα γινόταν ταυτόχρονα… Αν, Εξοχότατε, κρίνετε σκόπιμο να συνεχίσετε την συνομιλία σας με τον κ. Θεοτόκη, θα πρέπει να λάβετε υπ’ όψιν τις πιθανές επιπτώσεις στην Πετρούπολη. Ενημερώσατε με τα μέσα που κρίνετε σκόπιμο, την ρωσική κυβέρνηση και μην καταλήξετε σε συμφωνία χωρίς να γνωρίζετε τις δικές της ευαισθησίες”.

          Η απάντηση τού Γάλλου πρέσβυ στην Κωνσταντινούπολη

            Τέλος, ιδού και η απάντηση τού Γάλλου πρέσβυ από την Κωνσταντινούπολη, με ημερομηνία 17 Αυγούστου 1907:

          “… Βλέπω καθαρά το πλεονέκτημα που μπορεί να αποκομίσει η Ελλάδα από έναν τέτοιο διακανονισμό με μας. Εξ άλλου, ο κύριος Θεοτόκης το φανέρωσε, μιλώντας γιά την συνδρομή των αξιωματικών μας στην αναδιοργάνωση των ναυτικών δυνάμεων τής χώρας του, και προπάντων γιά την οικονομική υποστήριξη τής Γαλλίας. Αλλά, επίσης, δεν βλέπω καλά αυτό που θα μπορούσε να προσφέρει η Ελλάδα σαν αντάλλαγμα. Η γεωγραφική της θέση βρίσκεται στην Νότιο-Ανατολική άκρη τής Ευρώπης, σε μία περιοχή τής Μεσογείου όπου τα συμφέροντά μας είναι σήμερα λιγότερα από εκείνα στην δυτική περιοχή. Η πολιτική της κατάσταση, ιδιαίτερα εκτεθειμένη στον αντίκτυπο των συγκρούσεων των κομμάτων, οι περιορισμένες οικονομικές της δυνατότητες, από τις οποίες ελάχιστα ωφελείται η Γαλλία, ερχόμενη στην όγδοη θέση των πελατών τής Ελλάδας, τέλος, ως προς τις στρατιωτικές δυνάμεις της, η όλη τους αδυναμία αποκαλύφθηκε στον Τουρκο-Ελληνικό πόλεμο. Όλες αυτές οι προϋποθέσεις δεν μπορούν να καταστήσουν την Ελλάδα μία δύναμη με την οποία θα μπορούσαμε να συζητήσουμε μία συμφωνία… Μπορώ να προσθέσω ότι η συμπεριφορά των Ελλήνων δεν είναι τέτοια που να μάς ενθαρρύνει να συνδεθούμε μ’ αυτούς. Στην πραγματικότητα, δεν έχουμε, μετά τους Ιταλούς, άλλους ανταγωνιστές πιό σκληρούς και πιό κακόβουλους (Έβλεπε τους Έλληνες έτσι, γιατί ήταν οι πιό σκληροί συναγωνιστές τους στο εμπόριο) απ’ αυτούς γιά την ηθική επιρροή μας και ειδικότερα στο σχολικό μας έργο στην Ανατολή… Ο οικουμενικός πατριάρχης αποδύθηκε σε μία εκστρατεία, μέσα από την εφημερίδα του «Η Εκκλησιαστική Αλήθεια », γιά να επιστήσει την προσοχή των γονέων εναντίον τού πνεύματος και τού καθεστώτος των σχολείων μας στην Ανατολή… Μίλησα πολλές φορές γιά τις κακές πράξεις των ελληνικών συμμοριών, από τις οποίες δεν διαφέρουν, εξάλλου, σε τίποτε εκείνες των βουλγαρικών, των σερβικών και των ρουμανιζόντων συμμοριών (φαίνεται κατακάθαρα ο ανθελληνισμός του, διότι δεν εξηγεί πότε και γιατί βγήκαν στα βουνά οι Έλληνες αντάρτες) . Σε κάθε περίπτωση, αυτή την στιγμή, μία συμφωνία μας με την Ελλάδα θα είχε σαν αποτέλεσμα να εμπλακούμε ευθέως στον αδελφοκτόνο αγώνα που ματώνει τα τρία βιλαέτια. Ενωμένοι μ’ ένα απ’ τα συγκρουόμενα μέρη, θα κατέλθουμε από τον ρόλο των διαιτητών, τον οποίο κατέχουμε δίπλα στις άλλες Μεγάλες Δυνάμεις…

Ηλεκτρονική πηγή το μεγάλο : www.e-istoria.com

Αφήστε μια απάντηση