ΤΟ ΠΑΡΑΣΚΗΝΙΟ ΤΩΝ ΔΙΧΟΤΟΜΙΚΩΝ ΣΧΕΔΙΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΥΠΡΟ ΚΑΙ Ο ΑΝΕΝΔΟΤΟΣ ΑΓΩΝΑΣ ΤΗΣ ΕΟΚΑ (1956)

,

,

ΤΟ ΠΑΡΑΣΚΗΝΙΟ ΤΩΝ ΔΙΧΟΤΟΜΙΚΩΝ ΣΧΕΔΙΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΥΠΡΟ ΚΑΙ Ο ΑΝΕΝΔΟΤΟΣ ΑΓΩΝΑΣ ΤΗΣ ΕΟΚΑ (1956)

.

……….Στις 19 Ιουλίου 1956, ο Άγγλος συντηρητικός βουλευτής Έλιοτ (W. Elliot), σε ομιλία του στην βουλή πρότεινε την διχοτόμηση τής Κύπρου σε δύο ζώνες’ την μία θα διοικούσαν οι Έλληνες και την άλλη η τούρκοι.

……….Παρόμοιες λύσεις επεξεργαζόταν και το Αγγλικό Υπουργείο Εξωτερικών. Ήδη είχε ετοιμάσει χάρτη ο οποίος διχοτομούσε κάθετα την Κύπρο από βορρά (χωριό Λεύκα) προς νότο (πόλη Λεμεσός), ενώ άφηνε εκτός ένα μέρος από τις επαρχίες Πάφου και Λεμεσού. Σύμφωνα με αυτό το σχέδιο, στην ανατολική ζώνη θα υπήρχε ελληνική διοίκηση, στην δυτική τουρκική και στην τρίτη ζώνη θα εξακολουθούσε η βρετανική κυριαρχία. Το σχέδιο αυτό στάλθηκε στον κυβερνήτη τής Κύπρου με την προοπτική να υποβάλει τις προτάσεις του, συνεργαζόμενος και με την Συντονιστική Επιτροπή Βρετανικής Άμυνας. Ο Χάρντιγκ υπέβαλε τις προτάσεις του στο τέλος Οκτωβρίου οι οποίες περιελάμβαναν πέντε παραλλαγές διχοτομήσεως.

……….Τα σχέδια δεν ήταν φανταστικά και γνωστοποιήθηκαν στην κυβέρνηση Κωνσταντίνου Καραμανλή. Στις επαφές και συνεννοήσεις που ακολούθησαν από τον Σεπτέμβριο, η ελλαδική κυβέρνηση έδειχνε δύο διαφορετικά πρόσωπα. Ένα στους Έλληνες τής Κύπρου κι ένα διαφορετικό στους Βρετανούς και τούρκους.

……….Όσον αφορά τα αμερικανικά σχέδια γιά την Κύπρο, αυτά ενθάρρυναν τους τούρκους να προετοιμάζουν στρατό στις ακτές τής Κιλικίας και άφηναν τους τούρκους αξιωματικούς να αποβιβάζονται στην Κύπρο, προκειμένου να οργανώσουν τους τουρκοκυπρίους.

……….Ο Γάλλος πρέσβης στην Άγκυρα, Γκαρνιέ, σε απόρρητο και επείγον τηλεγράφημά του τής 18ης Ιουλίου 1956,  έγραψε: «Η 39η Μεραρχία (ΙΣΚΑΝΤΕΡΟΥΜ) η οποία φυλάει ένα μέρος των προς την Συρία συνόρων και σταθμεύει απέναντι από την Κύπρο, δέχθηκε πρόσφατα το συμπλήρωμα τού υλικού της, ταυτόχρονα με την 18η Μεραρχία (ΑΝΚΑΡΑ) με την οποία συνιστούν ένα Σώμα Στρατού. Αυτό θα μπορούσε να οφείλεται στις φήμες που κυκλοφόρησαν πρόσφατα σχετικά με τον σκοπό ενισχύσεως τής 39ης Μεραρχίας. Εξ άλλου, τα παραπήγματα τού ΙΓΚΡΙΝΤΙΡ δυτικά τού Ικονίου όπου τον περασμένο χειμώνα εγκαταστάθηκαν «οι εθελοντές πολίτες», είναι τώρα κατειλημμένα από τον στρατό. Η υπόθεση γιά μία μετακίνηση προς τις ακτές ενισχύθηκε. Από το άλλο μέρος, μού υπογραμμίστηκε – μεταβιβάζω αυτές τις τελευταίες πληροφορίες με πολλές επιφυλάξεις – ότι ‘μερικές δεκάδες ανδρών θα έχουν περάσει στην Κύπρο’. Οι βρετανοί κλείνουν τα μάτια. Αποσκοπούν ιδίως, στο να παροτρύνουν τους τούρκους ιθύνοντες τού νησιού, γιά τους οποίους εκφράζονται δυσφορίες στην Άγκυρα γιά μαλθακότητα, ν’ αποδείξουν περισσότερη επιθετικότητα. Οι αγγλικές στρατιωτικές αρχές, γιά λογαριασμό τους, δεν θ’ απέκλειαν τελείως την πιθανότητα χρησιμοποιήσεως τούρκων παρτιζάνων γιά την καταπολέμηση τής τρομοκρατίας…».

……….Κι ενώ οι τούρκοι εκμεταλλεύονταν όλες τις διεθνείς συγκυρίες αδιαφορώντας γιά τις γενικότερες επιπλοκές, το ελλαδικό κράτος άφηνε τον Γρίβα χωρίς πολεμικό υλικό και συνιστούσε μονόπλευρη εκεχειρία τής ΕΟΚΑ. Όλα αυτά γιά να μην φέρουμε σε δυσκολία τους Συμμάχους…

……….Τον Οκτώβριο τού 1956, λόγω τής κρίσεως στο Σουέζ η οποία εντάθηκε, η Άγγλοι άφησαν γιά λίγο στην άκρη τα διχοτομικά τους σχέδια. Όμως, ο υπουργός Εξωτερικών Ε. Αβέρωφ, σε δύο συναντήσεις που είχε στις 6 και 7 Οκτωβρίου με τον τούρκο πρέσβη στην Αθήνα, Σετάρ Ικζέλ, έριξε την ιδέα τής διχοτομήσεως. Ενώ ο αγγλόφιλος έλληνας πρόξενος στην Λευκωσία, Άγγελος  Βλάχος, χαρακτήριζε την δράση τής ΕΟΚΑ σαν «τρομοκρατία, εγκληματική κρημνοβασία και ασυνείδητη νεφελοβασία»!

……….Στο βιβλίο του, ‘Μιά φορά κι ένα καιρό ένας διπλωμάτης’, γράφει’ «Αν η Ελλάς περιόριζε και βαθμιαία διέκοπτε τον ανεφοδιασμό τής ΕΟΚΑ γιά να την αναγκάσει να σταματήσει τον ένοπλο αγώνα, αναπηδούσε το ενδεχόμενο να αναζητήσει ο Γρίβας αλλού πηγές ανεφοδιασμού και να γίνει ανεξέλεγκτος. Καραμανλής, Αβέρωφ κι εγώ, ήμασταν με την πλάτη στον τοίχο σε αυτόν τον τομέα, αλλά στον πολιτικό, μπορούσε η ελληνική κυβέρνηση, παίρνοντας δημόσια θέση, να αναγκάσει τον Γρίβα, μετά την απελευθέρωση τού Μακαρίου από τις Σεϋχέλλες, να θέσει τέρμα στον ανώφελο και μάλιστα επιβλαβή πιά ένοπλο αγώνα».

……….Εν τω μεταξύ, ενώ το παρασκήνιο ύφαινε την προδοσία τού Ενωτικού Αγώνα τής ΕΟΚΑ και των Ελλήνων τής Κύπρου, οι κατοχικοί άγγλοι συνέχιζαν τους απαγχονισμούς, τις συλλήψεις, τους βασανισμούς και τις καταδίκες, φτάνοντας στο αποκορύφωμα στο τελευταίο τρίμηνο τού 1956. Συγκεκριμένα καθ’ όλο το έτος τού 1956, συνελήφθησαν 12.028 Έλληνες τής Κύπρου, από τους οποίος καταδικάστηκαν σε θάνατο 10, σε φυλακίσεις άνω των 3 ετών 123, κάτω των 3 ετών 144, σε πρόστιμα 8432 και αφέθηκαν ελεύθεροι οι υπόλοιποι, αφού υπέστησαν σκληρές ψυχικές και σωματικές δοκιμασίες. Ακόμα και θάνατοι προκλήθηκαν από βασανιστήρια.

……….Παράλληλα, καθ’ όλο το έτος τού 1956, η κωλυσιεργία ενισχύσεως τής ΕΟΚΑ με πολεμικό υλικό έφτασε στα όρια τού εμπαιγμού. Παρ’ ότι τα υλικά αγοράζονταν με χρήματα των Ελλήνων τής Κύπρου, εν τούτοις μύρια εμπόδια καθιστούσαν σχεδόν αδύνατη την απόκτηση και προώθησή τους στην Κύπρο.

***
Πηγή: Το βιβλίο «ΑΓΩΝΕΣ ΧΩΡΙΣ ΔΙΚΑΙΩΣΗ – Η τραγωδία τού Ελληνισμού τής Κύπρου και τής Κωνσταντινουπόλεως μέσα από τα Γαλλικά Αρχεία 1779-1999», τού Χάρη Τσιρκινίδη – Εκδόσεις ΕΡΩΔΙΟΣ.
Επιμέλεια κειμένου και εικόνας: Ἑλληνικὸ Ἡμερολόγιο
Copyright (©) «Ἑλληνικὸ Ἡμερολόγιο»

Αφήστε μια απάντηση