Ο ΦΟΒΕΡΟΣ ΣΕΙΣΜΟΣ ΣΤΗΝ ΚΩ ΤΟ 1492 ΚΑΙ Η ΑΛΩΣΗ ΤΟΥ ΚΑΣΤΡΟΥ ΤΗΣ ΑΝΤΙΜΑΧΕΙΑΣ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΤΟΥΡΚΟΥΣ

.

,

……….Μετά την πτώση τής Κωνσταντινουπόλεως το 1453, οι τούρκοι προσπάθησαν αρκετές φορές να καταλάβουν το νησί τής Κω το οποίο βρισκόταν υπό την διοίκηση τού Τάγματος των Ιωαννιτών Ιπποτών. Από το 1454 έως και το 1490 ο Ιωάννης de Chateau Neus απώθησε όλες τις αιματηρές επιθέσεις τού Μωάμεθ Β΄ κατά τής Κω και των γειτονικών σε αυτήν νησιών.

……….Κατά την κυβέρνηση τού μεγάλου κυρίου Ζακώστα, ο οποίος την διοικούσε μέσω τοποτηρητού, διαπιστώθηκε η ανάγκη ενισχύσεως των δυνάμεων τού αρχηγού τού Τάγματος εφ’  όσον οι κίνδυνοι πληθύνοντο και ο εχθρός γινόταν δυνατότερος.

……….Το 1464 οι τούρκοι επιχείρησαν νέα εισβολή κατά την οποία υπέστησαν μεγάλη φθορά, όπως και στην Ρόδο που επιχείρησαν το ίδιο. Μάλιστα μετά την ήττα και αποχώρησή τους από την Ρόδο, θέλησαν να αιφνιδιάσουν την Κω πιστεύοντας ότι ο στόλος της που είχε ενισχύσει την άμυνα τής Ρόδου, την άφησε απροστάτευτη. Όμως ο Μάγιστρος Ιωάννης Δελ Λαστίκ είχε προνοήσει την νύκτα να πλεύσουν εσπευσμένα στην Κω, οπότε όταν ο τουρκικός στόλος πλησίασε και είδε παραταγμένο τον στόλο των Ιπποτών, φοβούμενος μήπως καταδιώκεται και από τον στόλο τής Ρόδου, ανέκρουσε πρύμνα και εγκατέλειψε.

……….Δεν παραιτήθηκε όμως ο τούρκος, και το 1492 μετά από νέα ανεπιτυχή επίθεση κατά τής Ρόδου, επιστρέφοντας άπρακτος, αποβίβασε πολύ στρατό από τα παράλια των Αλισαρνών (Αλικαρνασσού) ο οποίος και περικύκλωσε την ακρόπολη τής Αντιμάχειας στην Κω.

……….Το κάστρο τής Αντιμάχειας ήταν δυνατό φρούριο με πρόσβαση μόνο από το ένα του μέρος, διότι τα υπόλοιπα ήταν απόκρημνα, ενώ οι πύλες του δεν επέτρεπαν την είσοδο μεγάλου αριθμού στρατιωτών.

……….Η πολιορκία ήταν σκληρή και αιματηρή, και τα πτώματα των τούρκων γέμισαν την γύρω περιοχή από όπου ενεργούσαν τις επιθέσεις τους αφύλακτοι. Κατά το μεσημέρι της 17ης Οκτωβρίου, η μάχη έγινε πεισματωδέστερη και συνεχίστηκε έτσι έως το απόγευμα. Βλέποντας ότι το φρούριο ήταν ακαταμάχητο, οι τούρκοι αποφάσισαν να εγκαταλείψουν προσωρινά και να επιστρέψουν με ενισχύσεις, αναγκάζοντας κατόπιν στενού αποκλεισμού το κάστρο σε παράδοση. Έτσι δόθηκε διαταγή αποχωρήσεως. Την νύκτα όμως κτύπησε το νησί ισχυρότατος σεισμός.

……….Όπως περιγράφει ο Ιάκωβος Ζαρράφτης:

……….«Ἡ νὺξ ἧτο τῆς 17ης Ὀκτ. 1492 προβαίνουσα ἐν ὀχλοβοαῖς μεγάλαις τῶν μὲν ἔσωθεν ὡς νικητῶν, τῶν δὲ ἔξωθεν ἀποχωρούντων ἐν σπουδῇ. [ ] Αἴφνης τρομερὸς σεισμὸς διαταράττει πᾶσαν ἡσυχίαν, ἀνατρέπων τὰ πάντα. Τότε αἱ πρῶται ὀχλοβοαὶ ἔσωθεν κ’ ἔξωθεν τοῦ φρουρίου, μετατρέπονται εἰς σεισμοδεεὶς κραυγάς, πληρούσας φόβον καὶ τρόμον αἰφνήδιον τὴν ἀτμόσφαιραν ἐκεῖ ὅλην. Τρομερὸς κρότος χαλασμοῦ τῆς Δυτικῆς πλευρᾶς τοῦ ὑψηλοῦ ἐκ λίθων καλοκτισμένου τείχους τοῦ φρουρίου κατατρομάσσει πάντας».

……….Βλέποντας οι τούρκοι το άνοιγμα που δημιουργήθηκε από το χάλασμα τού κάστρου «κατακρημνισμένον ἔως τῶν θεμελίων», επέστρεψαν και εισώρμησαν αιφνιδιαστικά καταλαμβάνοντάς το αμαχητί.

……….Η σεισμική αυτή ανατροπή επέφερε τόση βλάβη και σύγχυση στην Κω, ώστε εάν ο D’Oposson δεν έστελνε βοήθεια στους κατοίκους θα πέθαιναν από την πείνα. Ο δε στόλος Ρόδου, Κω και Λέρου, επέστρεψε φοβερώτερος εναντίον τού τουρκικού, κατατροπώνοντάς τον και αναγκάζοντας τον τούρκο ναύαρχο να εγκαταλείψει την αλωμένη Κω.

***

Πηγή:  Ο Α΄ τόμος τού βιβλίου «ΚΩΙΑ», Ιακώβου Ε. Ζαρράφτη.

Επιμέλεια κειμένου και εικόνας: Ἑλληνικὸ Ἡμερολόγιο 

Copyright (©) «Ἑλληνικὸ Ἡμερολόγιο»

***

……….Σύγχρονοι σεισμολόγοι υπολογίζουν την έντασή τού σεισμού στα 6,8 τής κλίμακας Ρίχτερ, και την εστία του στον υποθαλάσσιο χώρο τής Καρδάμαινας, είχε δε σχέση με το ρήγμα το οποίο δραστηριοποιείται εδώ και εκατομμύρια χρόνια στην θαλάσσια περιοχή. Ο σεισμός προκάλεσε ζημιές και στην Μικρά Ασία, ενώ έγινε αισθητός σε ολόκληρο το Αιγαίο, την Αίγυπτο και το Ισραήλ. Οι ιστορικές μαρτυρίες δεν αναφέρουν θαλάσσιο κύμα (τσουνάμι) παρά μόνο κατολισθήσεις και καθιζήσεις αφού κατέρρευσαν πολλά τμήματα από τα κάστρα τού νησιού.

……….Αναφέρθηκε ο θάνατος 5.000 ανθρώπων και η καταστροφή ολόκληρου τού χωριού τής αρχαίας Αντιμαχίας (Αντιμάχειας), καθώς και τού μισού χωριού των Ιωαννιτών, τής Κεφάλου, τής Καρδάμαινας και τού Πυλίου. Η καταστροφή είναι τόσο μεγάλη, ώστε ο ίδιος ο Μέγας Μάγιστρος Πιέρ ντ’ Ωμπουσόν έφερε βοήθεια σε τρόφιμα, ζωοτροφές, φάρμακα, νοσηλευτικό προσωπικό και έδωσε στον πληθυσμό φορολογικές απαλλαγές γιά πολλά χρόνια.

Αφήστε μια απάντηση