,
.
Ο Αναστάση Γιακουμής γεννήθηκε στο χωριό Καλογραία, τής επαρχίας Κερύνειας. Πιθανή χρονολογία αναφέρεται το 1903. Σκοτώθηκε στις 18 Νοεμβρίου 1958 στο χωριό Χάρκεια, ενώ όργωνε το χωράφι του. Σύζυγος: Μαρίτσα Γιακουμή. Παιδιά: Άννα, Ανάστα και Ανδριανή. Γονείς: Αναστάσης και Αννεζού Αναστάση.
……….Ο Γιακουμής Αναστάση, φοίτησε στο δημοτικό σχολείο τού χωριού του και κατοίκησε στην συνοικία Φώτης τού χωριού Χάρκεια, όπου και νυμφεύτηκε. Ήταν γεωργός.
……….Υπήρξε από τούς πρωτεργάτες τοὐ αγώνα στην περιοχή του και υπηρέτησε ως σύνδεσμος. Μετέφερε αλληλογραφία, φυλλάδια και οπλισμό. Δούλευε σκληρά και αθόρυβα και κανείς δεν τον υποψιαζόταν.
……….Κοντά στο περιβόλι του, στο χωριό Χάρκεια, στην τοποθεσία Φώτης, υπάρχει ένα μέρος, από το οποίο κατηφορίζει ο δρόμος προς την θάλασσα και στενεύει. Τόσο από την δυτική όσο και από την ανατολική πλευρά υψώνεται απότομος γκρεμός. Από πάνω εκτείνεται τράχωνας (ισιοτόπι), η “Μούττη τής Χαμπίνας”. Γιά να μεταφέρουν οτιδήποτε στο στρατόπεδο τους στο Γιαϊλά, κοντά στην Χαλεύκα, οι Άγγλοι έπρεπε να περάσουν από εκεί. Αυτή την τοποθεσία επέλεξε η ΕΟΚΑ γιά επίθεση εναντίον τους.
……….Την ομάδα που θα διενεργούσε την επίθεση αποτελούσαν τρία μέλη τής ΕΟΚΑ, ανάμεσα στα οποία ο Γιακουμής Αναστάση, ο οποίος και είχε μεταφέρει εκεί την νάρκη πιέσεως που χρησιμοποιήθηκε. Αφού άνοιξαν λάκκο στο δρόμο όπου θα την τοποθετούσαν, κρύφτηκαν οι δυο και περίμεναν. Ο Γιακουμής φρουρούσε από το περιβόλι του και έδωσε το σύνθημα, όταν εμφανίστηκαν τα στρατιωτικά αυτοκίνητα. Οι άλλοι δύο τοποθέτησαν την νάρκη και απομακρύνθηκαν. Ο Γιακουμής παρέμεινε εκεί οργώνοντας, τάχα, γιά να εμποδίσει το πέρασμα πάνω από την νάρκη ιδιωτικού αυτοκινήτου, αν τύχαινε να εμφανιστεί.
……….Όταν η νάρκη έπληξε στρατιωτικό αυτοκίνητο από την διερχόμενη φάλαγγα, Άγγλοι στρατιώτες ξεχύθηκαν στην περιοχή, τον είδαν που εργαζόταν και τον πυροβόλησαν απρόκλητα.
***
Πηγή κειμένου: Κέντρο Έρευνας και Τεκμηριώσεως Ι.Δ.Α.Α.Ε
Πηγή εικόνας: Λήκυθος Βιβλιοθήκη Πανεπιστημίου Κύπρου
Επιμέλεια κειμένου και εικόνας: Ἑλληνικὸ Ἡμερολόγιο