,

……….Ἡ ἄνανδρη δολοφονία τοῦ Ἕλληνα στρατιώτη, Ζήση Καραγώγου ἀπὸ ὕπουλη τουρκικὴ ἐνέδρα στὰ ἑλληνοτουρκικὰ σύνορα τοῦ Ἔβρου καὶ τὸ θερμὸ αἱματηρὸ ἐπεισόδιο ποὺ ἀκολούθησε, μὲ τὶς τουρκικὲς ἀπώλειες νὰ ἀνέρχονται σὲ 8 νεκρούς. Ὁ πεσὼν κατάγεται ἀπὸ τὸ ἠμιορεινὸ χωριὸ Ἀσκός τοῦ Νομοῦ Θεσσαλονίκης βορείως τῆς λίμνης Βόλβης. Στὸ χωριὸ ἐγκαταστάθηκαν μετὰ τὴν Μικρασιατικὴ καταστροφή πρόσφυγες ἀπὸ τὸ χωριὸ Ἀσκὸ τῆς Ἀνατολικῆς Θρᾲκης καὶ ἀπὸ τὸ χωριὸ Ἀχτὰς τοῦ Πόντου.

……….Στὶς 19 Δεκεμβρίου τοῦ 1986, ὁ Ἕλλην στρατιώτης Ζήσης Καραγῶγος, φρουρὸς στὰ σύνορα τοῦ Ἔβρου, δολοφονήθηκε ἀπὸ ὕπουλη καὶ ἄνανδρη τουρκικὴ ἐνέδρα, παρασυρμένος ἀπὸ τὸν νεανικὸ του αὐθορμητισμό. Ὁ Ἕλληνας στρατιώτης ὑπηρετοῦσε στὸ 534 Τάγμα Προκαλύψεως τὸ ὁποῖο εἶχε ὡς τομέα φυλάξεως τὴν περιοχὴ στὸ Δέλτα τοῦ Ἔβρου. Κατὰ τὴν διάρκεια τῆς ὑπηρεσίας του, εἶχε ἀναπτύξει μία ἰδιότυπη σχέση μὲ τοῦρκο φρουρό, ὁ ὁποῖος διέσχιζε τὸν Ἔβρο, ἐρχόταν σὲ ἐπαφή μὲ τὸν ἴδιο καὶ ἀπὸ ὅ,τι φαίνεται μοιράζονταν τσιγάρα.

……….Οἱ κινήσεις τοῦ τούρκου στρατιώτη ἔγιναν ἀντιληπτὲς ἀπὸ τοὺς προϊσταμένους του, οἱ ὁποῖοι ἀφοῦ τοῦ ἀνακοίνωσαν ὅτι γνωρίζουν τὸ τί συμβαίνει, τὸν διέταξαν νὰ ἐπαναλάβῃ τὸ ἐγχείρημά του, στήνοντας ὅμως αὐτὴ τὴν φορὰ τὴν ὕπουλη ἐνέδρα καὶ δολοφονῶντας ἐν ψυχρῷ τὸν ἀνυποψίαστο Ἕλληνα στρατιώτη. Ἀκολούθησε θερμότατο ἐπεισόδιο, τὸ ὁποῖο κλιμακώθηκε σὲ βαθμὸ ποὺ ἔθεσε σὲ ἑτοιμότητα μάχιμες μονάδες ἑκατέρωθεν, ἀλλὰ τελικὰ ἀποσοβήθηκε μὲ παρέμβαση τῶν πολιτικῶν ἀρχῶν. Τὸ Παρατηρητήριο καθὼς καὶ Στρατόπεδο ἔλαβαν τὸ ὄνομά του,  πρὸς τιμήν τοῦ Ἕλληνα πεσόντα.

Περίληψις τοῦ ἱστορικοῦ

……….Ὁ στρατιώτης Ζήσης Καραγῶγος, τοποθετήθηκε στὸ 534 Τάγμα Προκαλύψεως μὲ ἕδρα τὸν Πέπλο Φερῶν καὶ σύντομα ἀνέλαβε ὑπηρεσία σὲ ἕνα ἀπὸ τὰ φυλάκια τοῦ τάγματος. Τὸ 534 Τάγμα, ὑπαγόταν τότε στὴν 12^η Μεραρχία Ἀλεξανδρουπόλεως  καὶ εἶχε ὡς τομέα εὐθύνης – φυλάξεως, τὴν περιοχὴ στὸ Δέλτα τοῦ Ἔβρου, καλύπτοντας τὶς διόδους πρὸς Φερές. Ἡ τακτικὴ φυλάξεως περιελάμβανε πάντοτε δύο στρατιῶτες ὡς σκοποὺς  σὲ ὑπερυψωμένες θέσεις (μία στὴν σκοπιὰ καὶ μία κάτω ἀπὸ αὐτὴν σὲ ρόλο καλύψεως),  διάφορα περίπολα, ἐνέδρες κλπ.

……….Τὸ γεγονὸς ὅτι ἡ στάθμη τοῦ ποταμοῦ ἦταν χαμηλὴ (καθοριστικός παράγοντας τῆς Ἑλληνικῆς ἀμυντικῆς διατάξεως στὴν περιοχή) λόγῳ τοῦ ὅτι τὸ ἄνυδρο Φθινόπωρο τοῦ 1986 εἶχε διαδεχθεῖ ἕνας ἐξ ἴσου ἄνυδρος Δεκέμβριος, ἔδινε τὴν δυνατότητα νὰ διασχισθῇ ἀπὸ συγκεκριμένα σημεῖα καὶ νὰ διεκπεραιωθῇ στὴν Ἑλληνικὴ ἤ τὴν τουρκικὴ ὄχθη μὲ μεγάλη ἄνεση ὁποιοσδήποτε.  Στὸ διάστημα ποὺ ὁ στρατιώτης Καραγῶγος Ζήσης βρισκόταν στὸ Φυλάκιο Ἐγνατία, ἀλλὰ καὶ στὰ ἀντίστοιχα παρακείμενα, ἀνέπτυξε μία ἰδιότυπη σχέση μὲ τοῦρκο φρουρό, ὁ ὁποῖος διέσχιζε τὸν Ἔβρο, ἐρχόμενος σὲ ἐπαφὴ μὲ τὸν ἴδιο καὶ ἀπ’ ὅτι φαίνεται μοιράζονταν τσιγάρα.

……….Οἱ κινήσεις τοῦ τούρκου στρατιώτη ἔγιναν ἀντιληπτὲς ἀπὸ τοὺς προϊσταμένους του, οἱ ὁποῖοι τὸν παρακολούθησαν, διαπιστώνοντας ἔκπληκτοι τὸ τί συνέβαινε. Ἀντιθέτως, στὴν Ἑλληνικὴ πλευρά, κανένας δὲν ἀντιλήφθηκε τὸ παραμικρό, ἐκτὸς ἀπὸ τοὺς συναδέλφους τοῦ Καραγώγου, ποὺ ἐκτελοῦσαν τὴν ἴδια ὑπηρεσία καὶ οἱ ὁποῖοι στὰ πλαίσια τῆς συναδελφικότητος, δὲν ἀνέφεραν τὸ γεγονός.

……….Τὴν 2^η ἑβδομάδα τοῦ Δεκεμβρίου, ὁ Λοχαγὸς τοῦ τουρκικοῦ φυλακίου ἀποφάσισε νὰ θέσῃ τέρμα σὲ αὐτὴ τὴν ἰδιότυπη ἑλληνοτουρκικὴ προσέγγιση. Στὶς 19 Δεκεμβρίου, ἀφοῦ ἀνακοίνωσαν στὸν τοῦρκο στρατιώτη ὅτι γνωρίζουν τὶς κινήσεις του, τὸν διέταξαν νὰ ἐπαναλάβῃ τὸ ἐγχείρημά του, στήνοντας ὅμως αὐτὴ τὴν φορὰ τὴν ὕπουλη ἐνέδρα.  Μὴ ἔχοντας ἄλλη ἐπιλογή, ὁ τοῦρκος στρατιώτης ξεκίνησε γιὰ νὰ συναντήσῃ τὸν ἀνυποψίαστο Ἕλληνα στρατιώτη, Ζήση Καραγῶγο, ἐνῷ στηνόταν μία ὁλιγομελής τουρκικὴ ἐνέδρα στὸν χῶρο συναντήσεως. Μόλις ἐμφανίστηκε ὁ Ἕλληνας στρατιώτης καὶ πρὶν προλάβει νὰ ἔλθῃ σὲ ἐπαφὴ μὲ τὸν τοῦρκο ποὺ θεωροῦσε φίλο, μὲ 2 ῥιπὲς τὸν δολοφόνησαν.

……….Ὁ Ἕλληνας σκοπός Καραγιάννης Δημήτριος ποὺ ἀποτελοῦσε τὸ ἄλλο μισὸ τῆς βάρδιας, διαπιστώνοντας ὅτι ὁ συνάδελφός του ἦταν νεκρός καὶ ὅτι μία ὁμάδα τούρκων στρατιωτῶν εἶχε σπεύσει γιὰ νὰ πάρῃ ἤ νὰ ἐξετάσῃ τὸ σῶμα τοῦ θύματος, τιμῶντας τὸ ὅπλο  καὶ τὸν ὅρκο του, ἀποφάσισε νὰ μὴν ἐπιτρέψῃ τὴν προσέγγιση τῆς τουρκικῆς ὁμάδας, βάλλοντας κατὰ ῥιπὰς πρὸς τὸ μέρος της γιὰ ἐκφοβισμό. Οἱ τοῦρκοι ἀνταπέδωσαν, ἀρχίζοντας μία ἀνταλλαγὴ πυρῶν μὲ ἐναλλασσόμενη ἔνταση. 

……….Ὑπ’ ὅψιν ὅτι γιὰ νὰ δικαιολογήσουν τὴν ἄνανδρη καὶ δειλὴ ἐνέργειά τους ἀκόμα καὶ στοὺς ἀνωτέρους τους ποὺ δὲν γνώριζαν τὸ περιστατικό, ἔπρεπε νὰ σύρουν τὴν σορό στὸν τουρκικὸ τομέα χαρακτηρίζοντας τὸν Ἕλληνα στρατιώτη ὡς εἰσβολέα.

……….Ἔχοντας ἤδη οἱ τοῦρκοι ἕναν τραυματία ἀπὸ τὶς βολὲς τοῦ Ἕλληνα φρουροῦ, 2 χιλιόμετρα βορειότερα, ὁ ἀρχιφύλακας φυλακίου Καραγιαννάκης Ἐμμανουήλ (ἤ δόκιμος Καρανάκης σύμφωνα μὲ ἐπισήμανση τοῦ κυρίου Κουγιούλη Μιχαήλ – βλ.σχόλια), ἀκούγοντας τοὺς πυροβολισμοὺς προσπαθοῦσε νὰ ἐπικοινωνήσῃ γιὰ νὰ μάθῃ τί συμβαίνει.  Ἕλληνας ἀγροφύλακας ποὺ ἀντιλήφθηκε  τὸ γεγονός, ἔσπευσε στὸ Ἑλληνικὸ φυλάκιο καὶ ἐνημέρωσε γιὰ τὰ δρώμενα. Ἄμεσα ὁ ἔφεδρος ἀξιωματικὸς κατευθύνθηκε μὲ 2 ἄνδρες στὴν περιοχὴ τῆς ἐμπλοκῆς ὅπου συνάντησε τὸν Ἕλληνα φρουρὸ ὁ οποῖος καὶ τὸν ἐνημέρωσε γιὰ τὸ τί προηγήθηκε.

……….Νέα συμπλοκὴ ποὺ ἀκολούθησε λόγῳ ἀρνήσεως τῶν τούρκων νὰ ἀφήσουν τοὺς Ἕλληνες νὰ πλησιάσουν καὶ νὰ πάρουν τὴν σορό, κράτησε γιὰ περίπου μισὴ ὥρα μὲ τουρκικὲς ὁμάδες νὰ φτάνουν στὴν περιοχὴ καὶ νὰ ἐπιχειροῦν ἐπιθέσεις.  Ἀντιστοίχως ἔφθασαν ἐνισχύσεις ἀπὸ τὸ 535 Τάγμα Πεζικοῦ καὶ τὶς ὑπόλοιπες μονάδες τῆς Ταξιαρχίας. Οἱ ἀπώλειες αὐτὴ τὴν φορὰ γιὰ τοὺς τούρκους ἦταν 8 νεκροί. Ἡ κλιμάκωση τῆς ἔντασης ὁδήγησε στὸ νὰ ἀρχίσῃ προετοιμασίες ἐπεμβάσεως ὁ 1ος τουρκικὸς λόχος, ἀποτελούμενος ἀπὸ 70 ἄνδρες βαριὰ ὁπλισμένους. Ἅμεσα ἡ 12^η Μεραρχία Ἀλεξανδρουπόλεως ἔθεσε σὲ ὕψιστη ἑτοιμότητα ὅλες τὶς μονάδες στὸν τομέα εὐθύνης της, ἐνῶ παράλληλα ἐνημερώθηκε ἱεραρχικῶς καὶ ἡ πολιτικὴ ἡγεσία.

……….Στὴν περιοχὴ τῆς συμπλοκῆς ἡ ἔνταση ὁλοένα κλιμακώνετο, ἐξελισσόμενη σὲ σφοδρὴ σύγκρουση. Τὸ 534 Τάγμα, ζήτησε ἐνισχύσεις καὶ ἕνας οὐλαμός ἀρμάτων μάχης τῆς Γ΄ Ἐπιλαρχίας ἀναγνωρίσεως, φόρτωσε πυρομαχικὰ  μὲ τὴν ἐντολὴ νὰ σπεύσῃ στὸ χωριὸ Πόρος, τὸ ὁποῖο ἀπέχει λιγότερο ἀπὸ 700 μέτρα τοῦ σημείου συγκρούσεως.

……….Ἀπὸ τὴν πλευρὰ τῶν τούρκων, στὸ ἀεροδρόμιο τῆς 6^ης ἀεροπορικής βάσης στὴν Πάνορμο τῆς Ἰωνίας, νοτίως τῆς Προποντίδος, τέθηκαν σὲ λειτουργία οἱ κινητῆρες 2 ζευγῶν ἀεροσκαφῶν CF- 104C.

……….Λίγο πρὶν τὴν ὁριστικὴ ἔκρηξη, οἱ ἐπαφὲς τῶν δύο Υπ.Εξ. ἐκτόνωσαν τὴν ἔνταση, δεδομένου καὶ τῆς εὐθύνης ποὺ ἔφεραν οἱ τοῦρκοι στὴν δημιουργία τοῦ ἐκρηκτικοῦ ἐπεισοδίου.

***

Πηγή πληροφοριῶν: http://efedros.blogspot.gr/

Ἐπιμέλεια κειμένου καὶ εἰκόνων : Ἑλληνικὸ Ἡμερολόγιο 

***

Ὀπτικοακουστικὸ μὲ τὸ τρισάγιο καὶ τὴν τελετὴ ὀνομασίας τοῦ Παρατηρητηρίου-Φυλακίου σὲ Ζήσης Καραγῶγος. (Στὸ 2:21 λεπτὸ ἀναφέρονται οἱ τουρκικὲς ἀπώλειες. 8 νεκροί).