Νιζάμικος – Μπούλες, Γιανίτσαροι

……….Εἶναι ἀνδρικὸς χορὸς τῆς Νάουσας καὶ χορεύεται μὲ λαβὴ τῶν χεριῶν ἀπὸ τὶς παλάμες μὲ λυγισμένους τοὺς ἀγκῶνες. Ἡ ὀνομασία του, Συνέχεια ανάγνωσης ΧΟΡΟΙ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ →

Ζάλιου Χρήστου.

……….(…) Ὅταν ἡ νύφη ἔβγαινε στὸ κατώφλι τοῦ σπιτιοῦ της, τὰ ὄργανα ἔπαιζαν ἕνα λυπητερὸ σκοπό, τὴν Γκουβάνα. Ἔκανε ἀργὰ καὶ μὲ κλάματα 3 φορὲς τὸν σταυρὸ της, ἔπειτα ἔσπαγε ἕνα καρβέλι στὰ δύο καὶ τὸ μισὸ τὸ ἔδινε πίσω, γιὰ τὴν παλιὰ της ζωὴ καὶ τὸ ἄλλο μισὸ μπροστὰ της, γιὰ τὴν καινούργια ζωὴ ποὺ ἄρχιζε. Στὴν συνέχεια, ἀποχαιρετοῦσε τοὺς συγγενεῖς της. Φιλοῦσε τὸ χέρι ὅλων τῶν παρευρισκομένων, ἀκόμα καὶ τῶν μικρῶν παιδιῶν καὶ δεχόταν ἀγκαλιές, φιλιὰ καὶ φλουριᾶ ποὺ τὰ καρφίτσωναν στὴν τραχηλιὰ της. Συνέχεια ανάγνωσης ΟΙ ΧΟΡΟΙ ΚΑΙ ΤΑ ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ ΤΟΥ ΜΑΚΕΔΟΝΙΚΟΥ ΓΑΜΟΥ ΣΤΑ ΧΩΡΙΑ ΤΗΣ ΝΑΟΥΣΑΣ ΣΤΙΣ ΑΡΧΕΣ ΤΟΥ 20ου ΑΙΩΝΑ →

,

Πῶς ματαιώθηκε ἡ Ἐπανάσταση στήν Ρόδο

Τοῦ Σιαννίτη (ἀπό τό χωριὸ Σιᾶννα) Λαογράφου, Ἀναστάσιου Βρόντη: «Η ΡΟΔΟΣ ΣΤΑ 1821 ΚΑΙ ΟΙ ΑΓΝΩΣΤΟΙ ΗΡΩΕΣ ΤΗΣ» ΑΘΗΝΑΙ 1950

……….Ὅταν τὸ Ἑλληνικὸ ἔθνος ἐξεγέρθηκε σύσσωμο στὸ 1821 γιά νά ἀποκτήσῃ τήν ἐλευθερία του, ἡ Ρόδος δέν μπόρεσε νά λάβῃ μέρος στό ἀπελευθερωτικό κίνημα γιατί ὅπως γράφει κι ὁ μεγάλος ἱστορικός Παπαρρηγόπουλος στήν ἱστορία του (Τόμος 6^ος σελ. 779). «Ἐκ τῶν μεγαλυτέρων νήσων Κρήτης, Ρόδου καί Κύπρου αἴτινες πᾶσαι κατείχοντο ὑπό πολυαρίθμων Ὀσμανιδῶν ἐπερειδομένων ἐπὶ ἱσχυρῶν φρουρίων δέν ἐπανέστη εἰμὴ μόνον ἡ Κρήτη». Συνέχεια ανάγνωσης ΠΩΣ ΜΑΤΑΙΩΘΗΚΕ Η ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ ΣΤΗΝ ΡΟΔΟ ΤΟ 1821 →

,

……….

……….Τὸν Φεβρουάριο τοῦ 1993, στὴν λεωφόρο Ἀμαλίας, στὸ σημεῖο ὅπου ἐκτελοῦντο τὰ ἔργα τοῦ Μετρό, ἀνασκάφηκαν τέσσερεις ἀκόμα τάφοι τῆς κλασικῆς ἐποχῆς, μὲ πλούσια κτερίσματα.

Πρόθεσις του νεκρού, νεκρική πομπή και ταφή

.

……….[ ]Μόλις ἡ μάχη μὲ τὸν θάνατο τελείωνε, οἱ συγγενεῖς ἑτοίμαζαν τὸ σῶμα τοῦ νεκροῦ γιὰ τὴν πρόθεσιν, δηλαδὴ τὴν δημόσια ἔκθεση, τὸ ξενύχτισμα. Στὴν πρώιμη περίοδο, ἡ πρόθεσις ἀποτελοῦσε ἕνα ἐπιβλητικό, δημόσιο γεγονός, καὶ πιθανῶς γινόταν ἔξω ἀπὸ τὸ σπίτι. Ὡστόσο, μετὰ τοὺς περιορισμοὺς ποὺ ἐπέβαλαν οἱ νομοθετικὲς ῥυθμίσεις τοῦ 6ου καὶ τοῦ 5ου αἰῶνα π.Χ., ἡ πρόθεσις γινόταν μέσα στὴν οἰκία, ἤ τουλάχιστον στὸ προαύλιό της.

……….Ἀρχικά, ὁ πλησιέστερος συγγενὴς ἔκλεινε τὰ μάτια καὶ τὸ στόμα τοῦ νεκροῦ, καὶ οἱ γυναῖκες τοῦ σπιτιοῦ ἔπλεναν, ἀρωμάτιζαν καὶ ἔντυναν τὸ σῶμα του, συνήθως στὰ ἄσπρα· ὅταν μάλιστα ἐπρόκειτο γιὰ ἀνύπαντρο ἤ νιόπαντρο, στόλιζαν τὸν νεκρὸ του μὲ γαμήλια ἐνδύματα. Κατόπιν, τὸν τοποθετοῦσαν σὲ νεκρικὴ κλίνη μὲ στρῶμα, προσκέφαλο καὶ κάλυμμα, μὲ τὰ πόδια πρὸς τὴν πόρτα τοῦ σπιτιοῦ ἤ τὸν δρόμο.

……….Μερικὲς φορὲς ἡ νεκρικὴ κλίνη στρωνόταν μὲ ἄγρια μαντζουράνα, σέλινο καὶ ἄλλα φυτά, ποὺ θεωροῦνταν ὅτι ἀπέτρεπαν τὰ κακὰ πνεύματα· ἔπειτα πρόσθεταν καὶ κληματίδες καὶ φύλλα μυρτιᾶς ἤ δάφνης. Τὸ κεφάλι τοῦ νεκροῦ, ποὺ σ’ αὐτὸ τὸ στάδιο ἔμενε ἀκάλυπτο, ἦταν στολισμένο μὲ στεφάνια ἀπὸ δάφνη καὶ σέλινο. Στὴν πόρτα ἦταν τοποθετημένο ἕνα δοχεῖο μὲ νερὸ ποὺ εἶχαν φέρει ἀπ’ ἔξω γιὰ τὸν ἐξαγνισμὸ ὅσων εἶχαν ἔρθει σὲ ἐπαφὴ μὲ τὸν νεκρό· ἐπίσης, ἔβαζαν κάτω ἀπὸ τὴν νεκρικὴ κλίνη ἀγγεῖα μὲ ἀρωματικὲς ἀλοιφές. Μεταγενέστεροι συγγραφεῖς ἀναφέρουν τὸ ἔθιμο νὰ κρεμοῦν κλαδὶ ἀπὸ κυπαρίσσι πάνω ἀπὸ τὴν πόρτα τοῦ σπιτιοῦ, γιὰ νὰ προειδοποιούνται οἱ περαστικοὶ ὅτι μέσα ὑπάρχει νεκρός.

……….Ὅλα τότε ἦταν ἕτοιμα γιὰ νὰ ἀρχίσῃ ἡ πρόθεσις. Ἡ πανάρχαιη τελετουργικὴ της σημασία μαρτυρεῖται ἤδη ἀπὸ τὰ ὁμηρικὰ ἔπη, καθὼς καὶ ἀπὸ ἀγγειογραφίες τῆς γεωμετρικῆς καὶ τῆς ἀρχαϊκῆς περιόδου· ὡστόσο, ἡ καθόλου συχνὴ ἀπεικόνισή της σὲ ἀγγεῖα τοῦ 5ου καὶ τοῦ 4ου αἰῶνα, ὑποδηλώνει ἴσως σχετικὴ μείωση τῆς σημασίας της κατὰ τὴν κλασικὴ περίοδο.

Ὁλόκληρο τὸ κείμενο μπορεῖτε νὰ διαβάσετε στό: www.e-istoria.com

,

,

ΤΑ ΘΕΟΦΑΝΕΙΑ ΚΑΙ ΤΑ ΛΑΤΡΕΥΤΙΚΑ ΕΘΙΜΑ ΤΩΝ ΠΟΝΤΙΩΝ

Παναγιώτη Γ. Τανιμανίδη.

(…) Είναι αλήθεια ότι οι Έλληνες «θρησκεύουν» περισσότερο από κάθε άλλο λαό και είναι θεολάτρες στην κυριολεξία. Αυτή τους την ψυχική διάθεση και ανάταση, την θρησκευτική τους πίστη, την εκφράζουν κάθε τόσο με διάφορες γιορτές. Πολλές φορές ειπώθηκε ότι «δεν υπάρχει γένος πιό φιλέορτο από το δικό μας. Ζούμε κάνοντας κάποια γιορτή και περιμένοντας κάποια γιορτή θρησκευτική, ή εθνική, ή σπιτική…» (Στρ. Μυριβήλης).

Μέσα σ’ αυτό το πάνθεο των γιορτών είναι και τα Φώτα, γύρω από τα οποία έπλασε και ζει και ο ποντιακός λαός αξιοπρόσεκτα λατρευτικά έθιμα. Συνέχεια ανάγνωσης ΤΑ ΘΕΟΦΑΝΕΙΑ ΚΑΙ ΤΑ ΛΑΤΡΕΥΤΙΚΑ ΕΘΙΜΑ ΤΩΝ ΠΟΝΤΙΩΝ →

,

,

Γράφει η Μυροφόρα Ε. Ευσταθιάδου, Εθνολόγος.

Μια από τις πιό ευχάριστες περιόδους τού χρόνου είναι το Δωδεκαήμερο των γιορτών από τα Χριστούγεννα έως και τα Θεοφάνεια. Υπάρχει μία μαγεία στην ατμόσφαιρα, γεγονός καθόλου τυχαίο.

Από την αρχαιότητα γιόρταζαν αυτή την περίοδο, με τις γιορτές των Ανθεστηρίων. Η λαϊκή πίστη περιγράφει δαιμόνια, μαγείες, δεισιδαιμονίες, μύθους, ευχές που πραγματοποιούνται, προλήψεις… Καλικάντζαρους! Συνέχεια ανάγνωσης ΤΑ ΚΑΛΑΝΤΟΦΩΝΑ – ΔΩΔΕΚΑΗΜΕΡΟ ΣΤΟΝ ΠΟΝΤΟ →