ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ – 14 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ

,

,

14 Σεπτεμβρίου

 

Ἡμέρα Ἐθνικῆς Μνήμης γιὰ τὴν γενοκτονία τῶν Ἑλλήνων τῆς Μικρᾶς Ἀσίας ἀπό τὸ τουρκικὸ κράτος.

490 π.Χ..—Μία ἡμέρα μετὰ τὴν μεγαλειώδη νίκη τῶν Ἀθηναίων καὶ τῶν Πλαταιῶν συμμάχων τους στὴν μάχη τοῦ Μαραθῶνος, ἔφθασε καὶ τὸ Σῶμα Σπαρτιατῶν, δυνάμεως 2.000 ἀνδρῶν, ποὺ εἶχε ζητηθεῖ γιὰ βοήθεια. Ἄν καὶ εἶχαν ἀποφασίσει νὰ ἀνταποκριθοῦν στὸ αἴτημα τῶν Ἀθηνῶν, δήλωσαν ὅτι δὲν μποροῦσαν νὰ τὸ πράξουν ἀμέσως, γιατὶ ἦταν ἡ ἑνάτη ἡμέρα τοῦ μῆνα καὶ δὲν τοὺς ἐπιτρεπόταν ἀπό τὸν νόμο νὰ ἀπομακρύνουν στρατὸ ἀπό τὴν πόλη τους πρὶν ἀπό τὴν πανσέληνο. Ὁ Ἡρόδοτος μᾶς δίνει τὴν πληροφορία ὅτι οἱ Σπαρτιᾶτες βιάζονταν τόσο πολὺ νὰ φθάσουν ἐγκαίρως, ὥστε διένυσαν τὴν ἀπόσταση ἀπό τὴν Σπάρτη μέχρι τὴν Ἀττικὴ σὲ τρεῖς ἡμέρες, διάστημα ἐξαιρετικὰ μικρὸ ἄν ἀναλογιστεῖ κάποιος πόσο βαριὰ ὁπλισμένοι ἦταν. Ὅταν ἔφθασαν, ζήτησαν νὰ δοῦν τουλάχιστον τοὺς Μήδους γι’ αὐτό πῆγαν στὸ πεδίο τῆς μάχης ὅπου ἀφοῦ ἐπαίνεσαν τοὺς Ἀθηναίους ἐπέστρεψαν στὴν Σπάρτη. Τὴν μάχη τοῦ Μαραθῶνος θύμιζε τὸ κολοσσιαῖο χάλκινο ἄγαλμα τῆς Ἀθηνᾶς Προμάχου στὴν Ἀκρόπολη, ἔργο τοῦ γλύπτη Φειδία. Στοὺς δὲ Δελφούς, τὸ μνημεῖο τῶν Ἀθηναίων ἦταν ἕνα μικρὸ δωρικὸ κτίσμα μὲ μορφὴ ναΐσκου. Τὰ ἀνάγλυφά του ἐξιστοροῦσαν τοὺς ἄθλους τοῦ Ἡρακλέους καὶ τοῦ Θησέως καὶ σχετίζονταν μὲ τὴν μυθολογία τῆς πόλεως. Ἐκεῖ φυλασσόταν καὶ ἡ δεκάτη ἀπό τὰ λάφυρα τοῦ Μαραθῶνος, μὲ τὴν ἀφιέρωση: «ΑΘΕΝΑΙΟΙ ΤΟΙ ΑΠΟΛΛΟΝΙ ΑΠΟ ΜΕΔΟΝ ΑΚΡΟΘΙΝΙΑ ΤΕΣ ΜΑΡΑΘΟΝΙ ΜΑΧΕΣ».

258.—Δολοφονείται ο Θάσκιος Καικίλιος Κυπριανός, επίσκοπος Καρχηδόνας. Αποκεφαλίστηκε κατά τούς διωγμούς τού Βαλεριανού. Η μνήμη του τιμάται από την Ορθόδοξη Εκκλησία στις 2 Οκτωβρίου.

407.—Απεβίωσε ο Ιωάννης ο Χρυσόστομος στα Κόμανα τού Πόντου, μετά από εξαντλητική πορεία από την Κουκουσόν τής Αρμενίας προς την Πιτιούντα. Λόγω τής εορτής τής Υψώσεως τού Τιμίου Σταυρού, μετατέθηκε η εορτή τής μνήμης του την 13η Νοεμβρίου. Κατά την διάρκεια τής πατριαρχείας του, υπήρξε αδυσώπητος ελεγκτής κάθε παρανομίας και κακίας. Αυτό έγινε αιτία να δημιουργήσει φοβερούς εχθρούς και μάλιστα την ίδια την αυτοκράτειρα Ευδοξία, επειδή ήλεγχε τις παρανομίες της. Αυτή, σε συνεργασία με τον τότε Πατριάρχη Αλεξανδρείας Θεόφιλο, πέτυχε την καθαίρεση και εξορία του.

.—Ο Αλάριχος συνεχίζει τις επιδρομές του στην Ήπειρο. Η πολιτική του Μεγάλου Θεοδοσίου, αναφορικά με τους Γότθους, αποσκοπούσε, όπως με έμφαση το διακηρύσσει ο πανηγυριστής του Θεμίστιος, στην σταδιακή αφομοίωσή τους από την Αυτοκρατορία και στην ένταξη των επίδοξων ηγετών τους στις δικές της υπηρεσίες. (Η πολιτική αυτή προκάλεσε αντίδραση στους κόλπους τής ρωμαϊκής κοινωνίας, ιδιαίτερα στους πνευματικούς της κύκλους και στις τάξεις τού στρατού). Και ενώ ο Θεοδόσιος είχε την ικανότητα κατά την περίοδο τής βασιλείας του να ελέγχει την κατάσταση στην απέραντη Αυτοκρατορία και να κρατά τις λεπτές ισορροπίες μεταξύ Ανατολής και Δύσης, ο ίδιος δεν μπόρεσε ωστόσο κατά την διανομή τής εξουσίας στους δύο ανήλικους γιούς του, να διαβλέψει τον οξύ ανταγωνισμό που αυτή θα προκαλούσε ανάμεσα στους φιλόδοξους κηδεμόνες τους. Εκείνοι, ασκώντας την εξουσία με βασικό κριτήριο το προσωπικό τους πολιτικό συμφέρον, όχι μόνο παρεξέκλιναν τής δικής του πορείας, αλλά στο γοτθικό ζήτημα, που ως τότε πολιτικά απασχολούσε το ανατολικό τμήμα τής Αυτοκρατορίας, προσέδωσαν νέο περιεχόμενο. Στην νέα πολιτική πραγματικότητα, οι εκπρόσωποι τού σκληρού ανταγωνισμού Ανατολής και Δύσης μετέτρεψαν τους φοιδεράτους (=ομόσπονδους μισθοφόρους) Γότθους και τον φιλόδοξο αρχηγό τους, σε ρυθμιστές τής μεταξύ τους σχέσης, με ανεξέλεγκτα και καταστροφικά αποτελέσματα.

629.—Ο Αυτοκράτωρ Ηράκλειος, ανακτήσας τον Τίμιον Σταυρόν, τον οποίο οι Πέρσες είχαν απαγάγει από το 614, τον έφερε πανηγυρικώς στα Ιεροσόλυμα και τον ύψωσε στον λόφο τού Γολγοθά. Ο Τίμιος Σταυρός τοποθετήθηκε ακολούθως στον ναό τής Αναστάσεως.

775.—Ο Αυτοκράτορας Κωνσταντίνος Ε΄ Ίσαυρος, απεβίωσε στην διάρκεια μιάς εκστρατείας εναντίον των βουργάρων. Λίγες ημέρες αργότερα (24 τού μηνός), τον διαδέχθηκε ο υιός του Λέων ο Δ΄. Ο Κωνσταντίνος Ε΄ υπήρξε δίκαιος ηγεμόνας, κοινωνικός μεταρρυθμιστής που κατάφερε να επιβάλει την τάξη στα εσωτερικά τού κράτους του, και εξαίρετος στρατιωτικός. Οι νικηφόροι πόλεμοί του εναντίον των Αράβων, των Συρίων, των Σλάβων και των βουργάρων, εξασφάλισαν τα σύνορα, το έδαφος και το κύρος τής Αυτοκρατορίας. Υπήρξε ο πρώτος Αυτοκράτορας που εισήγαγε την ελληνική γλώσσα στα νομίσματα τής Νέας Ρώμης, καθώς και σε δημόσια έγγραφά της. Ο Κ. Παπαρρηγόπουλος χαρακτηρίζει τον Κωνσταντίνο Ε΄ ως έναν εκ των μεγαλοφυεστέρων Ρωμαίων Αυτοκρατόρων, εξηγεί δε τον λόγο που οι εικονολάτρες δημιούργησαν τις ύβρεις και συκοφαντίες που συνοδεύουν έως και σήμερα το όνομά του: «[…] Αναφέρομεν τας αηδείς και ανυποστάτους και συγκεχυμένας ταύτας ειδήσεις μόνον και μόνον διά να καταδείξωμεν μέχρι τίνος βαθμού μανίας έφθασαν περί τας ύβρεις αυτών οι πολέμιοι τής μεταρρυθμίσεως χρονογράφοι».

1487.—Ημερομηνία θανάτου τής συζύγου τού Μουράτ Β΄, τροφού τού Μωάμεθ Β΄ και κόρης τού Σέρβου ηγεμόνα (δούκα) Γεωργίου Μπράνκοβιτς. Μητέρα της ήταν η δεύτερη (ή τρίτη) σύζυγος τού Μπράνκοβιτς,  Ειρήνη  (ή Μαρία) Καντακουζηνή.

1507.—(ίσως 1527). Στην Θεσσαλονίκη, μετά από φρικτά βασανιστήρια, οι τούρκοι αποκεφαλίζουν τον νεομάρτυρα Μακάριο. «Μακάρι καὶ σεῖς νὰ γνωρίζατε τὴν ἀληθινὴ καὶ ἀκατηγόρητη πίστη μας καὶ νὰ εἴχατε βαπτιστεῖ στὸ ὄνομα τῆς Ἁγίας Τριάδος, καὶ νὰ εἴχατε ἐλευθερωθεῖ ἀπὸ τὴν πλανεμένη θρησκεία σας», ήταν τα τελευταία του λόγια προς τους δημίους του.

1509.—Καταστροφικότατος και ιδιαιτέρως φονικός σεισμός, στην τουρκοκρατούμενη πλέον Κωνσταντινούπολη. Το μέγεθός του έφθασε τα 7,7 Ρίχτερ, ικανό γιά να γκρεμίσει 1.070 οικίες και 109 τζάμια. Ακολούθησε σεισμικό θαλάσσιο κύμα, εξ αιτίας τού οποίου οι νεκροί αναβιβάστηκαν στους 13.000 σύμφωνα με τους ιστορικούς! Το φρικώδες φαινόμενο, αν και κατάφερε να εξαφανίσει ολόκληρες πόλεις, στην Αγία τού Θεού Σοφία δεν προκάλεσε παρά μόνον την πτώση των ασβεστοσοβάδων, με τους οποίους οι τούρκοι είχαν καλύψει τις Ιερές εικόνες.

1537.—Οι τούρκοι εξέρχονται τού Άργους προκαλώντας μεγάλες καταστροφές στην περιφέρεια.

1585.—Από έγγραφο τής εποχής μαθαίνουμε ότι, ο Αθηναίος στην καταγωγή Δανιήλ Παλαιολόγος, Οικονόμος στην Ιερά Μονή Ιβήρων, εξέπεσε σε ζητείες έτσι ώστε να καταφέρει να συνάξει ένα ποσόν, με το οποίο θα μπορούσε να απελευθερώσει αδελφούς τής Ι. Μονής που άρπαξαν πειρατές και βρίσκονταν φυλακισμένοι στην Θεσσαλονίκη. Κατάμαυροι αιώνες γιά το Γένος…

1611.—(11 ἤ 14/9). Προδομένος ὁ γέροντας, Μητροπολίτης Λαρίσης-Τρίκκης, Διονύσιος ὁ Φιλόσοφος, πιάστηκε ἀπό τοὺς τούρκους καὶ ἀρνούμενος νὰ ἐξισλαμισθῇ, ὑπέστη μαρτυρικὸ θάνατο  ἀφοῦ προηγουμένως γδάρθηκε ζωντανός. Μετὰ ἀπό αὐτόν, ἀποκεφαλίστηκαν 80 συλληφθέντες ἐπαναστάστες, ἐνῶ οἱ στενοὶ του συνεργάτες, Λάμπρος καὶ Ντεληγιῶργος δέθηκαν σὲ πασάλους καὶ κάηκαν ζωντανοί. Μετὰ τὸ πνίξιμο τῆς ἐπαναστάσεως, ξέσπασε νέο κύμα διωγμῶν καὶ ἀκολούθησε σειρὰ βίαιων ἐξισλαμισμῶν καὶ παιδομαζώματος στὴν Ἤπειρο.

1650.—Στην θαλάσσια περιοχή τής νήσου Θήρας αρχίζει έντονη ηφαιστειακή δραστηριότητα. Κατόπιν ηφαιστειακής εκρήξεως στον βυθό τής θάλασσας, αναδύθηκε στο ακρωτήριο τής Θήρας, Κολούμβον νησίδα, η οποία εξαφανίστηκε στο τέλος τού ιδίου έτους και που σήμερα βρίσκεται σε βάθος 18 μέτρων υπό την επιφάνεια τής θαλάσσης. Χρονικό τής εποχής αναφέρει ότι πολλοί άνθρωποι πέθαναν από την «εξερχομένην εκ τής θαλάσσης δυσωδίαν». Λίγες ημέρες μετά, στις 29 τού μήνα, θα επέλθει η καταστροφή που οδήγησε στον θάνατο δεκάδες ανθρώπους και πολλά ζωντανά τού νησιού. Η εμφάνιση τής νησίδας συνοδεύθηκε από σεισμικές δονήσεις, οι οποίες συνεχίσθηκαν μέχρι τής 6ης Δεκεμβρίου, οπότε και κατέπαυσαν.

1687.—Μετά την φυγή τού σερασκέρη (=στρατιωτικός διοικητής) ο οποίος πήγε να βοηθήσει τους πολιορκημένους στην Ακρόπολη ομοεθνείς του, οι τούρκοι αποφασίζουν την συνθηκολόγηση με τους Δυτικούς. Την προηγούμενη νύκτα είχε συμβεί η καταστροφή τού Παρθενώνος, τον οποίο οι άπιστοι χρησιμοποιούσαν ως αποθήκη πολεμοφοδίων.

1711.—Η ενεργοποίηση τού ηφαιστείου Θήρας, ήδη από τα 1707, σχηματοποιεί τις βραχονησίδες οι οποίες ξεπρόβαλαν από την θάλασσα.

1770.—Σε επιστολή με ημερομηνία 14 Σεπτεμβρίου, από αλληλογραφία την οποία είχε η Τσαρίνα Αικατερίνη με τον Γάλλο φιλόσοφο Voltaire – Βολταίρο, διαβάζουμε: «[…] η αυτοκράτειρα τής Κωνσταντινουπόλεως θα ίδρυε ωραίαν ελληνικήν ακαδημίαν, καλλιτέχναι ως ο Ζεύξις και ο Απελλής θα εκάλυπτον την γην διά των υμετέρων εικόνων. Η πτώσις τού οθωμανικού κράτους θα εξυμνείτο διά στίχων ελληνικών. Αι Αθήναι θα ήσαν μία των υμετέρων πρωτευουσών. Η Ελληνική γλώσσα θα απέβαινε γλώσσα καθολική». (Βολταίρος, 14 Σεπτεμβρίου 1770). Μέσω τής αλληλογραφίας που τηρούσαν, ο Βολταίρος τής ζητούσε να βοηθήσει στην ανασύσταση τού Ελληνικού κράτους.

1814.—Ιδρύεται στην Οδησσό, την ημέρα τής Υψώσεως τού Τιμίου Σταυρού, απ’ τους Νικόλαο Σκουφά, Εμμανουήλ Ξάνθο και Αθανάσιο Τσακάλωφ, η «Φιλική Εταιρεία». Το έργο τής «Φιλικής Εταιρείας» προσέφερε ανεκτίμητη υπηρεσία στον αγώνα τού Ελληνικού έθνους γιά την απελευθέρωσή του. (Ἀπόσπασμα ἀπὸ τὸ διήγημα τοῦ Δροσίνη μὲ τίτλο:”Ὁ μπάρμπα Δῆμος”). «Δῆμο παιδὶ μου, ὅ,τι θὰ σοῦ εἰπῶ εἶναι μεγάλο μυστικὸ. Ξεύρω τὴν καρδιὰ σου καὶ σοῦ τὸ ἐμπιστεύομαι. Δὲν εἶναι μυστικὸ δικὸ μας, εἶναι τῆς πατρίδος. Δὲν θέλω νὰ μοῦ ὀρκισθῇς πὼς θὰ τὸ κρατήσης· ἄν εἶχα τὴν παραμικρὰν ἀμφιβολίαν, δὲν θὰ σοῦ τὸ ἔλεγα. Λοιπὸν ἄκουσε· ὅλα εἶναι ἕτοιμα, εἰς ὀλίγον καιρὸν ἡ φωτιὰ θὰ ἀνάψη ἀπ’ ἄκρη σ’ ἄκρη· οἱ τοῦρκοι θὰ διωχθοῦν καὶ ἡ Ἑλλάς θὰ ἐλευθερωθῆ…» Τὸ“Ἡμερολόγιον τοῦ Ἀγῶνος-Χρήστου Ἰ. Βλασσοπούλου” ἀναφέρει τὸ γεγονὸς ἱδρύσεως στὰ τέλη τοῦ ἔτους 1814). «Τέλη τοῦ ἔτους 1814 – Σύστασις Φιλικῆς Ἑταιρείας ὑπὸ Νικολάου Σκουφᾶ ἐξ Ἄρτης, Παναγιώτου Ἀ. Ἀναγνωστοπούλου ἐξ Ἀνδριτσαίνης τῆς Πελοποννήσου καὶ Ἀθανασίου Τσακάλωφ ἐξ Ἰωαννίνων».

1821.—«Οἱ Ἀλέξανδρος Μαυροκορδάτος, Θ. Νέγρης, Κατακουζινὸς καὶ Καρατζᾶς ἐκδόσαντες ἐκ Βυτίνης τοῦ Δήμου Νυμφασίας τῆς Ἐπαρχίας Γορτυνίας ἐγκυκλίους ἐκάλουν τοὺς πληρεξουσίους τοῦ ἀνατολικοῦ μέρους τῆς Ἑλλάδος εἰς Σάλωνα».

1824.—Η μάχη τής Πάργιανης (ή Βάργιανης). Οι Έλληνες των Δράκου, Δαγκλή, Πανουργιά, Καλύβα, Περραιβού και Καραϊσκάκη, τρέπουν σε φυγή τούς αλβανούς τού Τσελιοπίτσαρη. Πάνω από 20 νεκροί οι απώλειες των τούρκων, ενώ οι Έλληνες έχασαν ένδεκα άνδρες μεταξύ των οποίων και τον Γκιόκα Χορμοβίτη, αξιωματικό τού Καραϊσκάκη. Ο Τσελιοπίτσαρης είχε φτάσει τον Σεπτέμβριο με βοήθεια 4.000 τουρκαλβανών προς ενίσχυση τού Γιουσούφ Περκόφτσαλη. Η απραξία όμως των τούρκων οδήγησε τους αρχηγούς των Ελλήνων στην απόφαση να ενεργήσουν επίθεση. Η μάχη κράτησε πάνω από τέσσερεις ώρες και είχε πολλές κρίσιμες φάσεις γιά τους Έλληνες. Όταν σε κάποια στιγμή τους τελείωσαν τα πολεμοφόδια, πολεμούσαν με πέτρες, μέχρι την άφιξη ενισχύσεων με τον Γιώτη Δαγκλή. Το γιουρούσι που πραγματοποίησαν τότε με τα ξίφη τους, οδήγησε στην τελική νίκη.

1825.—«Μάχη Πιάνας καὶ Δαυβιᾶς, χωρίῳ τοῦ Δήμου Φαλάνθου τῆς Ἐπαρχίας Μαντινείας. Νίκη Ἑλλήνων. Ἐνταῦθα οἱ Ἕλληνες ὑπὸ τὴν ἀρχηγίαν τοῦ Θ. Κολοκοτρώνη καὶ Χατζῆ Μιχάλη ἔκαυσαν τοὺς μύλους  τῆς Δαυβιᾶς. Ἀρχηγὸς τῶν ἀντιπάλων ἦτο ὁ Ἰμβραὴμ πασᾶς».

.—«Μάχη ἐν Μύλοις τῆς Ζαράκωβας, χωρίου τοῦ Δήμου Φαλάνθου τῆς Ἐπαρχίας Μαντινείας καὶ νίκη Ἑλλήνων, ὧν ἀρχηγοὶ ἦσαν οἱ Θ. Κολοκοτρώνης καὶ Χατζῆ Μιχάλης, τῶν τούρκων ὁ Ἰμβραὴμ πασᾶς».

.—Ο Ιμπραήμ κυριεύει την Κυπαρισσία, καίει τα Φιλιατρά, τούς Γαργαλιάνους και την Λιγούδιστα και επιστρέφει στα Μεσσηνιακά φρούρια.

1828.—Συνεχίζει η πολιορκία τού Τζαβέλλα στην Λομποτινά τής Ναυπακτίας. Η νέα προσπάθεια διάσπασης τού κλοιού από τους τούρκους αποτυγχάνει.

1829.—Ο Ρωσο-τουρκικός Πόλεμος φθάνει στο τέλος του. Μετά την ήττα τής οθωμανικής αυτοκρατορίας, υπογράφηκε Συνθήκη στην Αδριανούπολη με την οποία η Πύλη αναγνώρισε τα προηγούμενα πρωτόκολλα και τις συνθήκες που αφορούσαν στο ελληνικό ζήτημα. Αναγνώρισε δηλαδή την ανεξαρτησία στην Ελλάδα και την ίδρυση ελληνικού κράτους υπό την επικυριαρχία της, πράγμα το οποίο είχε αρνηθεί να πράξει όταν είχε υπογραφή το Πρωτόκολλο  τού Λονδίνου. Τότε είχε καλέσει στα όπλα εναντίον τού «άπιστου λαού» τους πιστούς τού ισλάμ, με αποτέλεσμα η Ρωσία να τής κηρύξει τον Απρίλιο τού 1828 τον πόλεμο.Το 1830, η επικυριαρχία τής Πύλης δεν ίσχυε πλέον, αλλά η Ελλάς απέκτησε άλλους επικυρίαρχους με την γενική ονομασία «Μεγάλες Δυνάμεις» ἤ και «Σύμμαχοι» μερικές φορές. Με βάση την συνθήκη αυτή, ουσιαστικά ξεκινά η κατάργηση τής οθωμανικής κυριαρχίας επί ευρωπαϊκών χωρών. Την αμέσως επόμενη ημέρα, η τουρκία θα εξαναγκαστεί να προσυπογράψει και η ίδια την Συνθήκη, αναγνωρίζοντας άμεσα και γιά πρώτη φορά την ύπαρξη τού Ελληνικού Κράτους.

.—Μετά την δεινή ήττα των τούρκων υπό τον Ασλάν στην Πέτρα στις 12 Σεπτεμβρίου, και την συνθηκολόγηση η οποία ακολούθησε, εκκενώνουν την Ανατολική Ελλάδα. Από την συνθήκη εξαιρέθηκε η Ακρόπολη των Αθηνών, αλλά και το Κάστρο τού Καράμπαμπα στην Χαλκίδα.

1831.—Υπογράφεται το Πρωτόκολλο τού Λονδίνου, με το οποίο ρυθμίζονται τα σύνορα μεταξύ Ελλάδος-τουρκίας στην γραμμή Άρτας-Βόλου.

1839.—Αρχίζει η δενδροφύτευση τού Κήπου των Ανακτόρων, υπό την επίβλεψη τού Βαυαρού γεωπόνου Σμάρατ (Smarat) και τού βοηθού του, Πρώσσου γεωπόνου, Φρίντριχ Σμιντ (Friedrich Schmidt).

1841.—Μετά την παραίτηση τού Βαυαρού αρχηγού  τής Χωροφυλακής Ρόσνερ (βλ. 11/9ου), την θέση καταλαμβάνει ο Έλλην ομόβαθμός του αντισυνταγματάρχης Κωνσταντίνος Βλαχόπουλος. Πρόκειται γιά τον πρώτο Έλληνα αρχηγό τού συγκεκριμένου Σώματος. Ο Μαξιμιλιανός Ρόσνερ, ως ταγματάρχης τότε, είχε αναλάβει το σώμα στις 31/12/1834 μετά την παραίτηση τού πρώτου αρχηγού τού σώματος και επίσης Φιλέλληνα, τού Γάλλου συνταγματάρχη Φραγκίσκου Γκραλλιάρ. Φεύγοντας, απέστειλε στις εφημερίδες μία επαινετικότατη γιά την χώρα μας επιστολή με την οποία ευχαριστούσε τους πάντες.

1842.—Ο ανθέλληνας Άγγλος πρέσβης Λάιενς, συνεχίζει να δημιουργεί διπλωματικά προβλήματα στην χώρα, κατηγορώντας μας γιά…. κατοχή τής Ελαφονήσου (αρχ. Ονούγναθος, νησάκι κοντά στην Πελοποννησιακή ακτή).

1848.—(π.ημ.). Τὴν νύκτα τῆς 13/25ης πρὸς τὴν 14/26η Σεπτεμβρίου, διακόσιοι Κεφαλλονίτες ἀγρότες ἀπό τὰ χωριὰ Βαλσαμᾶτα,Τραγιανᾶτα καὶ Φραγκᾶτα, εἰσέβαλαν στὸ Ἀργοστόλι μὲ σκοπὸ νὰ κάψουν τὰ χρεωστικὰ ὁμόλογα στὰ δικαστήρια. Τὸ ἴδιο θὰ ἔκαναν καὶ οἱ ἀγρότες γύρω ἀπό τὸ Ληξούρι. Ἡ ἐπιχείρηση τῶν ἀγροτῶν εἶχε ἤδη προδοθεῖ στὴν Ἀγγλική φρουρά, ἡ ὁποία τοὺς περίμενε καὶ τοὺς χτύπησε μὲ τὰ ὅπλα, ἐνῶ οἱ ἀγρότες ἦταν ἐξοπλισμένοι μὲ γεωργικὰ ἐργαλεῖα. Ἀρχηγοί τῶν ἀγροτῶν στὸ μὲν Ἀργοστόλι ἦταν ὁ Γεώργιος Μεταξᾶς, στὸ δὲ Ληξούρι οἱ Θεόδωρος Μπρόντζας καὶ Μαρίνος Χαριτᾶτος. Σκοπὸς τῆς ἐξεγέρσεως τῶν ἀγροτῶν ἦταν νὰ χτυπηθοῦν οἱ εὐγενεῖς-τοκογλύφοι, οἱ ὁποῖοι εἶχαν ἀρπάξει τὰ κτήματα τῶν μικροϊδιοκτητῶν καὶ τοὺς πέταξαν στὸν δρόμο. Οἱ ὁμάδες τῶν ἀγροτῶν ἀντιστάθηκαν στοὺς Ἄγγλους ἀλλά μὲ τὸν θάνατο τῶν Χαράλαμπου Μηνέτου καὶ Χαράλαμπου Παγουλάτου, ἡ ἐξέγερση κατεστάλη. Οἱ Ἄγγλοι ἔθαψαν τοὺς σκοτωμένους ἀγρότες σὲ ὁμαδικό τάφο ἔξω ἀπό τὸ Ἀργοστόλι, συνέλαβαν πολλοὺς ἄλλους, ρίχνοντάς τους στὶς φυλακές καὶ ἐπιβάλλοντας χρηματικὰ πρόστιμα σὲ ὅλα τὰ χωριά.

1864.—Ο αρχαιολόγος και περιηγητής Perrot φθάνει στα Χανιά, απ’ όπου θ’ αρχίσει τις μελέτες του γιά την Κρήτη. Είναι αυτός που θα ανακαλύψει τον περίφημο νόμο τής Γόρτυνας.

1867.—Φραγκφούρτη. Ο βασιλέας τής Ελλάδος Γεώργιος Α’, επικυρώνει (με επιφυλάξεις) την Συνθήκη τού Φεσλάου (βλ. 26/8ου) μεταξύ Ελλάδος και Σερβίας. Δυστυχώς, λόγω παρελεύσεως μεγάλου χρονικού διαστήματος, χάθηκε πολύτιμος χρόνος που αφορούσε τις διπλωματικές συζητήσεις οι οποίες προηγήθηκαν γιά το Κρητικό ζήτημα.

1878.—Γεννιέται ο σπουδαίος πατριώτης Έλληνας πολιτικός και συγγραφέας Ίων Δραγούμης. Στην θητεία του στα Ελληνικά προξενεία, υπήρξε ηγετική μορφή τού Μακεδονικού αγώνα, οργανωτής και εμψυχωτής του. Το 1913 τέθηκε σε διαθεσιμότητα από το διπλωματικό σώμα γιά δύο μήνες, διότι ενέκρινε την ένωση τής Μεγίστης με την Ελλάδα, χωρίς προηγούμενη συνεννόηση με το αρμόδιο Υπουργείο. Πριν παυθεί, πρόλαβε να οργανώσει μία επιτροπή Δωδεκανησίων η οποία ζήτησε από την Ιταλική κυβέρνηση που κατείχε τα πολύπαθα νησιά, την Ένωση με την Ελλάδα. Επιθυμούσε την οργάνωση των Ελλήνων σε Κοινότητες – θεσμό κατ’ εξοχήν ελληνικό -, θεωρώντας ότι το κράτος που φροντίζει για όλες τις ανάγκες των πολιτών, καταστρέφει τις δημιουργικές του δυνάμεις. Το 1917 δημοσίευσε βαρυσήμαντο άρθρο αποδοκιμάζοντας όλες τις Βενιζελικές ενέργειες που είχαν ουσιαστικά αναστείλει την εθνική κυριαρχία, γεμίζοντας Αθήνα και Θεσσαλονίκη με αποικιακά στρατεύματα. Η ιδέα τού Έθνους συγκινούσε σφοδρά τον Δραγούμη. Η εθνική πίστη, η αγάπη προς το έθνος ξεπερνούσε κάθε άλλο δυνατό προσωπικό συναίσθημα. 

1896.—Η «Εθνική Εταιρεία» κατάρτισε άλλο ένα Σώμα με επικεφαλής τον Γούλα Γκρούτα. Το Σώμα ενώθηκε με λίγους άντρες τού Π. Καρβελά και πέρασε τα ελληνοτουρκικά σύνορα γιά να ενισχύσει την επανάσταση στην Μακεδονία. Επέστρεψε στην Ελλάδα στις αρχές Οκτωβρίου αφού πρώτα έπεσε σε τουρκική ενέδρα και αποδεκατίστηκε. Στην ενέδρα πέθανε και ο ίδιος ο Γκρούτας.

1904.—Οι διά τής βίας βουργαροφανείς Έλληνες επιστρέφουν στην ορθοδοξία. Με την έναρξη τού Μακεδονικού Αγώνα αρκετοί έλαβαν το εθνικό θάρρος, και «[…] ούτο φάνηκε στην πανηγυρική κατάληψη τής Μονής τού Τιμίου Σταυρού τού Παλαιοκάστρου [Ν. Σερρών] στις 14/9/1904. Πέντε περίπου χιλιάδες Πατριαρχικοί Ορθόδοξοι Χριστιανοί έκαναν συλλαλητήριο και ζήτησαν τα κλειδιά της ως άνω Μονής από τον μουτεσαρίφη γιά να τελέσουν την θεία λειτουργία στα ελληνικά. Τα κλειδιά τα κρατούσε ο μουτεσαρίφης, επειδή κατέλαβαν την μονή με την βία οι Βούλγαροι και τελούσαν τις ιερές ακολουθίες στα βουλγαρικά. Με πολύ ενθουσιασμό δεκάδες εκατοντάδες Σερραίοι και άλλοι χωρικοί λειτουργήθηκαν και πανηγύρισαν στην Μονή τού Τιμίου Σταυρού

1906.—Στην πλατεία τής Δράμας απαγχονίζεται από τους τούρκους ο Αρμέν Κούπτσιος (Προκόπιος) από τον Βώλακα Δράμας, αγωνιστής με πλούσια εθνική δράση εναντίον των βούργαρων κομιτατζήδων και των τούρκων. Ήταν αρχηγός ομάδας, στην οποία ο Μητροπολίτης Δράμας Χρυσόστομος (ο μετέπειτα εθνομάρτυρας τής Σμύρνης) ανέθετε τις πιό επικίνδυνες αποστολές.

1909.—Συλλαλητήρια στην Αθήνα (Πεδίον Άρεως) υπέρ τού Στρατιωτικού Συνδέσμου ο οποίος έκανε το Κίνημα στο Γουδί.

1912.—Προτού ακόμη καταρτισθεί η στρατιωτική σύμβαση Ελλάδος – βουργαρίας [βλ. 17/5/1912], έγινε αναπόφευκτος ο Βαλκανικός Πόλεμος, διότι την 14η Σεπτεμβρίου η τουρκία αιφνιδιαστικά κήρυξε επιστράτευση των στρατιωτικών της δυνάμεων στην Θράκη. Οι τρείς σύμμαχοι απάντησαν αμέσως με γενική επιστράτευση και στις 17 Σεπτεμβρίου η Ελλάδα έπραξε το ίδιο.

1914.—Φονεύθηκε στην Βόρειο Ήπειρο ο Κρήτας Μακεδονομάχος, Οδυσσέας Μάντακας. Παρά το γεγονός ότι η Κυβέρνηση είχε διατάξει την ανάκληση των Ελλήνων αξιωματικών που υπηρετούσαν στις φάλαγγες των εθελοντών τής Βορείου Ηπείρου, ο ηρωϊκός Μακεδονομάχος και Ηπειρομάχος, όπως και τόσοι άλλοι εθελοντές, υπάκουσε στο εθνικό κάλεσμα, υπερασπιζόμενος την αρχέγονη ελληνική γη, προσφέροντας ακόμα και την ζωή του.

1915.—Η Τριπλή Συμμαχία (ΑΝΤΑΝΤ), προσφέρει μέρος τής Μακεδονίας στην βουργαρία, με αντάλλαγμα την είσοδό της στον πόλεμο […].

1916.—Αφού πρώτα κανονιοβόλισαν τον τόπο, οι βούργαροι, λαμβάνουν περίπου 7 με 8.000 κάτοικους τής Τζουμαγιάς (Ηράκλεια) τούς οποίους μεταφέρουν ως ομήρους στην βουργαρία. Το δράμα των περισσοτέρων από αυτούς, διήρκεσε περίπου 2,5 χρόνια […].

1918.—Σε όλο το Μακεδονικό Μέτωπο, οι βούργαροι υποχωρούν ατάκτως. Ο στρατός μας προελαύνει νικηφόρα παντού.

1919.—Στην Μ. Ασία μεταξύ των εμπολέμων Ελλήνων και τούρκων σημειώνεται δράση πυροβολικού και περιπόλων.

1920.—Στην Μ.Ασία, ο Ελληνικός στρατός μάχεται εναντίον των τούρκων στην Περιοχή Ουσάκ.

.—(14/27). Οι επίσημοι πανηγυρισμοί τής Συνθήκης των Σεβρών στο Παναθηναϊκό στάδιο.

.—Αρχίζει η προεκλογική περίοδος με διαδηλώσεις και συμπλοκές μεταξύ αντιφρονούντων.

1921.—Ο βασιλεύς Κωνσταντίνος Α’ αναχωρεί γιά την Αθήνα, μετά από πολύμηνη παραμονή στην Μικρά Ασία. Η αναχώρησή του κρίθηκε αναγκαία μετά την ολοκλήρωση τής υποχωρήσεως τού Ελληνικού στρατού από την ανατολική στην δυτική όχθη τού Σαγγαρίου ποταμού.

.—Ολοκληρώθηκε η εγκατάσταση τού Γ΄Σ.Σ. στις νέες θέσεις. Μετά την έγκριση από την Στρατιά προτάσεως τού Γ΄ Σώματος Στρατού, η αμυντική διάταξη μετατοπίσθηκε δυτικώτερα, με άξονα στροφής τα υψώματα Ορτά Τεπέ. Η θέση αυτή κατεχόταν από το Γ΄ Σώμα Στρατού και πριν τις επιχειρήσεις προς την Άγκυρα. Η ΙΙΙ Μεραρχία κατέλαβε τον τομέα βορείως τού ποταμού Πουρσάκ, ενώ η Χ Μεραρχία κατέλαβε τον νότιο τομέα. Η VII Μεραρχία στάθμευσε ως εφεδρεία και από τις δύο πλευρές τού Πουρσάκ, ενώ το Γ΄Σ.Σ. εγκατέστησε το Στρατηγείο του στο Εσκή Σεχήρ.  Η Στρατιά κατά την σύμπτυξή της κατέστρεψε στα ανατολικά τού Σαγγαρίου 8 χιλιόμετρα σιδηροδρομικής  γραμμής, και στα δυτικά του, 134 χιλιόμετρα σιδηροδρομικής γραμμής. Η καταστροφή υπήρξε πλήρης. Μετά από αυτά, η Στρατιά Μικράς Ασίας, ολοκληρώνει την σύμπτυξή της και την αμυντική της εγκατάσταση στην γενική γραμμή Όρμος Κίου-Δορύλαιο-Αφιόν Καραχισάρ, όπου και θα μείνει σε απραξία μέχρι τις 14 Αυγούστου 1922.

.—Άφιξη τής ΙΙ Μεραρχίας στον σιδηροδρομικό σταθμό  Χαμάμ Χαλτ επί τής γραμμής Εσκή Σεχήρ- Αφιόν Καραχισάρ, με σκοπό την ενίσχυση τού Νοτίου Συγκροτήματος Μεραρχιών οι οποίες είχαν την ευθύνη ασφαλείας του. Η μετακίνηση διατάχθηκε από τις 12/9, όταν η Στρατιά Μικράς Ασίας πληροφορήθηκε εγκαίρως από την αεροπορία την μετακίνηση των τούρκων προς Δυσμάς. Σχέδιο των τούρκων ήταν η απομόνωση και συντριβή των Ελληνικών Στρατιωτικών δυνάμεων στην περιοχή Αφιόν Καραχισάρ (βλ. 10/9).

1922.—Ο Βασιλεύς Κωνσταντίνος Α΄κατόπιν τής απαιτήσεως των πραξικοπηματιών, παραιτείται υπέρ τού Διαδόχου Γεωργίου, γιά να μην γίνει αιτία αδελφοκτόνου συρράξεως. Την ίδια ημέρα απηύθυνε σχετικό διάγγελμα προς τον Ελληνικό λαό. Αμέσως ακολούθησε η ορκωμοσία τού Βασιλέως Γεωργίου Β΄.

.—Μετά την παραίτηση τού Βασιλέως και τής Κυβερνήσεως, τα πλοία των πραξικοπηματιών έπλευσαν από το Λαύριο στο Φάληρο.

.—Ο Μοσχονησίων Αμβρόσιος μαζί με 6.000 χριστιανούς και 12 Ιερείς και Μοναχούς, εκτοπίσθηκε στο εσωτερικό τής Μικράς Ασίας όπου καθ’ οδόν σε μία χαράδρα φρικωδώς σφαγιάσθηκε. Πρώτα οι δήμιοι τον πετάλωσαν κι’ ύστερα κόβοντας σιγά-σιγά τα μέλη του, τον τελείωσαν. Μέχρι τέλους έμεινε πιστός και έλαβε τον στέφανο τής ζωής. Κατ’ άλλους, αφού πρώτα οι στρατιώτες τού έκοψαν τα χέρια και τα πόδια, ύστερα τον έθαψαν ζωντανό σ΄ έναν τάφο με 9 Ιερείς. Ο θρυλικός Ιεράρχης, πότισε με το αίμα του την γη τής Ιωνίας.

1927.—Η νέα κυβέρνηση συλλαμβάνει και απελαύνει σε νησιά ανώτερους αξιωματικούς οι οποίοι ενέχονται σε κίνημα.

1933.—Ο πρωθυπουργός Παναγής Τσαλδάρης, υπογράφει στην Άγκυρα το ελληνοτουρκικό Σύμφωνο Εγκάρδιας Συνεννοήσως, κατά το οποίο η Ελλάδα και η τουρκία εγγυώνται αμοιβαία το απαραβίαστο τού κοινού συνόρου τους, τού ποταμού Έβρου. Με την «Εγκάρδιο Συνεννόηση» η Ελλάδα επισφραγίζει την πολιτική προσεγγίσεως τού Ελ. Βενιζέλου προς την τουρκία, «κλείνοντας» έτσι τον πολυετή κύκλο εχθροπραξιών και καχυποψίας. Αν και δόθηκαν εγγυήσεις γιά μη παραβίαση συνόρων, αποκλειστικά διπλωματικώς, το γεγονός αυτό καθυστέρησε την υπογραφή διότι τον στρατιωτικό τομέα κάλυψε μερικώς η Στρατιωτική Συμφωνία τής 4ης Νοεμβρ. 1934 (γιά την οποία η ελληνική κυβέρνηση διατήρησε επιφυλάξεις).

1934 ἤ 1935.—Ανακοινώνεται η απόφαση τής κυβερνήσεως να προχωρήσει στην ηλεκτροκίνηση τής σιδηροδρομικής γραμμής μέχρι την Κηφισιά. Στις 7 Αυγούστου τού 1938, έγινε το τελευταίο δρομολόγιο τού σιδηροδρόμου Αθηνών – Κηφισιάς, τού «Θηρίου» όπως το αποκαλούσαν, και ξεκίνησαν οι εργασίες ηλεκτροκίνησης τής γραμμής. Τα εγκαίνια τού «Θηρίου», είχαν γίνει στις 4/2/1885.

1941.—Η εθνική αντιστασιακή οργάνωση ΠΑΟ, αποστέλλει ανθρώπους και οπλισμό στο Κιλκίς με σκοπό την οργάνωση πολιτών τής περιοχής, μετά τον αυθόρμητο σχηματισμό αντάρτικων ομάδων.

.—Αντάρτες ανατινάσσουν μία γέφυρα στο χωριό Μουριές τού Νομού Κιλκίς.

1942.—(13-14). Επιχείρηση ANGLO. Οι δύο ομάδες δολιοφθοράς αποτελούμενες από οκτώ Βρετανούς καταδρομείς και τέσσερεις Έλληνες (είχαν ήδη αποβιβαστεί στην Ρόδο από τις 4 τού μηνός), κατάφεραν να ανατινάξουν στο αεροδρόμιο των Μαριτσών 2 αεροσκάφη και εγκαταστάσεις, και στο αεροδρόμιο Καλάθου περί τα 13-15 αεροσκάφη. Δυστυχώς μετά από δραματική καταδίωξη συνελήφθησαν όλοι εκτός από δύο· τον αρχηγό τής αποστολής, Σάδερλαντ, με τον συνοδό του. Μεταξύ των Ελλήνων που συμμετείχαν και συνελήφθησαν ήταν και οι Δωδεκανήσιοι Νίκος Σάββας και Γεώργιος Κυρμιχάλης. Το 1954 κυκλοφόρησε η κινηματογραφική ταινία με τίτλο ‘’They Who Dare’’ η οποία βασίζεται στην συγκεκριμένη καταδρομική επιχείρηση.

1943.—Ξημερώματα τῆς 14ης Σεπτεμβρίου, ἀπόσπασμα 300 περίπου Γερμανῶν μὲ βαρὺ ὁπλισμό ξεκίνησε ἀπό τὸ Λιδωρίκι ποὺ ἐστρατονίζετο, μὲ κατεύθυνση τὸ χωριὸ Σκαλοῦλα. Στὴν πορεία του, ἡ πλαγιοφυλακὴ του διασταυρώθηκε μὲ περίπολο Ἑλλήνων ἀνταρτῶν ὑπό τὸν Ὑπολοχαγὸ Λαϊνᾶ Χ. Κατὰ τὴν συμπλοκὴ αὐτή ἔπεσε ἡρωικότατα μαχόμενος ὁ ἐν λόγῳ Ύπολοχαγός, ἐπιδεικνύοντας ἐξαιρετική τόλμη. Τὴν ἴδια διαγωγὴ ἔδειξε καὶ ὁ γενναῖος ἐπιλοχίας Ζαβός. Χάρις στὴν αἰφνιδιστική ἐνέργεια τοῦ 5/42, διασώθηκαν τὰ γυναικόπαιδα καὶ τὸ χωριό, ἐκτός ἀπό 5 ἤ 6 κτήρια ποὺ πρόλαβαν νὰ τὰ πυρπολήσουν. Στὴν μάχη τραυματίσθηκε  ὁ Ύπολοχαγός Καραδῆμας Ἀλέξανδρος καὶ 4 ἀντάρτες ἐλαφρῶς, ἐνῶ οἱ Γερμανοὶ εἶχαν 5-6 νεκροὺς καὶ 15-20 τραυματίες.

.—Στις 14 Σεπτεμβρίου 1943 το υποβρύχιο «Λάμπρος Κατσώνης», έγινε αντιληπτό από  γερμανικό  καταδρομικό κοντά στην Σκιάθο. Στην προσπάθειά του  να ξεφύγει, επιχείρησε κατάδυση, αλλά οι βόμβες βυθού που ρίχνονται από το εχθρικό πλοίο το τραυμάτισαν καίρια. Ο ηρωικός αντιπλοίαρχος Βασίλειος Λάσκος, διέταξε ταχεία ανάδυση και το τραυματισμένο υποβρύχιο με υψωμένη την σημαία επιτέθηκε εναντίον τού γερμανικού καταδρομικού .Ο ίδιος χειρίστηκε το πυροβόλο σαν απλός οπλίτης και τραυματίστηκε θανάσιμα, ενώ λίγο αργότερα το υποβρύχιο βυθίστηκε μαζί με αρκετούς άνδρες τού πληρώματος. Ήταν 9 το βράδυ και η πανσέληνος φώτιζε την θάλασσα. Όσοι από το πλήρωμα πρόλαβαν να πέσουν στην θάλασσα, δέχθηκαν τα πυρά τής γερμανικής κορβέτας που συνέχιζε να βάλει με λύσσα κατά των ναυαγών. Οι περισσότεροι ήταν πληγωμένοι και δεν είχαν ούτε σωσίβιο.

.—(13-14). Η μεγάλη σφαγή τής Βιάννου. Την εορτή τής Ανυψώσεως τού Τιμίου Σταυρού, οι Γερμανοί δολοφόνοι συνεχίζουν την κτηνώδη σφαγή που ξεκίνησε από την προηγούμενη ημέρα. Η καταστροφή τής Βιάννου ξεκίνησε στις 13 Σεπτεμβρίου και συνέχισε στις 15/9 στην Δυτική Ιεράπετρα, με τις γερμανικές δυνάμεις να εισβάλλουν ταυτόχρονα από διάφορες κατευθύνσεις. “….εἰσέβαλον εἰς τὰ χωρία τῆς Βιάννου, Ἀμιρᾶς, Βαχός, Κεφαλοβρύσι, Κρεββατᾶς, Ἅγ. Βασίλειος, Πεῦκος, Κάτω Σύμη, Γδόχια, Μύρτος, Μουρνιές, Ῥίζα, Μᾶλλες κ.τλ. φονεύοντες μεμονωμένως μὲν ὅσους συνήντων καθ’ ὁδόν -ἄνδρας, γυναίκας καὶ παιδιάἐντὸς δὲ τῶν χωρίων συγκεντροῦντες τοὺς ἄνδρας ὅλους καὶ ἐκτελοῦντες αὐτοὺς ὁμαδικῶς”. Ουδεμία διάκριση έγινε μεταξύ γυναικοπαίδων και ανήμπορων γερόντων. Η κτηνωδία τους εκδηλώθηκε πλήρως, με εγκληματικές πράξεις που ξεπερνάνε την ανθρώπινη φαντασία.  Η πρόθεση των Γερμανών να εκτελέσουν και άλλους 400 ομήρους ματαιώθηκε την τελευταία στιγμή, μετά από παρέμβαση τού μετέπειτα Αρχιεπισκόπου Κρήτης, Ευγένιου Ψαλιδάκη.

.—Η Ευαγγελία 8 ετών, η Μαρία 12 ετών και ο Στυλιανός 15 ετών, παιδιά τού Γεώργιου Βερβελάκη από το Κεφαλοβρύσι Βιάννου, αφού βασανίστηκαν απάνθρωπα από τα Γερμανικά κτήνη, σφαγιάστηκαν με ξιφολόγχη. Βάσει τής περιγραφής που κατέγραψε ο Νίκος Καζαντζάκης, είχαν καταφύγει σε ένα αγρόκτημα μαζί με τον πατέρα τους, ο οποίος βλέποντας τους Γερμανούς να πλησιάζουν απομακρύνθηκε και κρύφτηκε ανάμεσα σε σχοίνους. Οι Γερμανοί συνέλαβαν τα εγκαταλελειμμένα παιδιά και «ἥρχισαν νὰ τὰ βασανίζουν, διὰ νὰ προβοῦν εἰς ἀποκαλύψεις· τὰ ὡδήγησαν ἔξω, ἐχαράκωσαν μὲ τὴν ξιφολόγχην τὰ μάγουλά των καὶ τὰς κνῆμας των, τὰ ἐκέντησαν εἰς τὰ πέλματα καὶ ἐπειδὴ ἐκεῖνα δὲν εἶχον τί νὰ μαρτυρήσουν, τοὺς ἀπέσπασαν τὰ δόντια μὲ τὴν ξιφολόγχην καὶ τέλος τὰ ἔσφαξαν δι’ αὐτῆς· ἔπειτα τὰ ἐξήπλωσαν ἐπὶ τοῦ τοίχου τοῦ κτήματος μὲ κρεμασμένας τὰς κεφαλᾶς». (Στην αναφορά υπάρχει μία απόκλιση στις ηλικίες των παιδιών όπου ο Στυλιανός είναι 12, η Μαρία 8 και η Ευαγγελία 6). Στο Κεφαλοβρύσι (όπως και στα υπόλοιπα χωριά), οι Γερμανοί σκότωναν επί τόπου γέρους και αρρώστους που δεν μπορούσαν να βαδίσουν. Ανάμεσά τους έναν ανάπηρο άντρα με πατερίτσες που τον σκότωσαν στην αυλή του και έναν υπερήλικα 93 ετών με ξιφολόγχη πάνω στο κρεβάτι του και δύο ακόμη ηλικιωμένους.

.—Εκπρόσωποι τού τακτικού γερμανικού στρατού, μετά την ολοκλήρωση τού φρικιαστικού εγκλήματος κατά αμάχων στην Βιάννου Κρήτης, κάθισαν σε μία αυλή, ενώ γύρω τους τα πτώματα ήταν διάσπαρτα, και άρχισαν να τρώνε και να διασκεδάζουν. Κατά την διάρκεια τού φαγοποτιού, περιέπαιζαν μιμούμενοι κοροϊδευτικά τις φωνές όσων γυναικών είχαν επιζήσει, οι οποίες αλλόφρονες, θρηνούσαν και μοιρολογούσαν, κραυγάζοντας απελπισμένες «Παναγία μου, Παναγία μου!». Συνολικά δολοφονήθηκαν 461 Έλληνες μεταξύ των οποίων παιδιά, και καθηλωμένοι στο κρεβάτι γέροντες, αφού προηγουμένως βασανίστηκαν.

.—Άλλος ένας ιερομάρτυρας θυσιάστηκε γιά την πατρίδα. Μεταξύ των 23 κατοίκων τού χωριού Κρεβατά Βιάννου, τής Ι. Μητροπόλεως Πέτρας, στην Κρήτη, εξετελέσθη υπό των Γερμανών ο ιερέας Λεωνίδας Πνευματικάκης. Ο ηρωικός Παπα-Λεωνίδας, μετά την κατάληψη τής Κρήτης από τους Γερμανούς, βοηθούσε στην Εθνική Αντίσταση και υπηρέτησε ως σύνδεσμος των εκεί ευρισκομένων Βρετανών.

.—Οι Γερμανοί καταλύουν την ιταλοκρατία στην νήσο Σύρο και επιβάλουν την δική τους. Είχε προηγηθεί η πτώση τού Μουσολίνι και Ιταλική συνθηκολόγηση.

1944.—Ομάδα ανταρτών υπό τον Τζιφάκη, ενεργεί σφοδρή επίθεση σε πολυδύναμη γερμανική φάλαγγα στην περιοχή Αμαρίου Κρήτης. Μετά από πολύωρη μάχη οι Γερμανοί υποχωρούν (με 100 περίπου νεκρούς), ενώ η ομάδα Τζιφάκη είχε εννέα απώλειες.

.—Οι βούργαροι αποφασίζουν να αποχωρήσουν και η πόλη των Σερρών μετά από την στυγνή Κατοχή, μυρίζει και πάλι τον αέρα τής Ελευθερίας. Στο μεταξύ, στελέχη τού ΕΛΑΣ και βούργαροι που μέχρι την προηγούμενη ημέρα έσφαζαν κατοίκους, παρελαύνουν μαζί και διακηρύττουν την συναδέλφωση των δύο λαών. (… γιά την συναδέλφωση που εννοούσαν, βλέπε 13/9).

.—Οι κομμουνιστές τού ΕΛΑΣ εισέρχονται ως «απελευθερωτές» στην πόλη των Σερρών. Στην πραγματικότητα, είχαν έρθει σε συμφωνία με τους βούργαρους, μιάς και δύο συντάγματα τού στρατού τής βουργαρίας εξακολούθησαν να παραμένουν στην πόλη. Το συγκεκριμένο τμήμα τού βουργαρικού στρατού ήταν αυτό που υποδέχθηκε τους ΕΛΑΣίτες κομμουνιστές, με το οποίο αμέσως μετά σχημάτισαν κοινή διοίκηση τής πόλης με δύο ΕΛΑΣίτες και δύο βουργάρους (…)

.—Αρχίζει το μαρτύριο τού ιερέα Ιωάννη Πασχαλίδη. Ο άτυχος εφημέριος σε χωριό τής Δράμας, ενώ μετέβαινε στο χωριό Λατικό, συνελήφθη υπό των βουργάρων στρατιωτών οι οποίοι τον οδήγησαν στα φυλάκιά τους. Εκεί, τον κτύπησαν μέχρι αιμοπτύσεως και αφασίας. Κατόπιν οδηγήθηκε στις φυλακές τής Δράμας. Λόγω δε τού συνεχούς δαρμού, καταστράφηκαν αμφότεροι οι οφθαλμοί του και το ένα αυτί. Μετά από δύο ημέρες ξυλοδαρμού, ο άτυχος ιερέας θα παραδώσει το τίμιο πνεύμα του.

.—Η σφαγή στα Γιαννιτσά. Βασανιστήρια και δολοφονία περισσοτέρων από 100 κατοίκων τής πόλεως των Γιαννιτσών από τούς Γερμανούς και τούς συμμάχους τους. Τα χαράματα τής τραγικής ημέρας, η πόλη των Γιαννιτσών αποκλείστηκε από τα Γερμανικά στρατεύματα κατοχής που ως το μεσημέρι, συγκέντρωσαν με βιαιώτατο τρόπο περίπου 3.000 άνδρες από 12-80 ετών στο προαύλιο τού Α΄ δημοτικού σχολείου. Επέλεξαν 10 άτομα γιά να σκάψουν σε διπλανό οικόπεδο έναν ομαδικό τάφο, διαστάσεων 4 χ  6 και βάθους 2,5 μέτρων, και όταν άρχισε ο ήλιος να δύει, κατόπιν διαταγής τού σφαγέα φρουράρχου Σούμπερτ, εκτέλεσαν 114 Έλληνες.

.—Οι κομμουνιστές καταλαμβάνουν την κωμόπολη τής Μεσσηνίας Μελιγαλά, όπου επακολούθησαν άγριες σφαγές των κατοίκων, λεηλασίες και εμπρησμοί. Ακολούθησε μέχρι και τις 17 Σεπτεμβρίου σφαγιασμός όλων των αιχμαλωτισθέντων ανδρών με κάθε μέσο (κονσερβοκούτια, μαχαίρια, κλαδευτήρια κ.λπ) και ρίψη τους στην Πηγάδα (προπολεμικό έργο υδρεύσεως τής πόλεως).

.—Σκοτώθηκε ΒΑ τού αεροδρομίου Κράνμπορν τής Νότιας Ροδεσίας, σε εκπαιδευτική άσκηση χαμηλού αεροναυτιλιακού ταξιδιού, ο αεροπόρος μας Κωνσταντίνος Βεντούρας. Λόγω βλάβης τού κινητήρα κατά την άσκηση, ο Βεντούρας επιχείρησε αναγκαστική προσγείωση με αποτέλεσμα το αεροπλάνο να προσκρούσει σε δέντρο και να συντριβεί.   http://www.pasoipa.org.gr/

.—Ο Ιερός Λόχος πραγματοποιεί περιπόλους αναγνωρίσεως στα νησιά Κω και Αμοργό, ενώ, αρχίζει την μεταφορά τής βάσεώς του στην Χίο που πριν λίγες ημέρες εκκαθάρισε.

1958.—Έπεσε το βράδυ τής 13ης προς την 14η Σεπτεμβρίου, στο χωριό Κάθικας τής επαρχίας Πάφου μαχόμενος εναντίον των αγγλικών δυνάμεων, ο ηρωομάρτυρας τής ΕΟΚΑ, Καλαϊτζής Χαράλαμπος.  

1960.—Απεβίωσε ο συγγραφέας Μ. Καραγάτσης. Ο συγγραφέας αποτέλεσε την πλέον χαρακτηριστική περίπτωση λογοτέχνη που συνταίριαζε τον κοσμοπολιτισμό με την πλούσια μυθοπλαστική φαντασία τού «παραμυθά», και την διονυσιακή διάθεση με τον πληθωρικό συγγραφικό δυναμισμό. Υπήρξε από τους πλέον αμφιλεγόμενους συγγραφείς τής γενιάς του και επαινέθηκε και επικρίθηκε όσο λίγοι.

1961.—«Με ειλικρινή χαράν και βαθείαν συγκίνησιν ο ελληνικός λαός επληροφορήθη χθές (13/9) την πρωίαν, τούς αρραβώνας τής πριγκιπίσσης Σοφίας τής Ελλάδος μετά τού πρίγκιπος τών Αστουριών και επιδόξου Διαδόχου τού ισπανικού θρόνου Δον Χουάν Κάρλος. Οι αρραβώνες ετελέσθησαν προχθές [12/9] την νύκτα εις την εν Λωζάννη τής Ελβετίας έπαυλιν τής γηραιάς τέως Βασιλίσσης Βικτωρίας – Ευγενίας, μάμμης τού πρίγκιπος Χουάν Κάρλος, όπου είχον συγκεντρωθεί τα μέλη των βασιλικών οικογενειών Ελλάδος και Ισπανίας. Το χαρμόσυνον γεγονός ανήγγειλε χθες την πρωίαν κατόπιν εντολής τού Βασιλέως Παύλου, ο Διάδοχος – Αντιβασιλεύς Κωνσταντίνος καλέσας εις τα ανάκτορα τούς διευθυντάς των αθηναϊκών εφημερίδων και τούς ανταποκριτάς τού ξένου Τύπου, ενώ μετ’ ολίγον το Αυλαρχείον εξέδιδεν έκτακτον ανακοινωθέν. Το κοινόν επληροφορήθη την είδησιν από τούς χαιρετιστηρίους κανονιοβολισμούς των πυροβολείων τού Λυκαβητού, τας απογευματινάς εφημερίδας και το Ραδιόφωνον. […

1971.—Ξεκινά η αναστήλωση τού Ηρώου των Σερρών, το οποίο είχαν ανατινάξει οι βούργαροι κατά την κατοχή τους στα 1943. Το έργο θα ολοκληρωθεί στις 11/11/1971.

1977.—Η τέφρα τού Χριστόδουλου Τσιγάντε εναποτίθεται στο Α΄Νεκροταφείο (βλ.& 12/9).

1979.—Η δωροληψία τιμωρείται με κάθειρξη μέχρι δέκα ετών, σύμφωνα με τροποποίηση τού ελληνικού ποινικού δικαίου. Από τότε αυτό που διαπιστώθηκε είναι ότι ο νόμος, ναι μεν υπάρχει, αλλά δεν εφαρμόζεται.

1980.—Με απόφαση τού Υπουργείου Παιδείας, καταργούνται οι εισαγωγικές εξετάσεις από το Δημοτικό στο Γυμνάσιο.

1981.—Επανεκδίδεται η εφημερίδα ‘’Έθνος’’.

1988.—Σκοτώθηκε ο πιλότος μας Γεώργιος Τσάλης, κατά την εκτέλεση ασκήσεως εναερίου μάχης, όταν το αεροσκάφος του έπεσε στην θαλάσσια περιοχή τής νήσου Ψαθούρας.

1989.—Ο πρωθυπουργός Τζαννής Τζαννετάκης, μαζί με τον υπουργό Δημόσιας Τάξης, αποφασίζουν την επαναφορά τής τουριστικής αστυνομίας.

1994.—Σε ετοιμότητα βρίσκονται οι ελληνικές υγειονομικές αρχές εξ αιτίας των κρουσμάτων χολέρας που εμφανίστηκαν στην αλβανία.

1995.—Ἀκόμα μία «ἐπιτυχία» τῆς Κυβερνήσεως σὲ θέματα ἀναπτύξεως τῆς χώρας… Κυρώθηκε καὶ ἀπόκτησε ἰσχύ νόμου, ἡ σύμβαση κατασκευῆς, ἀνάπτυξης, λειτουργίας καὶ ἐκμεταλλεύσεως τοῦ νέου ἀεροδρομίου Ἀθηνῶν στὰ Σπᾶτα, ἡ ὁποία εἶχε ὑπογραφεῖ  στὴν Ἀθήνα στὶς 31 Ἰουλίου τῆς ἴδιας χρονιᾶς, μεταξὺ ἀφ’ ἑνός τοῦ Ἑλληνικοῦ Δημοσίου καὶ ἀφ’ ἑτέρου τῶν ἑταιριῶν Hochtief Aktiengesellschaft vorm. Gebr. Helfmann, ABB Calor Emag Schaltanlagen AG, H. Krantz – TkT GmbH και Flughafen Athen – Spata Projektgesellschaft mbH, καθὼς καὶ ὅλα τὰ ἔγγραφα καὶ οἱ πράξεις ποὺ συνδέονται μὲ τὸν διαγωνισμὸ ὁ ὁποῖος κατέληξε στὴν ὑπογραφή τῆς ἀναφερομένης συμβάσεως.

1998.—Ο Ε.Σ.Α.Κ.Ε., «Ελληνικός Σύνδεσμος Ανωνύμων Καλαθοσφαιρικών Εταιρειών», σε συνεδρίαση τού Δ.Σ., κάνει δεκτό το αίτημα τού «Άρη» γιά απόσυρση τής φανέλας με το Νο 6 που φορούσε ο Νίκος Γκάλης. Ως εκ τούτου, ο «Άρης» μπορεί να χρησιμοποιήσει φανέλα με το Νο 16, κατ’ εξαίρεσιν, αφού ο κανονισμός επιβάλλει νούμερα από το 4 έως το 15. Με αφορμή την απόφαση αυτή, που λήφθηκε γιά πρώτη φορά στο ελληνικό πρωτάθλημα, στις 29/9/98 θα γίνει δεκτό το αίτημα τού «Απόλλωνα» και τού «Πανιωνίου» για τις φανέλες των Κώστα Πετρόπουλου (7) και Φάνη Χριστοδούλου (4) αντίστοιχα.

1999.—Συγκλονίζεται η Ελλάδα από την αεροπορική τραγωδία με το πρωθυπουργικό «Φάλκον» στο Βουκουρέστι, όπου σκοτώνονται ο αναπληρωτής υπουργός Εξωτερικών Γιάννος Κρανιδιώτης, ο 23χρονος γιός του Νίκος, οι δημοσιογράφοι Δημήτρης Πανταζόπουλος και Νίνα Ασημακοπούλου, ο εικονολήπτης Παναγιώτης Πούλος, ο μηχανικός Μιχάλης Παπαδόπουλος και ο αστυνομικός Νίκος Ασημακόπουλος.

2001.—Απεβίωσε ο δημοφιλής τραγουδιστής Στέλιος Καζαντζίδης. Γεννήθηκε στις 29 Αυγούστου τού 1931 στη Νέα Ιωνία. Ο πατέρας του ήταν ποντιακής καταγωγής και η μητέρα του προσφυγοπούλα από τα μέρη τής Μ.Ασίας. Από μικρό παιδί αναγκάσθηκε να βγει στην βιοπάλη όταν έμεινε ορφανός από πατέρα σε ηλικία 14 ετών. Εργάσθηκε σκληρά, κάνοντας διάφορα επαγγέλματα (οικοδομή, εργοστάσια και άλλα) γιά να ζήσει την οικογένειά του. Ακόμη κι’ όταν τον βρήκε η επιτυχία με το τραγούδι, δεν έπαψε να είναι ένας απλός άνθρωπος.

2016.—Σκελετικά κατάλοιπα (κρανίο, μακρά και μικρότερα οστά) ατόμου που είχε εγκλωβιστεί στο Ναυάγιο των Αντικυθήρων κατά την βύθισή του, εντοπίστηκαν και ανελκύστηκαν, κατά την διάρκεια τής έρευνας που πραγματοποίησε η Εφορεία Εναλίων Αρχαιοτήτων και το αμερικανικό Ωκεανογραφικό Ινστιτούτο Woods Hole, από τις 28 Αυγούστου μέχρι τις 14 Σεπτεμβρίου. Οι προγραμματιζόμενες ανθρωπολογικές και γενετικές (D.N.A.) αναλύσεις αναμένεται να δώσουν στοιχεία γιά τον ίδιο τον νεκρό, δηλαδή το φύλο, την ηλικία θανάτου και γενικά την ανασύνθεση τού τρόπου ζωής του.

Copyright (©) «Ἑλληνικὸ Ἡμερολόγιο»
Βασική πηγή: www.eistoria.com

Αφήστε μια απάντηση