1 Οκτωβρίου
331 π.Χ.—Γαυγάμηλα, ἡ ἀμφίστομος παράταξις καὶ τὸ στρατηγικὸ δαιμόνιο τοῦ Μεγίστου τῶν Ἑλλήνων. Ὁ Μέγας Ἀλέξανδρος ἀντιμετωπίζει μὲ δύναμη 52.000 ἀνδρῶν τὶς στρατιὲς Περσίας, Μηδείας καὶ Βαβυλῶνος τοῦ βασιλέα Δαρείου, ἀποτελούμενες ἀπό 600.000 ἄνδρες, 200 δρεπανοφόρα ἅρματα καὶ δέκα πέντε πολεμικοὺς ἐλέφαντες, στὴν θέση Γαυγάμηλα. Ὁ Μέγας Στρατηλάτης γνωρίζοντας τὴν συντριπτική ἀριθμητικὴ ὑπεροχὴ τοῦ ἀντιπάλου του, ἐφάρμοσε μία καινοτομία, τὴν «ἀμφίστομον παράταξιν», ἡ ὁποία χαρακτηρίζει τὸ στρατηγικὸ του δαιμόνιο προκειμένου νὰ ἀποφύγῃ τὴν ὑπερφαλάγγιση. Ἀφοῦ λοιπὸν ἔκαμψε τὰ δύο ἄκρα τῆς στρατιᾶς τοῦ Δαρείου, ὥρμησε κατὰ τοῦ κέντρου ὅπου βρισκόταν ὁ Πέρσης βασιλέας, ὁ ὁποῖος βλέποντας τὴν ἐφόρμηση τοῦ Ἀλέξανδρου, πανικόβλητος τράπηκε σὲ φυγὴ συμπαρασύροντας καὶ τὸν περσικὸ στρατὸ στὴν ἄτακτη ὑποχώρηση. Στὴν μάχη αὐτή, γιὰ ἀκόμα μία φορὰ οἱ ὁργανωμένες καὶ πειθαρχημένες δυνάμεις τῶν Ἑλλήνων συνέτριψαν τὶς στρατιές τῆς Ἀσίας, ἀποδεικνύοντας τὴν ὑπεροχή τους.
820.—Αναγορεύεται Αυτοκράτορας τής Ρωμανίας ο Μιχαήλ Β΄ Τραυλός. Όσο παρέμεινε στον θρόνο, προσπάθησε να τηρήσει ουδέτερη στάση στην διαμάχη μεταξύ εικονομάχων και εικονολατρών. Οι Άραβες όμως, επωφελούμενοι των εσωτερικών προβλημάτων τής Αυτοκρατορίας, επέκτειναν την κατοχή τους σε εδάφη της. Τον διαδέχθηκε ο γυιός του Θεόφιλος, ο οποίος ήταν και ο τελευταίος εικονομάχος Αυτοκράτορας.
1204.—Μετὰ τὴν κατάληψη τῆς Βασιλεύουσας ἀπό τοὺς Δυτικοὺς Σταυροφόρους στις 13 Απριλίου, ὑπογράφηκε σὰν σήμερα ἡ Συνθήκη διαμελισμοῦ τῆς Αὐτοκρατορίας τῆς Ῥωμανίας («Partitio terrarum imperii Romaniae»). Σύμφωνα μὲ αὐτήν, τὰ 5/8 τῆς Κωνσταντινουπόλεως ἀποδίδονταν στὸν Λατίνο αὐτοκράτορα, Βαλδουίνο Α’ τῆς Φλάνδρας, ἐνῶ τὰ ὑπόλοιπα 3/8, περιέρχονταν στὸν ἔλεγχο τῆς Βενετίας. Ἡ ὑπόλοιπη Αὐτοκρατορία μοιράστηκε πάλι μεταξὺ τοῦ Λατίνου αὐτοκράτορα καὶ τῶν Βενετῶν, ὅπου αὐτός κράτησε τὸ ¼, ἐνῶ τὰ ὑπόλοιπα ¾ διανεμήθηκαν μεταξὺ τῶν Σταυροφόρων καὶ τῶν Βενετῶν.
1224.—Ο συνεργάτης τού Ιωαννίτζη, Βονιφάτιος, μετά από δύο σχεδόν χρόνια πολιορκίας, καταλαμβάνει με συνθήκη την Θεσσαλονίκη. [Οι ημερομηνίες τής παραδόσεως ποικίλουν με τελική αυτή τής 31ης Δεκεμβρίου].
1612.—Ο Επίσκοπος Μάνης Νεόφυτος – μέσω επιστολής του γραμμένης στα ιταλικά με ελληνικούς χαρακτήρες -, προτρέπει τον Δούκα Νεβέρ να επισπεύσει τον ερχομό του γιά την απελευθέρωση των Ελληνικών χωρών. Μάλιστα, τόσο ο Νεόφυτος όσο και ο Μητροπολίτης Λακεδαίμονος Χρύσανθος, στις παραινετικές τους επιστολές προς τον Δούκα, τον αποκαλούν Κωνσταντίνο Παλαιολόγο.
1615.—Μικτός στόλος δέκα πέντε πλοίων τού Αγίου Στεφάνου και τής Σικελίας, αρπάζει τέσσερα τουρκικά εμπορικά πλοία μεταξύ Σάμου και Φούρνων. Κράτησαν τριάντα έξι τούρκους ως σκλάβους, αλλά ήταν αρκετοί και αυτοί που πρόλαβαν να διαφύγουν στην ξηρά.
1769.—Σαν σήμερα, η νήσος Λευκάδα γνωρίζει την ένατη κατά σειρά καταστροφή της από σεισμό, αρχής γενομένης από αυτόν τού 1612. Τα 6,8 Ρίχτερ, μετέτρεψαν σε ερείπια το 60% των σπιτιών, ενώ, η εποχή και η ώρα (8 μετά μεσημβρίας), περιόρισαν τα θύματα σε 70 (…)
1788.—Ολοκληρώνεται η επιστροφή τού στόλου τού Λάμπρου Κατσώνη στην Ζάκυνθο, απ’ όλους τους διάσπαρτους στα ελληνικά νερά συνεργάτες του, ενώ ο ίδιος βρίσκεται στο νησί ήδη από τις 13 Σεπτεμβρίου. Την ίδια μέρα, ο Λάμπρος Κατσώνης έλαβε διαταγή από τον ναύαρχο Α. Έμο να αναχωρήσει από την βενετική επικράτεια με όλο του τον στόλο γιά την Τεργέστη, διότι αυτό ζητούσαν οι Ρώσοι. Αν και αρχικά αντέδρασε, τελικά αποχώρησε, αφήνοντας όμως στο νησί δύο από τους συνεργάτες του. Τους τρομερούς κουρσάρους Μουρσελά από την Κάσο και Ντεληκωσταντή από την Ζάκυνθο.
1819.—Οι αρχηγοί των μεγάλων οικογενειών τής Μάνης που είχαν μυηθεί στην Φιλική Εταιρεία, υπογράφουν συμφωνία με την οποία υπόσχονται αμοιβαία συνεργασία, σύμπραξη και συμπαράσταση, εν όψει τού επικείμενου απελευθερωτικού αγώνα. «….Στην Μάνη γινόταν διάκρισις των κατοίκων σε διάφορες βαθμίδες, αναλόγως τού αριθμού των όπλων και την ισχύ τής οικογενείας των. Αυτούς που προέρχονταν από μεγάλες γενιές, τους έλεγαν μεγαλογενήτες. Στις μεγάλες οικογένειες τής Μάνης, που ανέδειξαν μπέηδες και καπεταναίους, ανήκαν οι Μαυρομιχαλαίοι, οι Γρηγοράκηδες, οι Τρουπάκηδες, Κουτηφαραίοι, Κουμουνδουράκηδες, κ.ά. Οι μεταξύ τους συχνές ένοπλες συγκρούσεις καθιστούσαν τους Μανιάτες ικανούς σε πολεμικές επιχειρήσεις, ιδιαίτερα στον αμυντικό ή τον ανορθόδοξο πόλεμο (ανταρτοπόλεμο), ήταν όμως λιγότερο αποτελεσματικοί στον επιθετικό αγώνα ή την πολιορκία ενός κάστρου. Ειδικότητα είχαν στις νυκτερινές επιδρομές, στις ενέδρες και στους αιφνιδιασμούς. Οι ικανότητες αυτές των Μανιατών, σε συνάρτηση με την εδαφική διαμόρφωση τού τόπου, καθιστούσαν την Μάνη έναν πολύ υπολογίσιμο πολεμικό αντίπαλο. Οι τούρκοι συνήθως απέφευγαν την σύγκρουση η οποία θα τους στοίχιζε σε αίμα, και προτιμούσαν να συνθηκολογούν μαζί τους έστω κι’ αν υποχρεώνονταν σε παραχωρήσεις.»
1820.—(Φθινόπωρο) «’Επανῆλθεν ἐκ Πετρουπόλεως ὁ Ἰωάννης Παπαρρηγόπουλος, ὅστις εἶχε σταλῆ πρὸς ἀκριβῆ ἐξέτασιν τῆς ὑπερτάτης Ἀρχῆς.»
1822.—«Ἡ Κυβέρνησις ἀπὸ [την θέση] Ἁγιαννίτικα Καλύβια τοῦ Δήμου Θυρέας τῆς Ἐπαρχίας Κυνουρίας, μετέστη εἰς τὸ Καστρὶ τῆς Ἑρμιόνης.»
.—«Σφαγαὶ εἰς τὸ Παλαιόκαστρον τῆς Κρήτης. Ταύτας ἐνήργησεν ὁ Χασᾶν πασᾶς.» Οι τούρκοι τής Κρήτης, προβαίνουν σε σφαγές χριστιανών στο Παλαιόκαστρο.
1824.—«Ἡ Γ΄ Ἐθνικὴ συνέλευσις ἤρξατο τῶν ἐργασιῶν αὐτῆς ἐν Ναυπλίῳ.»
1825.—Οι Έλληνες υπερασπιστές τού Μεσολογγίου, καταστρέφουν χαρακώματα των τούρκων πολιορκητών. «Ὁ ὑπονομευτὴς τοῦ Μεσολογγίου, Π. Σωτηρόπουλος, ἤναψεν ὑπόνομον κατὰ τῶν χαρακωμάτων τοῦ Μεχμὲτ Ῥεσὶτ πασᾶ Κιουταχῆ. Ἐξελθοῦσα δὲ συγχρόνως καὶ ἡ φρουρὰ ξιφήρης ἐκυρίευσεν πολλὰ χαρακώματα καὶ λάφυρα.»
1826.—Μετά τον θάνατο τού υπερασπιστή τής Ακροπόλεως, Γκούρα, την διοίκηση τού φρουρίου μέχρι την έλευση τού Νικόλαου Κριεζώτη, ανέλαβε η γυναίκα του Ασήμω, κόρη τού κοτζάμπαση τού Λιδωρικίου, Αναγνώστη Λιδωρίκη. Η οικογένεια των Λιδωρίκηδων βρισκόταν σε οξεία πολιτική αντιδικία με τον Ανδρούτσο, γι’αυτό και η Ασήμω φερόταν περιφρονητικά στην μητέρα και την γυναίκα τού Οδυσσέα. Κατά κάποιον τρόπο έπαιξε ρόλο στην έχθρα που άρχισε να αισθάνεται ο Γκούρας γιά τον αρχηγό και ευεργέτη του. Η ίδια σκοτώθηκε το 1827, από βόμβα των τούρκων ενώ βρισκόταν στο Ερέχθειο.
.—Οι Κρήτες, κυριεύουν δύο τουρκικά πλοία στα παράλια των Χανίων. «Οἱ Κρῆτες συλλαβόντες εἰς τὰ παράλια τῶν Χανίων δύο τουρκικὰς ἁλιάδας, ἐφόνευσαν τὸν υἱὸν τοῦ Χασάνμπεη Τουκμετζόγλου ὡς καὶ τὸν υἱὸν τοῦ Φανέραγα.»
1827.—«Οἱ στόλοι τῶν τριῶν Μεγάλων Δυνάμεων Ἀγγλίας, Γαλλίας καὶ Ῥωσσίας εἰς Ζάκυνθον.»
1835.—Κοντά στην περιοχή «Δασιά Δένδρα», στην Στερεά Ελλάδα, πολυάριθμη συμμορία ληστών στήνει ενέδρα τα ξημερώματα στο σώμα Χωροφυλάκων τού Γαρδικιώτη, με σκοπό να εκδικηθεί το προχθεσινό πάθημά της (βλ. 29/9ου). Περί την 5η πρωινή βρέθηκαν 4 χωροφύλακες εκ των οποίων φονεύθηκε ένας δεκανέας, τους δε άλλους αφόπλισαν, λήστευσαν και κατόπιν απελευθέρωσαν. Ο αγώνας μεταξύ ληστών και αρχών έχει λάβει τροπή αντεκδικήσεως.
1843.—Στα Δωδεκάνησα, κοντά στην Ρόδο, τρεις απανωτοί σεισμοί «εγκαινιάζουν» μία σειρά από άλλους, οι οποίοι θα αποβούν μοιραίοι κυρίως γιά την Χάλκη. Στις 19 τού μήνα θα γίνει το μεγάλο κακό.
1844.—Ο Οικουμενικός Πατριάρχης Γερμανός Δ΄, εγκαινιάζει την Θεολογική Σχολή τής Χάλκης, ενώ ταυτοχρόνως επαναλειτουργεί η Ιερά Μονή. Στον τόπο των εγκαταστάσεων τής Σχολής, βρίσκεται η Μονή τής Αγίας Τριάδος, η οποία ιδρύθηκε κατά την περίοδο των βυζαντινών χρόνων, χωρίς να έχουμε πληροφορίες γιά τον ακριβή χρόνο. Ανίδρυση και ανασύσταση τής Μονής συνδέεται με τους Οικουμενικούς Πατριάρχες, Μέγα Φώτιο, Μητροφάνη Γ΄ και Γερμανό Δ΄. Ο τελευταίος, ο Γερμανός Δ΄ (1842-1845), επισκέφθηκε την Μονή το 1842, είδε κατεστραμμένες και ερειπωμένες τις εγκαταστάσεις της και αφού έλαβε την σχετική άδεια από τις τουρκικές αρχές, προχώρησε σε ανίδρυση και ανοικοδόμησή της. Την 1η Οκτωβρίου τού 1844, με ειδική τελετή, επαναλειτούργησε η Ιερά Μονή με ταυτόχρονη έναρξη τής λειτουργίας τής Θεολογικής Σχολής.
1861.—(π.ημ.)Τέθηκαν σε κυκλοφορία τα πρώτα ελληνικά γραμματόσημα, με παράσταση κεφαλής τού Ερμή (γνωστά ως «μεγάλη κεφαλή Ερμού»). Τυπώθηκαν στο Παρίσι, στο τυπογραφείο Ernest Meyer σε σχέδια τού Γάλλου χαράκτη Albert Barre, γυιού τού J. Barre, δημιουργού των πρώτων γαλλικών γραμματοσήμων. Ο Α. Barre, βασίστηκε στο σχέδιο τού πατέρα του γιά τα πρώτα γαλλικά γραμματόσημα τού 1849, που απεικόνιζαν την κεφαλή τής θεάς Δήμητρας. Το μετάλλιο με την κεφαλή τού Ερμή γιά το Ελληνικό γραμματόσημο που σχεδίασε ο Α. Barre και το συνολικό αποτέλεσμα, αποτελεί ένα αριστούργημα χαρακτικής τέχνης και είναι ένα εξαιρετικό δείγμα τυπογραφικής εργασίας τής εποχής.
1862.—(π. ημ.) Η αρχή τού τέλους τής βασιλείας τού Όθωνα. Τα ξημερώματα τής 1ης Οκτωβρίου 1862, το βασιλικό ζεύγος και η συνοδεία του αναχώρησαν από τα ανάκτορα, έφτασαν στον Πειραιά και επιβιβάστηκαν στο πλοίο «Αμαλία», γιά να περιοδεύσουν στην ελληνική επαρχία με σκοπό την αποκλιμάκωση τής εντάσεως και την αναστροφή τού αρνητικού γιά τον Όθωνα κλίματος. Όπως αποδείχθηκε, η ημέρα αυτή ήταν και η τελευταία τού βασιλικού ζεύγους στην Αθήνα. Το βράδυ τής 10ης Οκτωβρίου, εκδηλώθηκε κίνημα, και το πρωί τής επομένης εκδόθηκε ανακοίνωση με την οποία γνωστοποιούνταν η κατάργηση τής βασιλείας και η ανάληψη τής εξουσίας από Προσωρινή Κυβέρνηση. Την επομένη, οι έκπτωτοι πλέον βασιλείς, αναχώρησαν με βρετανικό πλοίο γιά την Ιταλία με τελικό προορισμό την Βαυαρία. Μετά την έξωση, ακολούθησε η εκλογή στον ελληνικό θρόνο απ’ ευθείας από τον Ελληνικό λαό, τού Αλφρέδου, δευτερότοκου γυιού τής βασίλισσας Βικτωρίας τής Αγγλίας. Υπήρξε ο μοναδικός βασιλέας στην Ελληνική Ιστορία, ο οποίος εκλέχθηκε πανηγυρικά και απ’ ευθείας από τον λαό. Ωστόσο η εκλογή του ματαιώθηκε, διότι δεν εξυπηρετούσε τους απώτερους στόχους τής πολιτικής των Μεγάλων Δυνάμεων.
1873.—Ο Δημήτριος Κορομηλάς, δραματικός συγγραφέας, ιδρύει την πρώτη καθημερινή εφημερίδα με την ονομασία «Η Εφημερίς». Αρχισυντάκτης της ορίστηκε ο Ιωάννης Καμπούρογλου. Με την εφημερίδα συνεργάστηκαν γνωστές προσωπικότητες των γραμμάτων και τής πολιτικής, όπως ο Παπαδιαμάντης, ο Παλαμάς, ο Κονδυλάκης, ο Σοφούλης και άλλοι. Από τους συντάκτες και συνεργάτες τής εφημερίδας, έξι διετέλεσαν πρωθυπουργοί και έντεκα υπουργοί. Η «Εφημερίς» κυκλοφόρησε έως το 1901. Επανεκδόθηκε το 1912, αλλά η μειωμένη κυκλοφορία της οδήγησε στην οριστική διακοπή τής εκδόσεώς της.
1877.—Η Σάμος των μεγάλων σεισμών, πλήττεται από νέο, μεγέθους 6,0 Ρίχτερ. Δεκάδες κατοικίες κατέρρευσαν και πολλές περισσότερες έπαθαν βλάβες.
1883.—Ο Δημήτριος Σούτσος αναλαμβάνει και πάλι δήμαρχος Αθηναίων. Πολέμησε στο επαναστατικό κίνημα τού 1878 στην Θεσσαλία, επικεφαλής σώματος 400 Αθηναίων εθελοντών και τραυματίστηκε. Μελλοντικά αυτό θα τού δημιουργήσει πρόβλημα στην καρδιά, με αποτέλεσμα τον θάνατό του σε ηλικία 58 ετών. Η θητεία του έληξε στις 30 Σεπτεμβρίου τού 1887· τον διαδέχθηκε ο Θρασύβουλος Παπαλεξανδρής.
1887.—Ο Θρασύβουλος Παπαλεξανδρής αναλαμβάνει δήμαρχος Αθηναίων. Η θητεία του έληξε στις 16 Δεκεμβρίου τού ίδιου έτους όπου και ανέλαβε ο Τιμολέων Φιλήμων.
1890.—Ολοκληρώνεται η σιδηροδρομική διαδρομή Βαλύρα – Μελιγαλά, μήκους περίπου 8 χιλιομέτρων.
1891.—Νέος Δήμαρχος Αθηνών, ο Μιχαήλ Μελάς, πατέρας τού Παύλου Μελά. Η θητεία του έληξε στις 31 Οκτωβρίου τού 1894 όπου και ανέλαβε ο Δημήτριος Σιλυβριώτης.
1898.—Κυκλοφορεί το πρώτο αθλητικό έντυπο στην Ελλάδα, με τίτλο “Ποδηλατική και Αθλητική Επιθεώρησις τής Ανατολής” και ετήσια συνδρομή 8 δραχμών. Η έκδοση ήταν τού Ποδηλατικού Συλλόγου Αθηνών, με πρόεδρο τότε τον Μιλτιάδη Νεγροπόντη (μετέπειτα Νεγρεπόντη) και επίτιμο πρόεδρο τον πρίγκιπα Γεώργιο. Το έντυπο κυκλοφόρησε μέχρι τα τέλη τού 1901.
1901.—Σύμφωνα μὲ δημοσίευμα τῆς ἐφημερίδας «Ἐμπρός», ὁ διάσημος γλύπτης Στοὺρμ θὰ ἀναχωροῦσε στὶς 30 Σεπτεμβρίου ἀπό τὴν Βιέννη, μὲ προορισμὸ τὴν Ἀθήνα καὶ σκοπὸ νὰ ἀναλάβῃ τὸν καθαρισμὸ τοῦ ἀγάλματος τοῦ Ἐρμῆ καὶ τὴν συγκόλλησή του. Τὴν εἴδηση ἀφίξεως τοῦ Στοὺρμ στὴν Ἀθήνα, ἐπιβεβαίωσε μὲ τηλεγράφημά του πρὸς τὸν Στάη, ὁ πρεσβευτὴς μας στὴν Βιέννη Μάνος.
1902.—Παραπέμπονται να δικαστούν οι πρωταίτιοι των επεισοδίων με αφορμή την μετάφραση τού Ευαγγελίου. Στις αρχές Νοεμβρίου τού 1901, η Αθήνα είχε συγκλονιστεί από πολυήμερες ταραχές, με αιματηρά αποτελέσματα. Τα γεγονότα εκείνα πέρασαν στην ιστορία ως «Ευαγγελικά», και αφορμή τους υπήρξε η μετάφραση των τεσσάρων Ευαγγελίων στην δημοτική, κατόπιν επιθυμίας τής βασίλισσας Όλγας, η οποία θεώρησε ότι η κατανόησή τους θα τόνωνε το θρησκευτικό συναίσθημα.
1903.—Πηγές αναφέρουν 40.000 άστεγους στην περιοχή τής Μακεδονίας· ακολούθησε λιμός.
1904.—Το λουτρό αίματος και οι δηώσεις από βούργαρους κομιτατζήδες στην Μακεδονία, βρίσκονται σε έξαρση. Σημειώνονται δε απίστευτες ιεροσυλίες αλλά και εκτελέσεις μέσα σε εκκλησίες. Ο καπετάν (Ζέρβας) Δούκας, συνέβαλε στην εξόντωση συμμοριών κομιτατζήδων όπως τού Βοεβόδα Κόλε. Η δράση τού Δούκα ήταν συνταρακτική. Αντιμετώπισε τους πλέον τρομερούς και σκληρούς αρχηγούς των βουργαροκομιτατζήδων, τον Τάτσκα, τον Σανδάσκη και τον Πάνιτσα. Όπως έγραφε και ο πρόξενος Σαχτούρης σε αναφορά του: «[…] Εἰς τὸν νέον τοῦτον, ἀνήκοντα εἰς καλὴν τῶν Σερρῶν οἰκογένειαν, θαυμαζόμενον καὶ λατρευόμενον καθ’ ἄπασαν τὴν περιφέρειαν καὶ ἐξυμνούμενον ἤδη εἰς πατριωτικὰ ἄσματα, ὀφείλεται καὶ θὰ ὀφείλεται ἐθνική εὐγνωμοσύνη.»
1904.—Με την πρώτη ακτίνα τού ηλίου, ξεκινά εκκαθαριστική επιχείρηση τού χωριού Νερέτι (Πολυπόταμος Φλώρινας) από το σώμα τού Παύλου Μελά, ατυχώς όμως οι βουργαρόφρονες τού χωριού έχουν ειδοποιήσει τον τουρκικό στρατό. Με την πρώτη ομοβροντία που δέχτηκαν από τους αντικρινούς λόφους, ο Μελάς έσπευσε να μαζέψει τους άνδρες του να φύγουν [η διαταγή ήταν να αποφύγουν κάθε εμπλοκή με τουρκικά αποσπάσματα]. Δυστυχώς, η μία και μοναδική απώλεια που είχαμε, ήταν ένας φλογερός νέος από την Φλώρινα, ο Βασίλειος Βασιλείου, ο οποίος κατατάχθηκε στο σώμα μόλις την χθεσινή ημέρα (βλ. ημ.)
1907.—Μακεδονομάχοι καταφέρνουν να εξολοθρεύσουν επικίνδυνο βούργαρο πράκτορα στην Ν. Ζίχνη των Σερρών.
.—Θεμελιώνεται η κωμόπολη τής Νέας Αγχίαλου στον Βόλο, η οποία θα φιλοξενήσει χιλιάδες πρόσφυγες καταδιωκόμενους από την βουργαρική μανία. Το 1906, με την καταστροφή τής Αγχιάλου (τής πάλαι ποτέ αποικίας των Απολλωνιατών) από τους βούργαρους, όσοι Έλληνες γλίτωσαν από την τρομερή πυρκαγιά που κατέκαυσε την πόλη, κατέφυγαν στην περιοχή των αλυκών και από εκεί με βάρκες διασώθηκαν στην Σμύρνη και στην Κωνσταντινούπολη. Ενώ άλλοι κατευθύνθηκαν στον Πύργο, στην Μεσημβρία και στην Σωζόπολη, απ’ όπου αναχώρησαν με ατμόπλοια γιά την Ελλάδα και την Αίγυπτο. Οι Αγχιαλίτες πρόσφυγες εγκαταστάθηκαν αρχικά στην Αθήνα και τον Πειραιά και ένα χρόνο αργότερα άρχισαν να εγκαθίστανται στην σημερινή Νέα Αγχίαλο τού Βόλου. Το δεύτερο ρεύμα των Αγχιαλιτών προσφύγων ήρθε στην Ελλάδα μετά την ελληνοβουλγαρική σύμβαση γιά την ανταλλαγή των πληθυσμών (Νεϊγύ, 1919) και σχημάτισαν κοντά στην Θεσσαλονίκη τον συνοικισμό τής Νέας Αγχιάλου. Μετά το 1919, στην αλύτρωτη Αγχίαλο παρέμειναν μόνο 346 ελληνικές οικογένειες.
.—Απεβίωσε ο Κωνσταντίνος Σεβαστόπουλος, μεγάλος νησιώτης, έμπορος και ευεργέτης.
.—Νέος Δήμαρχος Αθηνών αναλαμβάνει και πάλι ο Σπυρίδων Μερκούρης. Η θητεία του αυτή την φορά έληξε στις 30 Σεπτεμβρίου τού 1911 και τον διαδέχθηκε ο Εμμανουήλ Μπενάκης.
1911.—Ἡ ἄγρια δολοφονία τοῦ Ἱεροεθνομάρτυρα Μητροπολίτη Γρεβενῶν, Αἰμιλιανοῦ Λαζαρίδη. Ἀπό τὶς ἡγετικὲς καὶ μαχητικὲς φυσιογνωμίες τῆς Μακεδονίας, ὁ Μητροπολίτης Γρεβενῶν ἐνῶ ἐπέστρεφε ἀπό λειτουργία στὸ χωριὸ Σνίχοβο, δολοφονήθηκε ἄγρια μαζὶ μὲ τὸν διάκο Δημήτριο Ἀναγνώστου, σὲ ἐνέδρα τουρκορρουμανικῆς συμμορίας. Μαρτυρία ποὺ εἶχε δημοσιευθεῖ τὸ 1911 ἀπό τὸν Θ. Παναγιωτόπουλο ἀπό τὴν Θεσσαλονίκη, ὁ ὁποῖος συνομίλησε μαζὶ του μέσα στὴν Ἱερά Μητρόπολη Γρεβενῶν, ἀναφέρει: «[…] μεταξὺ τῶν ἄλλων τῷ ἐλέγομεν: – “Δὲν φοβεῖσαι Δεσπότη μου τὸν μέχρι Σαμαρίνης δρόμον;” Τουρκορουμανικαὶ γὰρ συμμορίαι ἐλυμαίνοντο τὴν περιφέρειαν ταύτην. – “Τὶ νὰ φοβηθῷ”, λέγει, “τὸν θάνατον; Πικρὸν πρᾶγμα τὸ ποτήριον αὐτοῦ, γλυκὺς ὅμως καὶ ἔνδοξος ὁ θάνατος εἰς τὸν προσπαθοῦντα νὰ ἀφήσῃ ἴχνη τῆς διαβάσεώς του, ἐργάζεται ἐθνωφελῶς καὶ τέλος πίπτει ἐπί τοῦ πεδίου τῆς τιμῆς”. Ἡ κατὰ τῆς Μακεδονίας ἀπειλή, δὲν προερχόταν μόνο ἀπό τὶς βουργαρία καὶ Σερβία. Ἀπό τοῦ 1853 εἶδε τὸ φῶς τῆς δημοσιότητος τὸ βιβλίο «Ὄνειρον ἑνός ἀποκλήρου», τοῦ ῥουμάνου ἐθνικιστή Ραντουλέσκου, ἐπιδίωξη τοῦ ὁποίου ἦταν νὰ δημιουργηθῇ ῥουμανικὴ συνείδηση στοὺς Κουτσοβλάχους τῆς Μακεδονίας καὶ τῆς Ἠπείρου. Ἡ ῥουμανικὴ ἐκπαιδευτικὴ προσπάθεια ὑποστηριζόταν ἀνεπιφύλακτα ἀπό τοὺς πράκτορες τοῦ καθολικισμοῦ καὶ προστατευόταν ἀπό τὴν Ὑψηλὴ Πύλη, ἡ ὁποία πάντοτε ἐφάρμοζε τὴν πολιτικὴ τοῦ «διαίρει καὶ βασίλευε».
.—Στὴν Σιάτιστα, τὸ βράδυ τῆς 1ης Ὀκτωβρίου 1911, δολοφονήθηκε ο Μακεδονομάχος Καπετάν Περδίκας (Παῦλος Νεράντζης).
1912.—Η Βουλή των Ελλήνων αποδέχεται το αίτημα συμμετοχής επιτροπής βουλευτών τής Κρήτης. Αρχίζει η επίσπευση υλοποιήσεως τής Ενώσεως τής νήσου με την Μητέρα Πατρίδα.
1914.—Κατά την διάρκεια τού Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου, η τουρκία κλείνει τα Στενά των Δαρδανελίων.
1915.—Ο Ελευθέριος Βενιζέλος απευθύνει μακροσκελή Διακοίνωση διαμαρτυρίας στους πρεσβευτές Αγγλίας, Γαλλίας και Ρωσίας. Με αυτή ζητά να αρθούν οι απαράδεκτες αξιώσεις τους γιά προσάρτηση Δράμας-Καβάλας στην βουργαρία, με σκοπό την αποτροπή άλλης συμφωνίας των βούργαρων με τους Γερμανούς (βλ. 6/9ου). Παρά τις όσες «διαμαρτυρίες», το τί ακολούθησε γιά τις δύο περιοχές τής Μακεδονίας είναι γνωστό (…)
1916.—Η προσωρινή, πραξικοπηματική κυβέρνηση Θεσσαλονίκης, αποφασίζει την κατανομή των υπηρεσιών της σε πρόσωπα εκτός των μελών της.
1919.—Ο Ελληνικός Στρατός στη Μ. Ασία δρα με περιπόλους.
1920.—Ο Ελληνικός Στρατός καθαρίζει την περιοχή Κιουτάχειας από άτακτους τούρκους.
1921.—«Την 1ην Οκτωβρίου 1921 ήρχισεν η εφαρμογή τού θεσμού τής Αστυνομίας Πόλεων εις την πόλιν τής Κερκύρας.» Ήδη από τον Μάϊο τής ίδια χρονιάς, είχε ξεκινήσει στο νησί η νέα Αστυνομική Σχολή, η οποία εκπαίδευσε τα πρώτα στελέχη τής Αστυνομίας πόλεων και τους πρώτους Αστυφύλακες. Ήταν αποτέλεσμα τού Νόμου 2461 τού 1919, με αρχική ισχύ γιά τις πόλεις των Αθηνών, Πειραιώς, Πατρών, Κερκύρας και Θεσσαλονίκης.
.—Ολόκληρη η Στρατιά των Ελλήνων στην Μ. Ασία μάχεται μάχες προφυλακών.
1922.—Ο Ελευθέριος Βενιζέλος δηλώνει ότι αποχωρεί οριστικά από την πολιτική, ωστόσο αποδέχεται την ιδιότητα τού αντιπροσώπου τής Ελλάδος στις συζητήσεις τής ειρήνης που θα ακολουθήσουν στην Λωζάννη. Θα επιστρέψει και πάλι στην πολιτική, παρά τις δηλώσεις του, το 1928.
1924.—Παραιτείται η κυβέρνηση Σοφούλη.
1926.—Ανοίγει η πρώτη Διεθνής Έκθεση Θεσσαλονίκης. Το 1977 μετονομάστηκε σε «hellexpo» (βλ.& 3/10).
1928.—Έναρξη τής τρίτης Διεθνούς Εκθέσεως στην Θεσσαλονίκη.
1929.—Γιουγκοσλάβοι και βούργαροι υπογράφουν δεύτερη Συμφωνία μεταξύ τους, κατόπιν αυτής τής 16ης Μαρτίου, η οποία επισφραγίζεται μετά από μικρό διάστημα. Οι δύο χώρες ειρήνευσαν μετά από πολλά χρόνια πολέμων (πολλοί εκ των οποίων γιά την γη τής Μακεδονίας), αν και οι συχνότατες επιδρομές των αιμοδιψών βουργάρων, δεν στερέωσαν πλήρως το νέο αυτό σύμφωνο.
1930.—Μετά την απόφαση τής ελληνικής κυβερνήσεως να μην φοιτούν οι Έλληνες μαθητές σε δημοτικά σχολεία αλλοδαπών, η οποία ελήφθη στις 24 Αυγούστου, οι Καθολικοί επίσκοποι τής χώρας μας στέλνουν σαν σήμερα επιστολή διαμαρτυρίας, προς το Υπουργείο και τον πρωθυπουργό.
1935.—Μετά από το στρατιωτικό πραξικόπημα τού Γ. Κονδύλη (που έχει περάσει πλέον στην αντιβενιζελική παράταξη), ο Τσαλδάρης υποχρεώνεται να καταργήσει το Σύνταγμα τού 1927, να επαναφέρει το Σύνταγμα τού 1864/1911 και να προκηρύξει δημοψήφισμα γιά την επαναφορά τής βασιλείας.
1938.—Η κυβέρνηση Μεταξά πραγματοποιεί τα εγκαίνια τής Σχολής Αξιωματικών τής Αστυνομίας Πόλεων.
1939.—Αρχίζει η λειτουργία τής Παιδαγωγικής Ακαδημίας στην Λάρισα, η οποία στεγάστηκε στο κτήριο τού Γυμνασίου Θηλέων. Το διδακτικό προσωπικό ήταν το ίδιο με αυτό τής Ακαδημίας Λαμίας, με πρώτο διευθυντή τον Β. Βήκα και υποδιευθυντή τον Δ. Καραθανάση. Ανήκε στα μακρόπνοα σχέδια τού Ι. Μεταξά γιά την Παιδεία, τα οποία ξεκίνησαν από τις 19/11/1937.
1941.—Ενώ στις Σέρρες έχουν φυλακιστεί 580 άτομα από τους γερμανοβούργαρους, στο χωριό Κορμίστα οι ίδιοι συλλαμβάνουν 130 κατοίκους, από τους οποίους επέζησαν μόνο 33 […]
.—Την ίδια στιγμή στον Λευκώνα Σερρών, οι βούργαροι εκτελούν 15 άτομα.
1942.—Ο Ιερός Λόχος συγκροτείται στο El Meadi τής Αιγύπτου ως Λόχος Πυροβόλων.
.—Εκτελέστηκαν από τους Γερμανούς στην Θεσσαλονίκη, αφού καταδικάστηκαν σε θάνατο από Γερμανικό Στρατοδικείο, οι ήρωες πιλότοι, Χρήστος Παπαδήμας και Παναγιώτης Παπανικολάου.
1943.—Γερμανική δύναμη αποβιβάζεται στο λιμάνι τής Σούγιας, στην Κρήτη, με σκοπό το ολοκαύτωμα των χωριών τής περιοχής. Αν και, γιά επτά ολόκληρες μέρες τους είχαν καθηλώσει αντάρτες μας, σκορπώντας τον θάνατο με τις σφαίρες τους σε όποιον πλησίαζε, τα κτήνη κατάφεραν να κάψουν τα χωριά Κουστογέρακο, Μονή και Λειβάδα με αεροπλάνα, ρίχνοντας εμπρηστικές βόμβες· οι άνανδροι.
.—Φτάνουν τα 362 στον αριθμό, τα επιχειρησιακά αεροσκάφη των Γερμανών στην περιοχή τού Αιγαίου. Βομβαρδισμοί και θύματα παντού.
.—Με την άφιξη των Γερμανών στο Θέρμο Αιτωλοακαρνανίας, αφαιρέθηκαν από το τοπικό μουσείο πέντε αντικείμενα ανεκτίμητης αξίας. Οι Γερμανοί αξιωματικοί και στρατιώτες την περίοδο τής Κατοχής, δεν αρκέστηκαν να πάρουν μαζί τους ως «αναμνηστικά» κάποια θραύσματα αρχαιοτήτων, αλλά εκτιμάται ότι λεηλάτησαν περισσότερα από 8.500 αντικείμενα που προέρχονται από 37 περιοχές τής Ελλάδος. Απολογισμός τού εγκλήματος έγινε βάσει τής καταγραφής «Ζημίαι των αρχαιοτήτων εκ τού πολέμου και των στρατών κατοχής», που συντάχθηκε το 1946 από τον αείμνηστο Χρήστο Καρούζο και την Διεύθυνση Αρχαιοτήτων και Ιστορικών Μνημείων τού τότε υπουργείου Θρησκευμάτων και Εθνικής Παιδείας. Όπως αποσαφηνίζεται στον πρόλογο, η καταγραφή δεν είναι πλήρης.
.—Οι Γερμανοί εκτελούν Έλληνες στον Βόλο.
.—Κομμουνιστές τού ΕΛΑΣ, χτυπούν την γερμανική φρουρά στην γέφυρα τής Νεαπόλεως.
.—Οι αιμοδιψείς Γερμανοί επιτίθενται γιά να καταστρέψουν το χωριό Πέτα τής Άρτας, αλλά χάρις σε μιά ομάδα ανταρτών η οποία βρίσκονταν στην περιοχή, αποτρέπονται και γλυτώνει το χωριό. Δυστυχώς, η τύχη των χωρικών είχε διάρκεια μόλις 4 ημερών. Όταν επέστρεψαν οι Γερμανοί, έκαναν ανοσιουργήματα που δεν τα χωρά ανθρώπινος νους.
.—Στην μάχη τού Πέτα, ηρωικά μαχόμενος πίπτει ο ανθυπολοχαγός Λεωνίδας Πετροπουλάκης. Γιά τον μεγάλο αυτό άνδρα, ο Ναπολέων Ζέρβας είπε: «Σήμερα παρέδωσα στην αγκαλιά τής μάνας γης το καλύτερό μου παιδί.»
1944.—Οι Γερμανοί προετοιμάζονται γιά την εκκένωση τής Αττικής.
1945.—Κυκλοφορεί το πρώτο φύλλο τής ημερήσιας αθλητικής εφημερίδας “Αθλητική Ηχώ“.
1947.—Μητρόπολις Ναυπακτίας και Ευρυτανίας. Κομμουνιστές σταυρώνουν τον γέροντα Ιερέα Χρίστο Γ. Κακαβά, σε μιά απόκρημνη χαράδρα στην θέση «Μοναστήρι Βράχας». Αφού τού κάρφωσαν χέρια και πόδια, τον χτυπούσαν και τον λόγχιζαν χορεύοντας γύρω του μακάβρια. Έτσι κατακρεουργημένο, μαζί με τον σταυρό, τον γκρέμισαν στο βάραθρο. Ο αγαθός ιερέας είχε πέσει στα χέρια τους από τις 27 Σεπτεμβρίου, υποφέροντας τα πάνδεινα μέχρι να παραδώσει την ψυχή του.
1954.—Οι αρχές εξαρθρώνουν παράνομη κομμουνιστική οργάνωση στην Κρήτη, στέλνοντας 17 άτομα στα δικαστήρια.
1958.—Σε επίθεση τής ομάδας του στον αστυνομικό σταθμό Κάμπου, προκλήθηκε πυρκαγιά, από την οποία ο ηρωομάρτυρας τής ΕΟΚΑ Λοΐζου Κώστας υπέστη σοβαρότατα εγκαύματα. Απεβίωσε στις 26 Οκτωβρίου, ύστερα από είκοσι πέντε οδυνηρές μέρες. Ο θάνατός του κρατήθηκε μυστικός μέχρι το τέλος τού αγώνα.
.—Στην Κύπρο, θα αρχίσουν απεργίες και διαδηλώσεις κατά των Άγγλων στρατοκρατών, οι οποίες δεν θα αργήσουν να οδηγήσουν σε μεγάλες συγκρούσεις. Ελάχιστα χρόνια αργότερα, η 1η Οκτωβρίου θα αναγνωριστεί ως ημέρα Ανεξαρτησίας τής Κύπρου.
.—Η Εθνική Ελλάδος κάνει την παρθενική της εμφάνιση στο Κύπελλο Εθνών (μετέπειτα Πρωτάθλημα Ευρώπης), με συντριβή 7-1 από την Γαλλία των Kopa και Fontaines στο Παρκ ντε Πρενς.
1959.—Δημιουργείται η Μητρόπολη Πειραιώς, στην οποία συγχωνεύεται και η Ύδρα.
1960.—Η Κύπρος γίνεται ανεξάρτητη δημοκρατία (εθνική εορτή τής Μεγαλονήσου). Ο Αγώνας των Κυπρίων γιά την απελευθέρωση τής νήσου και την Ένωσή της με την μητέρα Ελλάδα, γεννήθηκε αμέσως μετά την Επανάσταση τού 1821. Κύπριοι πολέμησαν στο πλευρό των ομοεθνών τους κατά των τούρκων και έδωσαν την ζωή τους γιά την ελευθερία. Το όνειρο όμως αυτό δεν πραγματοποιήθηκε και γιά την Κύπρο, και τα πρώτα σύνορα τού Ελληνικού κράτους ήταν περιορισμένα. Χρειάστηκαν αγώνες και πολύ Ελληνικό αίμα γιά να απελευθερωθούν προοδευτικά τα εδάφη τής Θεσσαλίας, τής Ηπείρου, τής Μακεδονίας, τής Θράκης, καθώς και των νησιών από το Βόρειο Αιγαίο έως το Νοτιοανατολικό, παραμένοντας όμως αρκετά από αυτά τα εδάφη, Αλύτρωτες Πατρίδες. Στους αγώνες αυτούς, πάντοτε συμμετείχαν και αδέλφια μας από την Κύπρο. Όταν το κατοχικό καθεστώς άλλαξε και πέρασε σε Αγγλικά χέρια, οι Κύπριοι ξεκίνησαν έναν αγώνα γιά την αποτίναξή του, με στόχο πάντοτε την Ένωση. Στον ένοπλο απελευθερωτικό Αγώνα τής ΕΟΚΑ, έδωσαν την ζωή τους μορφές, που άξια πέρασαν στον Πάνθεο των ηρωικότερων. Αυτός ο αγώνας των Ελλήνων Κυπρίων πέρασε από πολλές δραματικές φάσεις στα τέσσερα περίπου χρόνια που διήρκεσε, και τερματίστηκε μετά την υπογραφή των συμφωνιών Ζυρίχης και Λονδίνου. Η αγγλική πολιτική στόχευε πρωταρχικά στην εξασφάλιση των αγγλικών συμφερόντων στην Κύπρο και ταυτόχρονα στην προώθηση λύσεως που δεν θα επέτρεπε ποτέ την επίτευξη τής Ενώσεως. Έστρεψαν λοιπόν μεθοδευμένα εναντίον των αγωνιζομένων Ελλήνων Κυπρίων τους τουρκοκύπριους, που, στο επίμονο αίτημα των πρώτων γιά ένωση με την Ελλάδα, αντιπαρέβαλλαν όλο και πιό έντονα δικό τους αίτημα γιά διχοτόμηση τού νησιού. Την δε τουρκία ενέταξαν σε κοινή διάσκεψη μαζί με την Ελλάδα (στην γνωστή τριμερή διάσκεψη με θέμα το Κυπριακό), δίνοντάς της έτσι ρόλο άμεσα ενδιαφερομένου μέρους στα ζητήματα τα σχετικά με την Κύπρο.
1966.—Αρχίζει στο Κακουργιοδικείο Θεσσαλονίκης η δίκη των κατηγορούμενων γιά την δολοφονία τού βουλευτή τής ΕΔΑ, Γρηγόρη Λαμπράκη.
1970.—Ανοίγει γιά πρώτη φορά Αρχαιολογικό Μουσείο στις Σέρρες.
1973.—Σχηματίζεται κυβέρνηση υπό τον Σπύρο Μαρκεζίνη.
1974.—Ο σημαντικός αρχαιολόγος μας Σπυρίδων Μαρινάτος, σκοτώθηκε σε ατύχημα που συνέβη σαν σήμερα κατά την διάρκεια ανασκαφών στον χώρο τού προϊστορικού οικισμού του Ακρωτηρίου Θήρας. Ο Μαρινάτος επηρέασε έντονα τις κατευθύνσεις τής αρχαιολογικής μελέτης στον Ελληνικό χώρο. Γιά την τεράστια προσφορά του τιμήθηκε με βραβεία και διακρίσεις τόσο στην χώρα μας, όσο και εκτός των συνόρων της.
1977.—Ἀκόμα ἕνα προϊστορικὸ εὕρημα τῆς Μακεδονικῆς γῆς, καθιστᾶ ἀμφισβητήσιμη τὴν θεωρία ὅτι ὁ πρόγονος τοῦ σημερινοῦ ἀνθρώπου ἔχει ὡς κοιτίδα τὴν Ἀφρική. Τὸν Ὀκτώβριο τοῦ 1977 (χωρίς ἐπιβεβαιωμένη τὴν ἡμέρα), ὁ Ἰσαὰκ Πασαλίδης, στὴν θέση τοῦ Περδίκκα Πτολεμαΐδας (Πεντάβρυσο), ἀνακάλυψε τὴν πλήρη σκελετὸ ἑνὸς προϊστορικοῦ πρωτελέφαντα, τοῦ ὁποίου ἡ χρονολόγησή ποὺ διενήργησε ἡ ἐπιστημονικὴ ὁμάδα τοῦ δρ. Ἄρη Πουλιανοῦ, ἀνέτρεψε τὴν μέχρι τότε θεωρία ὅτι τὰ ἀρχαιότερα ἐργαλεῖα ποὺ βρέθηκαν μέχρι σήμερα στὴν Γῆ εἶναι ἀφρικανικὰ καὶ ἄρα ἡ κοιτίδα τοῦ ἀνθρώπου εἶναι ἡ Ἀφρική. Τὸ τυχαῖο γεγονὸς τῆς ἀνακαλύψεως τοῦ πολύτιμου σκελετοῦ (Ἐλέφαντας τοῦ Περδίκκα), εὐτυχῶς ὁ Πασαλίδης γνωστοποίησε στὴν Ἀνθρωπολογική Ἑταιρεία Ἑλλάδος ἄμεσα, ἀφοῦ προηγουμένως φρόντισε νὰ τὸν ἀφήσει ἀνέπαφο. Ἡ ἐπιστημονικὴ ὁμάδα τῆς Ἑταιρείας, πραγματοποίησε ἀνασκαφὲς στὴν Πλειοκαινικὴ θέση (2,5-3 ἑκ. χρόνια). Τὰ συμπεράσματα βασίστηκαν καὶ στὰ εὑρήματα διάσπαρτων παλαιολιθικῶν ἐργαλείων. Σὲ συνδυασμὸ μὲ τὴν κατάσταση τοῦ σκελετοῦ, διαπιστώθηκε ὅτι ὁ πρωτελέφας εἶχε διαμελιστεῖ ἀπὸ τοὺς προγόνους τοῦ πετραλώνειου Ἀρχανθρώπου, μὲ χρήση ἐργαλείων. Οἱ περόνες ποὺ βρέθηκαν στὸ μάτι του, δείχνουν μία στρατηγικὴ στὸ κυνήγι, διότι οἱ κυνηγοὶ φρόντισαν νὰ τὸν τυφλώσουν. Στὴν συνέχεια τοῦ ἔσπασαν τὸ κρανίο μὲ χειροπελέκεις καὶ τὸν διαμέλισαν γιὰ νὰ μπορέσουν νὰ μεταφέρουν τὸ κρέας του στὸν τόπο κατοικίας τους. Τὸ μέγεθος τοῦ ἐλέφαντα ἦταν 5 μέτρα μῆκος καὶ 4 μέτρα ὕψος. Συνεπῶς, οἱ ἀρχάνθρωποι πρὶν ἀπὸ 2.500.000 χρόνια, γνώριζαν νὰ σχεδιάζουν τὸ κυνήγι, καὶ κατοικοῦσαν στὴν τότε ζούγκλα τῆς Πτολεμαΐδας. Στὴν περιοχὴ τῆς Πτολεμαΐδας ἀνακαλύφθηκε καὶ τὸ λεγόμενο Πρωτόγλυπτο τῆς Μακεδονίας, ὅπου σὲ ἕνα στρῶμα ἄμμου βάθους 10 περίπου μέτρων χαμηλότερά του, βρέθηκε ἐπίσης σκελετὸς ἐλέφαντα μὲ χρονολόγηση 2,4 έως 3,2 ἑκατομμυρίων ἐτῶν.
1979.—Γιά πρώτη φορά στην ιστορία τής Σοβιετικής Ενώσεως, Έλληνας πρωθυπουργός την επισκέπτεται. Ο Κων. Καραμανλής πραγματοποίησε επίσημη επίσκεψη, όπου την επόμενη ημέρα συνομίλησε με τον πρόεδρο Λ. Μπρέζνιεφ.
1986.—Εκρήξεις τριών αυτοσχέδιων βομβών στα γραφεία τής Επιθεωρήσεως Εργασίας τής Νομαρχίας Αττικής στην Πλατεία Βάθης, στην ΓΣΕΕ και στο υπουργείο Βιομηχανίας. Όλες ήταν κτυπήματα από την τρομοκρατική οργάνωση ΕΛΑ.
1989.—Ο πρώην πρωθυπουργός Γεώργιος Ράλλης, αναγγέλλει την επαναπροσχώρησή του στο κόμμα τής Νέας Δημοκρατίας (ΝΔ).
1990.—Παραιτείται ο υπουργός Ελληνικής Οικονομίας, Γεώργιος Σουφλιάς.
1991.—«Ρεκὸρ» ὑψηλῆς θερμοκρασίας καὶ ἀπότομης πτώσεως σημειώθηκε μεταξὺ 1ης καὶ 4ης Ὀκτωβρίου. Ὁ Ὀκτώβριος τοῦ 1991 εἶχε ξεκινήσει ἐντυπωσιακά, μὲ «ρεκόρ» ὅλων τῶν ἐποχῶν σὲ ὑψηλές θερμοκρασίες. Τὴν 1/10 καὶ 2/10 καταγράφηκαν θερμοκρασίες ποὺ πλησίασαν τοὺς 40 βαθμούς!.. Στὴν συνέχεια καὶ μέσα σὲ 2 μόλις ἡμέρες, ἡ θερμοκρασία ἔπεσε σχεδὸν 20 βαθμούς (!..) μὲ μέγιστη στὶς 4/10 τοὺς 20.
1992.—Διακόπτεται στο 45′ ο ποδοσφαιρικός αγώνας τού πρώτου γύρου τού Κυπέλλου ΟΥΕΦΑ (Uefa) ΠΑΟΚ- Παρί Σεν Ζερμέν (0-2) στην Τούμπα, εξ αιτίας τρομερών επεισοδίων, αποτέλεσμα των οποίων ήταν ο διετής αποκλεισμός τής ομάδας τής Θεσσαλονίκης από τα Κύπελλα Ευρώπης.
1993.—Την ευθύνη τριών διαδοχικών εκρήξεων βομβών που είχαν στόχο τις αστικές συγκοινωνίες στην Αθήνα, ανέλαβε με τηλεφώνημά της σε απογευματινή εφημερίδα η τρομοκρατική οργάνωση ΕΛΑ.
1994.—Ατύχημα που συνέβη στο πετρελαιοφόρο «La Guardia-Λα Γκουάρντια» κατά την φορτοεκφόρτωση στις εγκαταστάσεις τού Ασπροπύργου, είχε ως αποτέλεσμα την διαρροή 400-800 τόνων πετρελαίου στον Κόλπο τής Ελευσίνας. Η πετρελαιοκηλίδα που σχηματίστηκε, επιβάρυνε την ήδη βεβαρημένη κατάσταση τού Κόλπου, λόγω τής συνεχούς ρυπάνσεώς του από πετρελαιοειδή και τοξικά βαρέα μέταλλα.
.—Πεθαίνει σε ηλικία 70 ετών ο πρώην βουλευτής τής ΕΔΑ, τής ΕΑΡ και τού ΠΑΣΟΚ Αντώνης Μπριλλάκης.
1997.—Εξαρθρώνεται σπείρα αρχαιοκάπηλων, στην κατοχή των οποίων βρέθηκαν 54 αρχαία κοσμήματα τής 5ης και 4ης χιλιετίας π.Χ.
2000.—Πραγματοποιείται η τελετή λήξεως τής 27ης Ολυμπιάδας τού Σίδνεϋ. Η ελληνική αποστολή επιστρέφει με 13 μετάλλια (4 χρυσά, 6 αργυρά, 3 χάλκινα).
2018.—Τα έντονα καιρικά φαινόμενα του μεσογειακού κυκλώνα (βλ. 29-30/9), περιορίστηκαν στην κεντρική Μακεδονία (κυρίως την Χαλκιδική), την ανατολική Μακεδονία και την Θράκη, επηρεάζοντας τις παραθαλάσσιες περιοχές. Βροχές εκδηλώθηκαν τις πρωινές ώρες σαν σήμερα, κυρίως στην ανατολική ηπειρωτική χώρα και στο Αιγαίο, καθώς ο μεσογειακός κυκλώνας που έπληξε την Πελοπόννησο και την Στερεά Ελλάδα στροβιλίζεται ανατολικά των Σποράδων. Τα εντονότερα φαινόμενα εντοπίζονται στην Εύβοια, στο Άγιον Όρος, στις Σποράδες και στην Θράκη.
.—Σύμφωνα με όσα ανακοίνωσε η Εθνική Εκλογική Επιτροπή των Σκοπίων, η συμμετοχή στο δημοψήφισμα γιά την συμφωνία των Πρεσπών ήταν 36,11% με στοιχεία από το 85,71%, των εκλογικών τμημάτων. Παρ΄όλα αυτά, ο σκοπιανός πρωθυπουργός Ζάεφ ξεκαθάρισε ότι θα συνεχίσει τις διαδικασίες επικυρώσεως τής συμφωνίας. Αφού απέρριψε το επιχείρημα ότι ένα δημοψήφισμα με συμμετοχή κάτω τού 40% δεν είναι έγκυρο, ο Ζάεφ διέψευσε και τις προσδοκίες όσων θεωρούσαν ότι η πολύ υψηλή αποχή θα ερμηνευτεί ως αποδοκιμασία τής πολιτικής του, και κατά συνέπεια θα πρέπει να ζητήσει πρόωρες εκλογές. «Αυτοί που συμμετέχουν είναι αυτοί που αποφασίζουν και διαμορφώνουν το αποτέλεσμα» ήταν τα λόγια του.
.—Το βράδυ τού σκοπιανού δημοψηφίσματος, σύμφωνα με όσα δήλωσε ο Ζόραν Ζάεφ σε Γερμανό δημοσιογράφο, ο πρωθυπουργεύων Αλ. Τσίπρας τού έστειλε ενθαρρυντικό μήνυμα, ότι το μέλλον ανήκει στους τολμηρούς (!..)
2019.—Οι βουργάρικες αρχές, παρέτειναν σαν σήμερα γιά μία δεκαετία την άδεια λειτουργίας τού δεύτερου αντιδραστήρα τού μοναδικού πυρηνικού εργοστασίου τής χώρας, στο Κοζλοντούι, το οποίο είχε κατασκευαστεί κατά την σοβιετική εποχή. Ο αντιδραστήρας, η άδεια λειτουργίας τού οποίου έληγε το 2021, πέρασε τις δοκιμές στις οποίες υποβλήθηκε από την ρωσική εταιρεία Rosatom και την γαλλική E.D.F. Οι αντιδραστήρες 1-4, που κρίθηκαν απαρχαιωμένοι, έκλεισαν το 1998 και το 2006, κατόπιν αιτήματος τής Ε.Ε., η οποία είχε θέσει αυτόν τον όρο γιά την ένταξη τής βουργαρίας στην Ένωση.