30 Αυγούστου
337.—Απεβίωσε ο επί είκοσι τρία χρόνια επίσκοπος Νέας Ρώμης, Αλέξανδρος. Ανακηρύχθηκε άγιος και η μνήμη του τιμάται από την Ορθόδοξη και την Καθολική Εκκλησία την σημερινή.
784.—Απεβίωσε ο Οικουμενικός Πατριάρχης Παύλος Γ΄. Υπήρξε Αρχιεπίσκοπος Κωνσταντινουπόλεως για έξι χρόνια και οκτώ μήνες, από το 687 μέχρι το 693.
886.—Ανεβαίνουν στον θρόνο τής Ρωμανίας οι συμβασιλείς αδελφοί Λέων Στ΄ ο Σοφός και Αλέξανδρος τής Μακεδονικής Δυναστείας. Επί των ημερών τους, η ελληνόφωνη Ανατολική Ορθόδοξη Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία και οι Άραβες βρισκόντουσαν σε εμπόλεμη κατάσταση· ο ναύαρχος Ιμέριος, με τον στόλο του πολύ κοντά στα νερά τής Κύπρου, προετοίμαζε από την νέα θέση ισχύος τής Αυτοκρατορίας επιθέσεις σε αραβικά λιμάνια, καθώς και την απελευθέρωση τής Κρήτης και τής Κύπρου από την Αραβική κατοχή ή επιρροή αντιστοίχως. Με δωρεά τού Λέοντα Στ΄, αναγέρθηκε η μεγαλόπρεπη Βασιλική τού Αγίου Λαζάρου, η οποία σώζεται μέχρι σήμερα στην Κύπρο.
1402.—Σε επιστολή ενός Φράγκου κατοίκου τής περιοχής Αχαΐας, μαθαίνουμε γιά έναν τρομερό σεισμό ο οποίος έπληξε την περιοχή. Σε βουνό τής περιοχής τού Αιγίου στου οποίου την κορυφή ήταν χτισμένο το χωριό Ζάχολη, η γη άνοιξε στα τέσσερα και κατέστρεψε σχεδόν όλα τα σπίτια.
1502.—Μετά από πολιορκία, οι Ενετοί καταφέρνουν να εκπορθήσουν το τουρκοκρατούμενο φρούριο τής Λευκάδας και να γίνουν κύριοι όλου τού νησιού. Λίγο καιρό μετά, το παρέδωσαν και πάλι στον σουλτάνο μαζί με τα γυναικόπαιδα που κρατούσαν ως αιχμαλώτους.
1570.—Ο στόλος τού Μουσταφά πασά με έδρα την Ρόδο, ειδοποιείται από τους ομοεθνείς του να συνδράμει στην πολιορκία τής Λευκωσίας. Δυστυχώς, η πρωτεύουσα τής Κύπρου μετρά ημέρες πριν την τελική πτώση της.
1686.—Ο φρούραρχος τού Ναυπλίου Μουσταφά πασάς, άνοιξε τις πύλες και ο Φραγκίσκος Μοροζίνι εισήλθε θριαμβευτής στην πόλη· τον υποδέχτηκε ο αρχιεπίσκοπος Σύλβεστρος ο οποίος και τού ζήτησε την διατήρηση των πατροπαράδοτων προνομίων αυτονομίας. Η άλωση τού Ναυπλίου εντυπωσίασε την Βενετία και η Γερουσία χάρισε στον Μοροζίνι ανώτερους κληρονομικούς τίτλους ευγένειας.
1821.—(τέλος τού μήνα). «Άφιξις τού φιλέλληνος Συνταγματάρχου Άγγλου Θωμά Γόρδωνος εις Τρίκορφα τής Τριπόλεως.»
1822.—Μυλοποταμίτες Κρητικοί με τον Χούρδο και τον Ανδρακό, μαζί με τους Ανωγειανούς αρχηγούς, επιτίθενται και επιφέρουν βαριές απώλειες στον στρατό τού Χασάν πασά.
1826.—Ο Ελληνικός στόλος υπό τους Ανδρέα Μιαούλη, Σαχτούρη, και Καλανδρούτσο, ναυμάχησε με τον τουρκικό στόλο. Στην ναυμαχία κανείς δεν αναδείχτηκε νικητής. «Ναυμαχία έξω τής Μυτιλήνης αμφίρροπος. Ενταύθα αρχηγοί των μεν Ελλήνων ήσαν οι Μιαούλης, Κολανδρούτσος, Σαχτούρης των δεν τούρκων ο καπετάν Ταχήρ πασάς.»
1827.—Οι Μεγάλες Δυνάμεις θα επιδώσουν στον σουλτάνο τις αποφάσεις τους μετά την Συνθήκη τού Λονδίνου, ζητώντας του ταυτόχρονα να απαντήσει εντός δεκαπενθημέρου εάν την αποδέχεται.
.—Την ίδια ημέρα, στην προσπάθειά τους να τον πιέσουν έμμεσα, οι Μεγάλες Δυνάμεις εξαπολύουν τους στόλους τους στα Ελληνικά νερά με την δικαιολογία αποτροπής κάθε συγκρούσεως. Ο αγγλικός στόλος κατέπλευσε στο Ναβαρίνο και ο γαλλικός στο Ιόνιο. Στην πραγματικότητα οι Μεγάλες Δυνάμεις είχαν συμφωνήσει να κάνουν ακόμη και πολεμικές επιχειρήσεις, έτσι ώστε να υποχρεώσουν τους τούρκους να δεχτούν την Συμφωνία.
1832.—Πρωτόκολλο το οποίο υπέγραψαν οι Μεγάλες Δυνάμεις επικυρώνει τον συμβιβασμό που αφορούσε την οροθετική γραμμή Ελλάδος και τουρκίας (Κωνσταντινούπολη, Ιούλιος 1832). Σύμφωνα με το ίδιο πρωτόκολλο, η Σάμος τίθεται υπό ηγεμονικό πολίτευμα τού οποίου την τήρηση υπόσχεται η τουρκία και εγγυώνται οι τρείς Προστάτιδες Δυνάμεις, Αγγλία, Γαλλία και Ρωσία.
1866.—Αποβιβάζεται στα Χανιά τής Κρήτης ο άλλοτε γενικός διοικητής Μουσταφά πασάς, με σκοπό να πατάξει την νέα επανάσταση τού νησιού.
1894.—Γεννιέται η ελληνική επιθεώρηση με το ανέβασμα τού έργου «Λίγο απ’όλα» τού Λάμπρου, στην Αθήνα. Η ιδιομορφία τής Επιθεωρήσεως ως θεατρικού είδους, είναι ότι μετέχει στο ιστορικό, κοινωνικό – πολιτικό πλαίσιο τής εποχής που ανεβαίνει, δίνοντας στον θεατή μία γλαφυρή εικόνα της.
1901.—Ευτράπελο. Εκδίδεται από το Κρατικό Ταμείο ένταλμα προσωποκρατήσεως γιά τον φαρμακέμπορο Λεοντίδη, λόγω χρέους του. Διέφυγε όμως μία μικρή λεπτομέρεια. Ο Λεοντίδης είχε πεθάνει 21 χρόνια νωρίτερα (1880).
1903.—Μετά τις φονικές μάχες τής 18ης Αυγούστου όπου οι τούρκοι απώλεσαν διακόσιους δέκα στρατιώτες, αντεπιτίθενται, με αποτέλεσμα οι βούργαροι κομιτατζήδες να θρηνήσουν πάνω από 1.000 νεκρούς.
1905.—Τὸ Σώμα τοῦ Ἀνθυπολοχαγοῦ Μακεδονομάχου Μπουκουβάλα, ἐξόντωσε 19 μὲ 20 κομιτατζῆδες κοντὰ στὸ χωριὸ Γυμνά. «[…] Ὁ Μπουκουβάλας εἶναι ὁ πρῶτος Ἓλλην ἀρχηγὸς ποὺ εἰσχώρησε στὸν παράξενο Βάλτο τῶν Γιαννιτσῶν καὶ ἐγκαταστάθηκε μόνιμα στὸ ἐσωτερικό του. Ἀφοῦ κατασκεύασε μὲ κάθε μυστικότητα ἓνα πάτωμα, ἂρχισε ἐπιθετικὲς ἐπιχειρήσεις ἐναντίον τῶν βουλγαρικῶν καλυβῶν καὶ κατόρθωσε, μέσα σὲ μικρὸ χρονικὸ διάστημα νὰ κυριαρχήσῃ στὸ ἀνατολικὸ τμῆμα τοῦ Βάλτου.»
1906.—Μακεδονομάχοι προσέβαλαν το χωριό Δόλιανη (Κουμαριά) Βεροίας, με στόχο βουργαροκομιτατζήδες και προδότες.
1907.—Ρωσία και Αγγλία, υπογράφουν την Συμφωνία τής Πετρουπόλεως. Σύμφωνα με αυτήν, οι συμβαλλόμενοι αποφασίζουν να συνεργαστούν στο Μακεδονικό ζήτημα.
1908.—Ο Ελληνισμός τής βουργαρίας εξακολουθεί να υποφέρει υπό τις δηώσεις, λεηλασίες και ωμότητες των βούργαρων.
1913.—Υπογράφεται η τελική Συμφωνία τής Διασκέψεως τού Βουκουρεστίου. Στην Διάσκεψη έλαβαν μέρος η Ελλάς, η Ρουμανία, η Σερβία, το Μαυροβούνιο και η βουργαρία, υπό την επίβλεψη των Μεγάλων Δυνάμεων, και αφορούσε τα νέα σύνορα. Σύμφωνα με αυτήν, εάν εξαιρέσουμε την φαινομενική ουδετερότητα των Αγγλογάλλων, Ρώσοι και Αυστριακοί ήταν απροκάλυπτα ταγμένοι υπέρ των κτηνωδών βούργαρων. Χαρακτηριστικά, οι Αυστριακοί, επέμεναν να δοθεί μέχρι και η Καβάλα στους μεγαλύτερους σφαγείς τής Ελληνικής Χερσονήσου. Σε Ρωσική εφημερίδα διαβάζουμε επίσης ότι: «Η Ελλάς στρέφει τα βλέμματά της προς την Μακεδονία και Θράκη όπου εκατοντάδες χιλιάδες Ελλήνων πρόκειται να γίνουν υπήκοοι τού Βασιλέως Φερδινάνδου. Τούτο δεν είναι ενθαρρυντικό γιά το Ελληνικό Έθνος, καθ’ όσον η ισοπολιτεία, την οποία εγγυάται ο βουργαρικός Καταστατικός Χάρτης, αποτελεί νεκρό γράμμα, οσάκις αφορά Έλληνες.»
1916.—Σὲ ἐπιστολή του πρὸς τὸν Ναύαρχο Παῦλο Κουντουριώτη, ὁ Ἐλευθέριος Βενιζέλος τὸν ἐκλειπαρεῖ γράφοντάς του: «[…] Ναύαρχε! Κᾶμε τὸν σταυρὸν σου εἰς τὸ ὄνομα τοῦ Θεοῦ. Σὲ ἐξορκίζω πρὸς τοῦτο. Ἄλλη ὁδός σωτηρίας δὲν ἔμεινε διὰ τὴν Ἑλλάδα. Δὲν ἔχομεν τὸ δικαίωμα οὔτε σεῖς οὔτε ἐγώ νὰ ἀφήσωμεν νὰ συμπληρωθῇ ἡ καταστροφὴ χωρὶς νὰ ἐπιδιώξωμεν τὴν σωτηρίαν. Ἐάν φίλτατε ναύαρχε ἀρνηθῆτε νὰ κινηθῆτε, ἕν καθῆκον μοῦ ὑπολείπεται. Νὰ καταγγείλῳ εἰς τὸ ἔθνος τὸν ὅλεθρον εἰς τὸν ὁποῖον σύρεται καὶ νὰ δηλώσῳ ὅτι μὴ ἔχων τὴν δύναμιν νὰ ἀποτρέψῳ τὸν ὅλεθρον, ἀλλά καὶ μὴ θέλων νὰ παρίσταμαι σιωπηλὸς μάρτυς τῆς καταστροφῆς καὶ τῆς ἀτιμώσεως, φεύγω ὀριστικῶς ἀπό τὴν Ἑλλάδα. Ναύαρχε! Εἰς χεῖρας πάλιν Κουντουριώτη κρέμεται ἡ σωτηρία τοῦ ἔθνους ἐφ’ ὅσον εἶνε ἀκόμη καιρός. Μὲ αἰσθήματα ἐξόχου τιμῆς καὶ ἀδελφικῆς ἀγάπης, ὑμέτερος Ε.Β».
.—Οι αιμοδιψείς βούργαροι καταλαμβάνουν γιά δεύτερη φορά την πόλη τής Καβάλας. Μόλις στις 28 τού μήνα, το στρατιωτικό πραξικόπημα τού Βενιζέλου αποφάσισε να αποσύρει το τμήμα τού Στρατού τής Καβαλάς, αφήνοντας την πόλη εντελώς ανυπεράσπιστη. Γιά κάποιον ανεξήγητο λόγο, ένα πολύ μεγάλο ποσοστό τού ελλαδικού στρατού τής Καβάλας πέρασε στα χέρια των βούργαρων. Αυτή η δεύτερη κατάληψη τής πόλεως από τους βάρβαρους γιά δύο ολόκληρα χρόνια, είναι σχεδόν άγνωστη γιά το ευρύ κοινό και πολύ περισσότερο η αιτία τής καταλήψεώς της.
.—Ο απόηχος τής μεθοδευμένης επιθέσεως στην Γαλλική πρεσβεία, στις 27 τού μήνα, κατά την οποία η Ελλάς υποδουλώθηκε στους Γάλλους. [Εφημ. «Καθημερινή», 27-19/3/1930]. «[…] Την 30ην Αυγούστου 1916 και περί το μεσονύκτιον αφίκοντο επ’ αυτοκινήτου εις την γαλλικήν σχολήν ο ναύαρχος Φουρνέ, ο Σανσόρ και ο λοχαγός Ρολλάν. Αμέσως μάς έδωκαν ρούχα Γάλλων ναυτών και αφού μετεμφιέσθημεν, μάς επεβίβασαν των αναμενόντων αυτοκινήτων, τα οποία μάς ωδήγησαν εις την ακτήν Ξαβερίου εν Πειραιεΐ όπου ήτο ηγκυροβολημένη η θαλαμηγός τής Γαλλικής πρεσβείας ”Ρεσουλού”. Μόλις επεβιβάσθημεν, αντίκρυσα τον Ευστράτιον Μπολάνην ο οποίος μού είπε τα εξής: ”Ο Σανσόρ με ανάγκασε να υπογράψω ότι επήρα 10.000 δρχ. από τον Σενγκ διά να κάμω την επίθεσιν κατά τής πρεσβείας”». Με αυτόν τον τρόπο, οι Γάλλοι, αφού πρώτα παγίδευσαν, κατόπιν φυγάδευσαν τους βενιζελικούς και πραγματικούς δράστες τής επιθέσεως.
1917.—Νέα διατίμηση σε βασικά προϊόντα τής αγοράς.
1918.—Ο στρατός μας προελαύνει στο μέτωπο τού Στρυμόνα τρέποντας τους βούργαρους σε άτακτη φυγή.
1919.—Ο Ελληνικός στρατός στην Μ. Ασία δρα με πυροβολικό και περιπόλους.
1920.—Ο Ελληνικός στρατός στην Περιοχή Τζεντίζ δέχεται επιθέσεις από τουρκικά αποσπάσματα.
1921.—Οι Ελληνικές δυνάμεις τής Στρατιάς τής Μ. Ασίας, κατόπιν διαταγής τού Στρατηγείου, συμπτύσσονται στην δυτική όχθη τού Σαγγάριου. Η πλέον αιματηρή μάχη-ορόσημο στην Μικρασιατική Εκστρατεία, η οποία θα κόστιζε και τον πόλεμο στην Ελλάδα, είχε λήξει, με τις Ελληνικές απώλειες να φτάνουν στους 3.677 νεκρούς, 18.869 τραυματίες και 354 αγνοούμενους, με παρόμοιες απώλειες στην τουρκική πλευρά, που μόνο μέχρι τις 30 Αυγούστου είχαν 22.120 συνολικές απώλειες. Οι ηττημένοι ουσιαστικά, και όχι στο πεδίο τής μάχης, ήταν οι Έλληνες, που αναγκάστηκαν να επιστρέψουν στις αρχικές τους θέσεις, χωρίς να επιτευχθεί η καταστροφή τού εχθρού ή τής βάσης του, ενώ οι δυσαναπλήρωτες απώλειες τού μάχιμου προσωπικού και η απογοήτευση που κυρίευσε τους Έλληνες στρατιώτες, δεν άφηνε περιθώρια πλέον γιά επιθετικές ενέργειες. Η ενέργεια βαραίνει περισσότερο μάλλον τον Αρχιστράτηγο Παπούλα και την απόφαση που έλαβε στις 22 Αυγούστου (βλ. ημ.) [Στοιχεία Κωνσταντίνος Χαλάστρας].
.—Το Α΄ Σ.Σ. αποσύρθηκε τα μεσάνυκτα από το Αρντίζ Νταγ και το Τσαλ Νταγ και συγκεντρώθηκε στον χώρο Σαριχαλίλ- Γενιμεχμετλί- Τοϊντεμίρ, χωρίς να γίνει αντιληπτό από τους τούρκους. Στις 16:00, μετά την διαταγή τής Στρατιάς, κινήθηκε προς τον Σαγγάριο, τον οποίο αφού διέβη, συγκεντρώθηκε στα δεξιά (νοτίως) τού Β΄ Σ.Σ.
.—Η Ταξιαρχία Ιππικού έφτασε στο Σαριχαλίλ, το δε Μικτό Απόσπασμα τής ΧΙΙ Μεραρχίας στην περιοχή Ιλιτζά, με αποστολή την κάλυψη τού δεξιού Σώματος Στρατού.
.—Το Β΄Σ. Σ. κινήθηκε από τις 18:30 προς τον Σαγγάριο τον οποίο αφού διέβη συνέχισε την κίνηση, εγκαθιστώντας την μεν V Μεραρχία από το Πουρσάκ μέχρι τον αυχένα Μπογιαλίκ, την δε ΧΙΙΙ Μεραρχία από τα νότια τού Μπογιαλίκ μέχρι το Τσαρντάκοζου Ντερέ.
.—Το αριστερό τμήμα τού Γ΄Σ.Σ. δέχεται επανειλημένες ισχυρές τουρκικές επιθέσεις με στόχο από τους τούρκους την διάσπαση τού μετώπου νοτιοανατολικώς τού Εζινελί. Η πολύωρη μάχη συνεχίστηκε έως τις 23:20, με τις προσπάθειες των τούρκων να θραύονται μπροστά στην πείσμωνα αντίσταση των Ελλήνων.
1922.—(π. ημ.) Οι τούρκοι καίνε τις Ελληνικές και Αρμενικές συνοικίες τής Σμύρνης (φωτιά που κράτησε πέντε ημέρες), κατασφάζουν τον πληθυσμό, σκυλεύουν τις εκκλησίες και διαρπάζουν κάθε περιουσία τής ανθηρής Ελληνικής κοινότητας τής Σμύρνης. Η πρώτη εστία πυρός εμφανίστηκε στην Λέσχη των Αρμενίων. Ταχύτατα και μέσα σε μία ώρα, σημειώθηκαν κι’ άλλες εστίες στην ίδια συνοικία, ενώ σε λίγο χρονικό διάστημα και λόγω τής φοράς και εντάσεως τού ανέμου, παραδόθηκε το μεγαλύτερο τμήμα τής Σμύρνης στις φλόγες. Επί τετραήμερο, έως και τις 3 Σεπτεμβρίου, η φωτιά μαινόταν ανεξέλεγκτη, αποτεφρώνοντας σχεδόν τα πάντα. Ό,τι είχε δημιουργηθεί επί πέντε αιώνες, έγινε παρανάλωμα τού πυρός.
.—Το Β΄Σώμα Στρατού ξεκίνησε την αυγή από τα Αλάτσατα και εγκαταστάθηκε κατόπιν διαταγής τού Νοτίου Συγκροτήματος επί τής γραμμής Λίντζα- κόλπος Αγριελιάς.
.—Η Μεραρχία Ιππικού έφτασε στα Αλάτσατα και από το απόγευμα τής ίδιας ημέρας άρχισε την επιβίβασή της από τον Τσεσμέ, η οποία κράτησε έως το απόγευμα τής επόμενης ημέρας.
.—Το 3ο Σύνταγμα Ιππικού το οποίο είχε διατεθεί στο Νότιο Συγκρότημα από την Μεραρχία Ιππικού, συνεπλάκη το απόγευμα κοντά στα Βρύουλα με δύναμη 300 τούρκων ατάκτων, οι οποίοι κατέλαβαν την πόλη.
.—(29-30) Η Ι τουρκική Μεραρχία Ιππικού τού V Σώματος Στρατού, εισέβαλε στα Βρύουλα το μεσημέρι, αφού προηγήθηκαν οι τσέτες οι οποίοι άρχισαν τις σφαγές και τις βιαιοπραγίες. Οι Βουρλιώτες υπερασπίστηκαν με αυτοθυσία την πόλη τους μέχρι που έπεσε και το τελευταίο παλικάρι. Παρόντες στον μυθικό εκείνο αγώνα κι’ όλοι οι Ναξιώτες των Βουρλών. Οι απώλειες και απ’ τις δύο πλευρές ήταν τρομακτικές, όπως τρομακτικά και δραματικά ήταν και όσα ακολούθησαν.
.—Οι ίδιες τουρκικές δυνάμεις αποπειράθηκαν να επιτεθούν εναντίον των προφυλακών των ΙΙ και VII Μεραρχιών στην τοποθεσία Λεστρέν Νταγ χωρίς όμως επιτυχία, εγκαταλείποντας στο πεδίο τής μάχης νεκρούς και τραυματίες.
.—Η Ανεξάρτητη Μεραρχία έφτασε στο Ντικελί όπου στάθμευσε αναμένοντας την άφιξη των απαιτούμενων ατμόπλοιων γιά την μεταφορά της.
.—Η δεύτερη ομάδα τής φάλαγγας τού Συνταγματάρχη Ζεγγίνη που κατάφερε να διαφύγει την αιχμαλωσία στην Σμύρνη (βλ.28/8), δυνάμεως είκοσι πέντε Αξιωματικών και οκτακοσίων περίπου ανδρών υπό τον Ταγματάρχη Βαμβακόπουλο, πορεύτηκε προς δυσμάς και κατόρθωσε να επιβιβαστεί στον όρμο Ντεμερτζαλή, επί τού εξοπλισμένου εμπορικού «Νάξος».
.—Επιστρέφουν οι 2 Αξιωματικοί με τους 15 ιππείς που απέστειλε το Γ΄ Σώμα Στρατού προς αναζήτηση τής ΧΙ Μεραρχίας χωρίς αποτέλεσμα. Στην πορεία τους ήλθαν αρκετές φορές σε σύγκρουση με τούρκους. Τελικά το Σώμα μετά από πολλές προσπάθειες, κατάφερε να επικοινωνήσει μέσω τού ασυρμάτου, και να μάθει ότι η ΧΙ Μεραρχία βρισκόταν στην περιοχή Αχμέτκιοϊ. Το Σώμα με πολλές παρεμβολές μετέδωσε στην Μεραρχία τις θέσεις τού Αποσπάσματος Ζήρα, διότι επιβάλλετο η σύνδεσή τους. Η επικοινωνία διακόπηκε από παρεμβολές των ασυρμάτων των Γαλλικών πλοίων.
.—Το Απόσπασμα Ζήρα έφτασε τις πρωινές ώρες στα Μουδανιά όπου και πληροφορήθηκε ότι η πόλη κατείχετο από Γαλλικά στρατεύματα. Έχοντας απομείνει με μικρό μέρος τού ΙΙΙ/ 16 λόγω διασπάσεως τού Αποσπάσματος, οι Γάλλοι τού πρότειναν να παραδοθεί σε αυτούς γιά λογαριασμό τού Κεμάλ. Η απάντηση τού Διοικητή ήταν : «Ας έλθει ο ίδιος να μάς αιχμαλωτίσει. Εγώ μετά τού Αποσπάσματός μου θα αναχωρήσω και άνευ ανεφοδιασμού δι’ ον κυρίως διέρχομαι εκ Μουδανιών.» Οπότε και αναχώρησε προς Δυσμάς.
.—Το Γ΄ Σ. Σ. μη έχοντας ακόμα καμμία γνώση γιά τις θέσεις τής ΧΙ Μεραρχίας και τού Αποσπάσματος Ζήρα, με μοναδική πληροφορία την συμπλοκή τους την προηγουμένη με τους τούρκους, συγκρότησε Μικτό Απόσπασμα με την εντολή να κινηθεί βορειοανατολικά και να βοηθήσει την Μεραρχία και το Απόσπασμα στην απαγκίστρωσή τους. Κατά την πορεία του όμως, το Μικτό Απόσπασμα έμαθε ότι η ΧΙ Μεραρχία κυκλώθηκε και αιχμαλωτίστηκε. Οι αιχμαλωτισθέντες ήταν περίπου 4.500 άνδρες.
.—Την ίδια ημέρα το Γ΄ Σ Σ. έλαβε διαταγή από το Υπουργείο Στρατιωτικών να επιταχύνει την επιβίβασή του μέσω των λιμένων τής Προποντίδας, γιά να μεταφερθεί στην Ραιδεστό χωρίς άλλη καθυστέρηση.
.—Οι πρώτες χιλιάδες προσφύγων τής Ιωνίας αρχίζουν να συρρέουν στην μητροπολιτική Ελλάδα.
1923.—Ιταλικά στρατεύματα μετά από ισχυρό βομβαρδισμό τής πόλεως από πολεμικά πλοία, καταλαμβάνουν την Κέρκυρα. Από τους βομβαρδισμούς χάνουν την ζωή τους 20 Έλληνες πολίτες. Η ενέργεια αυτή έγινε σε αντίποινα γιά την μεθοδευμένη δολοφονία τού στρατηγού Ενρίκο Τελίνι στην ελληνοαλβανική μεθόριο από αλβανούς, γιά την εξυπηρέτηση των επεκτατικών βλέψεων τής Ιταλίας. Σημειωτέον ότι μετά την ανάληψη τού Υπουργείου Εξωτερικών από τον Σφόρτσα, η Ιταλία πέταξε στον κάλαθο των αχρήστων το Σύμφωνο Τιτόνι-Βενιζέλου. Επιστρέφοντας στην πολιτική τού 1913-14, συνέχισε να ευνοεί την δημιουργία μιάς μεγάλης αλβανίας υπό την οικονομική, στρατιωτική και πολιτιστική της επιρροή. Χρησιμοποιώντας ως αφορμή την σχεδιασμένη δολοφονία, εισέβαλε στην Κέρκυρα, καταπατώντας κάθε κανόνα Διεθνούς Δικαίου.
1926.—Ένας ισχυρότατος σεισμός μεγέθους 7,2 Ρίχτερ, σημειώνεται στον Νομό Λακωνίας. Το γεγονός ότι συνέβη κατά την διάρκεια τού μεσημεριού, σε συνδυασμό με το εστιακό του βάθος που ήταν στα 100 χλμ, συνετέλεσαν στο να μην θρηνήσουμε θύματα, αλλά οι καταστροφές που επήλθαν ήταν εκτεταμένες. Ακολούθησαν μετασεισμοί γιά έναν ολόκληρο μήνα.
1931.—Στην Αθήνα ανακαλύπτεται το άγαλμα τού Αδριανού.
1935.—Μετά την καταδικαστική γιά τους ίδιους απόφαση τού Δικαστηρίου τής Χάγης, το κράτος τής αλβανίας υπέβαλε στην Κοινωνία των Εθνών σχέδιο κανονισμού γιά την ελεύθερη λειτουργία των σχολείων τής Εθνικής Ελληνικής Μειονότητας, ως κίνηση αποδοχής. Η Κ.τ.Ε θα κάνει δεκτό το σχετικό σχέδιο στις 23 Σεπτεμβρίου. Οι ανθέλληνες αλβανοί είχαν κλείσει περισσότερα από 500 ελληνικά σχολεία και υποχρέωναν τα ελληνόπουλα να φοιτούν σε αλβανικά.
1941.—Ιταλοί στρατιώτες μεταφέρουν πολεμικό υλικό μέσα στον αρχαιολογικό χώρο τής Ακροπόλεως.
1942.—Εντάσσεται στον Στολίσκο Ναρκαλιευτικών το επίτακτο «Τασία». Έδρασε την χρονική περίοδο τού Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου (1943-1944) στην Μέση Ανατολή. Επιστράφηκε το 1944 πριν την επάνοδο τού Στόλου στην Ελλάδα.
1943.—Ημέρα Δευτέρα και η Βοιωτία εξακολουθεί να πληρώνει φόρο αίματος. Οι αποκτηνωμένοι Γερμανοί συνεχίζοντας τις εκκαθαριστικές επιχειρήσεις στην περιοχή, μετά από μικροεπιθέσεις τις οποίες δέχτηκαν τις προηγούμενες μέρες από κομμουνιστές αντάρτες, εισβάλουν στο μαρτυρικό χωριό Κακόσι. Από την μανία τους που δεν βρήκαν κανέναν κάτοικο να σφάξουν, πυρπολούν και λεηλατούν πλήρως το χωριό, στο οποίο έμειναν όρθια μόλις ελάχιστα σπίτια.
.—Την ίδια μέρα, οι απολίτιστοι δολοφόνοι, περνάνε και από την κοντινή Δομβραίνα. Στην περίπτωση τής Δομβραίνης, οι Γερμανοί απέδειξαν περίτρανα πως είναι πραγματικά οι μεγάλοι εχθροί τού πολιτισμού. Από τα 620 σπίτια, μόλις τα 20 απέμειναν μετά δυσκολίας όρθια. Μάλιστα, σε κάποια διώροφα τα οποία… αντιστέκονταν κάπως στην φωτιά, τα κτήνη έριχναν δυναμίτες γιά να καταστραφούν εκ θεμελίων (…)
1944.—Ο Ιερέας Μαυραγάνης Χρήστος, ετών 65, εκτελείται από τους Γερμανούς μαζί με άλλους συγχωριανούς του. Η Κατοχή τον βρήκε να αγωνίζεται γιά το ποίμνιό του, που τον αγαπούσε ιδιαίτερα, βοηθώντας πολλούς Πατριώτες να γλυτώσουν.
1946.—Προεκλογική περίοδος γιά την χώρα και προπαραμονές τού δημοψηφίσματος γιά επάνοδο ή μη τού Βασιλέα Γεώργιου Β΄ στην Ελλάδα. Τα αναρχικά στοιχεία και οι υποστηρικτές τους (κομμουνιστές και οι οργανώσεις τους), δημιουργούν πάρα πολλά προβλήματα και διαδηλώσεις, με επεισόδια κατά τα οποία θα χάσουν την ζωή τους αρκετοί άνθρωποι.
1947.—Ξημερώματα προς 31 τού μήνα, ισχυρότατος σεισμός μεγέθους 6,3 Ρίχτερ έπληξε τα Χανιά τής Κρήτης. Ευτυχώς, μάλλον εξ αιτίας τού μεγάλου εστιακού βάθους, δεν καταγράφηκαν θύματα και σπουδαίες ζημιές.
.—Έχασαν την ζωή τους ο αεροπόρος Λάμπρου Λάμπρος και ο Σμηναγός Δημητριάδης Ιωάννης, ενώ εκτελούσαν πολεμική αποστολή τακτικής αναγνωρίσεως βορείως των Σερρών. Το αεροσκάφος στο οποίο επέβαιναν προσέκρουσε πάνω στο όρος Μενοίκιο και ανεφλέγη. http://www.pasoipa.org.gr/
1948.—Αρχίζουν οι επιχειρήσεις τού Εθνικού Στρατού κατά κομμουνιστών από την Καστοριά προς τον ορεινό όγκο Μάλι – Μάδι, Ραμπατίνα και Μπούτσι, ενώ μιά άλλη δύναμη κινείται από την πόλη τής Φλώρινας. Η πρώτη ημέρα ήταν επιτυχής γιά τον Στρατό, ο οποίος κατάφερε να ανακτήσει το Μπούτσι.
1949.—Λήγει η από τις 24 Αυγούστου μάχη τού Γράμμου, με πλήρη συντριβή των κομμουνιστών.
1952.—Από έκρηξη σε αποθήκη πυρομαχικών στον Ναύσταθμο, σκοτώνονται 13 και τραυματίζονται 41 άνθρωποι.
1956.—Αγωνιστές τής Ε.Ο.Κ.Α. ανατίναξαν βρετανικό αρματαγωγό στο λιμάνι τής Αμμοχώστου.
.—Αφικνείται αγγλικός στόλος στην Κύπρο. Χρησιμοποιήθηκε σαν βάση γιά τις επιχειρήσεις κατά τής Αιγύπτου.
1961.—Κατά την διάρκεια διατεταγμένης πτήσεως, λόγω προσκρούσεως και συντριβής τού αεροσκάφος του πάνω σε λόφο, έχασε την ζωή του ο πιλότος Γεώργιος Στάντζος.
1964.—Βιαιοπραγίες εναντίον Ελλήνων στην Άγκυρα και στο στρατηγείο τού NATO στην Σμύρνη.
1974.—Ὁ Κύπριος λαϊκὸς καλλιτέχνης (χαράκτης καὶ ζωγράφος) Μιχάλης Κάσιαλος, ὁ «Θεόφιλος» τῆς Κύπρου, πέθανε μετὰ τὴν κτηνώδη ἐπίθεση ποὺ δέχτηκε στὶς 16 Αὐγούστου ἀπό τοὺς τούρκους εἰσβολεῖς στὸ σπίτι του, στὴν κατεχόμενη μέχρι σήμερα Ἄσσια. Ὁ ἀνυπεράσπιστος γέροντας (89 ἐτῶν) ἔμεινε γιὰ μερικὲς ἡμέρες ἀβοήθητος, μέχρι ποὺ βρέθηκε καὶ μεταφέρθηκε στὸ νοσοκομεῖο τῆς Λάρνακας.
1987.—Ο Τύπος αναφέρει ότι το Κληροδότημα Ιφιγένειας Α. Συγγρού, μετατρέπεται σε βοτανικό κήπο. Είναι η δωρεά τής Ιφιγένειας Μαυροκορδάτου-Συγγρού, στην μνήμη τού συζύγου της. Τα 950 στρέμματα πράσινου, μετατρέπονται σε φυσικό δάσος και σε εγκαταστάσεις τού Ινστιτούτου Γεωπονικών Επιστημών, μαζί με την Εθνική Σχολή Αναβρύτων αλλά και την έπαυλη τού Συγγρού. Το Κτήμα Συγγρού κληροδοτήθηκε στην τότε Ελληνική Γεωργική Εταιρεία (σήμερα Ινστιτούτο Γεωπονικών Επιστημών), προκειμένου να ιδρυθεί σχολή κηπουρικής, πτηνοτροφίας, μελισσοκομίας, σηροτροφίας, και κτηνοτροφίας με αποστολή την εκπαίδευση «καλών γεωργών και κηπουρών».
1991.—Νομοσχέδιο εισάγει νέες μεταρρυθμίσεις σε θέματα παιδείας.
1992.—Πεθαίνει ο πολιτικός και παλαιός υπουργός, Κωνσταντίνος Στεφανάκης. Γεννήθηκε στα Χανιά, στις 10 Δεκεμβρίου τού 1917.
1997.—Ένα χαρτοκιβώτιο με πέτρες αφήνει η οργάνωση “Επαναστατικοί Πυρήνες” έξω από το γραφείο τής Ντόρας Μητσοτάκη-Μπακογιάννη.
2016.—Την σορό τού αρχαιολόγου Ευάγγελου Κακαβογιάννη δέχεται η γη που υπηρέτησε, και τα χώματα που ο ίδιος ανέσκαψε αφιερώνοντας ολόκληρη την ζωή του, στο Λαύριο. Υπήρξε ένας από τους σεμνούς, αθόρυβους και αφοσιωμένους ανθρώπους τής Αρχαιολογικής Υπηρεσίας. Μαζί με την σύζυγό του, επίσης αρχαιολόγο Όλγα Κακαβογιάννη, έδωσαν σκληρές μάχες γιά την σωτηρία μνημείων που βρέθηκαν με αφορμή διάφορα δημόσια έργα στην Μερέντα Μαρκόπουλου. Εκεί όπου τον Μάιο τού 1972 ανακάλυψε δύο υπέροχα αγάλματα, έναν Κούρο και την Κόρη Φρασίκλεια.
2019.—Ο υπουργός Εξωτερικών Νίκος Δένδια κάλεσε εκτάκτως στο υπουργείο Εξωτερικών τον τούρκο πρέσβη, προκειμένου να τού εκφράσει την έντονη δυσαρέσκεια τής Ελλάδας γιά την αύξηση των ροών παράνομων αλλοδαπών από την τουρκία. Την προηγούμενη μέρα υπήρξε μία μαζική απόβαση περισσότερων των πεντακοσίων παράνομων αλλοδαπών διαφόρων φυλών στην Λέσβο. Παράλληλα, οι ελληνικές διπλωματικές αρχές ενημέρωσαν σχετικώς την Ε.Ε.. [Όπως ήταν αναμενόμενο, τούρκοι και Ε.Ε. έγραψαν στα παλαιότερα των υποδημάτων τους την έντονη δυσαρέσκεια…].
.—Ο πρωθυπουργός, Κυριάκος Μητσοτάκης, συγκάλεσε εκτάκτως συνεδρίαση τού ΚΥΣΕΑ στο Μέγαρο Μαξίμου εξ αιτίας τής μαζικής αποβάσεως λαθροαλλοδαπών στην Λέσβο. Σε μία «προσπάθεια αποσυμφορήσεως» τού Κέντρου Υποδοχής και Ταυτοποίησης τής Μόριας, αποφάσισε την μεταφορά 1.002 λαθροαλλοδαπών προς το Κέντρο τής Νέας Καβάλας… Ωστόσο, στην Μόρια το πρόβλημα παραμένει τεράστιο, μιάς και όπως ανέφεραν διοικητικά στελέχη τής δομής, πλέον πρόκειται γιά τον πολυπληθέστερο καταυλισμό τής Ευρώπης, φτάνοντας τους 10.241 παράνομους αλλοδαπούς, ενώ είναι σχεδιασμένος να φιλοξενεί γύρω στις 3.000.
.—(Το ξανθό γένος…) Η ρωσική ομοσπονδία τού Βλαδίμηρου Πούτιν, με επίσημη ανάρτηση στο μέσο κοινωνικής δικτυώσεως Facebook χαιρέτησε την νίκη των τούρκων στα 1922, επισημαίνοντας: «[…] Στις αρχές τού 1920 οι δύο λαοί τού νέου κράτους τής Σοβιετικής Ρωσίας και τού τουρκικού λαού υπό την ηγεσία τού Μουσταφά Κεμάλ, πολέμησαν τις κατοχικές δυνάμεις που απείλησαν την εθνική τους ανεξαρτησία. Ήταν σημαντικό το γεγονός ότι ο ένας λαός υποστήριξε τον άλλον. Η εμπιστοσύνη που καλλιεργήθηκε την περίοδο εκείνη προσέδωσε ώθηση στην ανάπτυξη των σχέσεών μας.»
.—Δύο σεισμοί σε δύο ώρες «ταρακούνησαν» την Σάμο. Σύμφωνα με το Γεωδυναμικό Ινστιτούτο η δόνηση είχε μέγεθος 4.4 βαθμούς τής κλίμακας Ρίχτερ, εστιακό βάθος 10 χλμ και επίκεντρο 23 χλμ. νοτίως τής Σάμου. Το Ευρωμεσογειακό Ινστιτούτο υπολογίζει την δόνηση στα 4.5 Ρίχτερ και το εστιακό βάθος στα 12 χιλιόμετρα. Σε λιγότερο από δύο ώρες σημειώθηκε στον ίδιο χώρο δεύτερος ισχυρός σεισμός. Η νέα δόνηση σύμφωνα με το Ευρωμεσογειακό Ινστιτούτο είχε μέγεθος 4.4 τής κλίμακας Ρίχτερ.